polski spr

 0    50 flashcards    guest3710307
download mp3 print play test yourself
 
Question język polski Answer język polski
autor
start learning
osoba realna, twórca
epika
start learning
obejmuje utwory pisane prozą, mowa nie wierszowana tekst ciągły
narrator
start learning
osoba fikcyjna która opowiada o tym, co się dzieje w utworze epickim
motto
start learning
cytat przed tekstem właściwym utworu, związany z jego tematem, podkreśla główną myśl utworu
fikcja literacka
start learning
cecha świata przedstawionego wynikająca z odwołania się twórcy do wyobraźni
świat realistyczny
start learning
prawdopodobny, odzwierciedla i naśladuje rzeczywistość, przedstawia ją zgodnie z zasadami zwykłego rozsądku i doświadczenia
świat fantastyczny
start learning
nieprawdopodobny, rzeczywistość cudowna z elementami nadnaturalnymi, stworzone obrazy nie mają odpowiedników w czasie rzeczywistym
groteska
start learning
rzeczywistość udziwniona łączy, realizm z fantastyką
funkcja informatywne
start learning
informacje dziennikarskie
funkcja impresywna
start learning
przemówienia, kazania, recenzje, nadawca próbuje wpłynąć na odbiorcę, np. proszę o. ciszę, 1. bezpośrednie zwroty do adresata, 2. wyrazy typu trzeba, musi, należy 3. zaimki typu my, nas, nasz+czasowniki w 1 os. l. mnogiej
funkcja ekspresywna
start learning
liryka bezpośr, pamiętnik, reportaż, nadawcawyraża emocje ocenia to o czym mówi np wspaniały obraz! 1 nagromadzenie wyrazów nachechowanych emocjonalnie-GAŁGAN 2. słown. wartościujące-PSOTNY człowiek 3. zaimki ujawniające nadawcę-jamniemój+cz. w 1 os lpoj
ironia
start learning
ironia tragiczna, działania podejmowane przez bohatera w dobrej wierze prowadzą go do nieuchronnej zguby. polega na przekazywaniu ukrytej treści, jest rodzajem pośredniej krytyki
patos
start learning
Wywoływanie silnych podniosłych uczuć np. współczucia, smutku czy żałości poprzez dzieło sztuki. Wzniosłe przedstawienie tematów o wielkim znaczeniu
liryka
start learning
utwory posiadające wersy, teksty wyodrębnione graficznie
podmiot liryczny
start learning
osoba mówiąca w wierszu/utworze lirycznym
liryka podmiotu zbiorowego
start learning
podmiot występuje jako "my", w 1 os. l. mn, grupa społeczna, pokolenie połączone wspólnymi przekonaniami, przeżyciami. Często występuje w utworach o charakterze modlitewnym (np. w Bogurodzicy)
adresat utworu
start learning
postać do której zwraca się podmiot liryczny, liryka zwroty do adresta
dramat
start learning
obejmuje utwory przeznaczone do wystawiania na scenie
tekst poboczny, didaskalia
start learning
zawiera wskazówki autora dot. wyglądu postaci lub miejsca akcji
onomatopeja
start learning
wyrazy dźwięko-naśladowcze, np. szum, miau
epitet
start learning
określenie rzeczownika, np. zielone drzewo, dobre deszcze
zdrobnienie
start learning
pomniejszenie znaczenia wyrazu podstawowego, np. koteczek, babeczka
neologizm
start learning
nowo utworzony wyraz, np. hejtować, daleczeć
zgrubienie
start learning
wyolbrzymienie znaczenia wyrazu podstawowego, np. kocisko, babsztyl
archaizm
start learning
wyraz przestarzały, np. Bogurodzica
metafora
start learning
takie zestawienie wyrazów, w którym nabierają one nowego znaczenia, np. powódź kwiatów, las rąk
personifikacja
start learning
odmiana metafory, uosobienie, przedstawienie abstrakcyjnego pojęcia w postaci osoby ludzkiej, np. "Kiedy wół był ministrem", śmierć lub sprawiedliwość w postaci kobiety
animizacja
start learning
odmiana metafory, ożywienie, nadanie cech istoty żywej, np. nadzieja umarła, drzewo oddycha, główka kapusty
hiperbola
start learning
przedstawienie jakiegoś przedmiotu itp. w sposób przesadny, np. umierać z tęsknoty
alegoria
start learning
element świata przedstawionego, który posiada ukryty ale jednoznaczny sens, np. kościotrup-śmierć, sowa-mądrość
symbol
start learning
motyw lub zespół motywów będący znakiem treści ukrytych i wieloznacznych, np. kwiat-życie, dziecko-miłość
oksymoron
start learning
zestawienie wyrazów o przeciwstawnym znaczeniu, np. głośna cisza, zimne ognie
paradoks
start learning
twierdzenie pozornie nielogiczne, np. mniej znaczy więcej
inwersja (przestawnia)
start learning
zmiana szyku zdania orzeczenie na końcu zdania np. język mistrza Yody: Zaiste cudowny umysł dziecka jest
elipsa (opuszczenie)
start learning
Pominięcie jakiegoś składnika wypowiedzi, najczęściej orzeczenia, np.: Hej, chłopcy, (weźcie) bagnet na broń!"
przerzutnia
start learning
przeniesienie części wypowiedzi z jednego do drugiego wersu, np. Widzisz, to przyszła. Jesień.
apostrofa (zwrot)
start learning
bezpośredni zwrot do adresata, np. Młodości! Litwo!
refren
start learning
nawrót części wersu, całego wersu lub strofy w tych samych, stałych miejscach utworu stroficznego
mitologizm-Chimeryczny charakter
start learning
kapryśny, nieprzewidywalny, zmienny
ikarowe loty
start learning
nieprzemyślane, przedsięwzięcie, które kończy sie katastrofą
biblizm-Głos wołającego na puszczy
start learning
lekceważone ostrzeżenia
Kainowe znamię
start learning
piętno zbrodniarza. Biblia opowiada o Kain i Abla, synow Adama Ewy. Bóg przyjął ofiarę Abla odrzucił Kaina, dlatego Kain z zazdrości zabił brata. Za karę został skazany na tułaczkę, lecz Bóg dał mu znamię, które miało chronić go przed zemstą innych ludzi.
syn marnotrawny
start learning
skruszony grzesznik, który ponownie uwierzył w boga. W biblii przypowieść o synu marnotrawnym, opuścił dom rodzinny i roztrwonił majątek. Gdy popadł w biedę wrócił do ojca i poprosił o przebaczenie Ojciec przyjął go z radością urządził ucztę na jego cześć
Marność nad marnościami
start learning
nietrwałość doczesnych spraw w obliczu wieczności.
Zakazany owoc
start learning
coś niedozwolonego, co jednak bardzo pociąga
Sodoma i Gomora
start learning
miejsce rozpusty, grzechu i chaosu.
Salomonowy wyrok
start learning
mądre i sprawiedliwe rozwiązanie trudnej sytuacji.
Rzucać kamieniem
start learning
osądzać, potępiać kogoś
wdowi grosz
start learning
datek, który ma niewielką wartość materialną, ale ogromną wartość duchową, wręczony z poświęceniem.
kontekst (funkcja informatywna)
start learning
określona sytuacja, w której odbywa się komunikacja, wycinek rzeczywistości do której odnosi się przekaz, wspólne doświadczenia

You must sign in to write a comment