Liryka – odmiany, elementy strukturalne, systemy wersyfikacyjne

 0    18 flashcards    lenka1
download mp3 print play test yourself
 
Question język polski Answer język polski
bohater liryczny
start learning
postać przedstawiona w utworze lirycznym, różna od podmiotu lirycznego, który może opowiadać o bohaterze lirycznym, zwracać się do niego lub ukrywać się pod jego maską
klauzula
start learning
końcowy odcinek wersu o stałej budowie określanej przez reguły danego systemu wersyfikacyjnego, sygnalizujący granicę wersu jako powtarzalnej wierszowej jednostki
liryka bezpośrednia
start learning
odmiana liryki, w której podmiot pojawia się konsekwentnie w pierwszej osobie gramatycznej, wypowiada myśli i przeżycia czasowo współbieżne z procesem wysłowienia
liryka inwokacyjna
start learning
typ liryki, w którym pełnej jawności „ja” towarzyszy wyraziste ukierunkowanie wypowiedzi na adresata („ty”)
liryka opisowa
start learning
odmiana liryki pośredniej; subiektywna perspektywa „ja” zostaje przesłonięta przez opis zjawisk zewnętrznych, zwłaszcza krajobrazowych
liryka podmiotu zbiorowego
start learning
typ liryki, w którym podmiotem jest jakieś „my”, czyli grupa ludzi związanych wspólnymi przekonaniami, emocjami, czy dążeniami, np. w hymnie
liryka pośrednia
start learning
odmiana liryki, w której zarówno „ja”, jak i sytuacja wyznania są ukryte poza obrazem świata przedstawionego lub w bezosobowej refleksji
liryka sytuacyjna
start learning
odmiana liryki pośredniej; jej utwory często sytuują się na pograniczu liryki oraz epiki i dramatu, np. sielanka
monolog liryczny
start learning
wypowiedź monologowa odsłaniająca przeżycia wewnętrzne, przekonania i emocje podmiotu lirycznego, nacechowana silnym subiektywizmem i stylistycznie wyrazista
podmiot liryczny
start learning
odmiana podmiotu literackiego: fikcyjna osoba wypowiadająca w utworze lirycznym swoje przeżycia, refleksje i przekonania; nadawca monologu lirycznego, najczęściej będący zarazem ośrodkiem świata przedstawionego, który wyłania się z tego monologu
strofa
start learning
zespół wersów zorganizowany jako całość w obrębie utworu wierszowanego, wyodrębniony graficznie i powtórzony w tym samym kształcie co najmniej dwa razy
sytuacja liryczna
start learning
umiejscowienie podmiotu lirycznego wśród okoliczności przedmiotowych, psychologicznych, społecznych itd. przedstawionych w utworze; sytuacja liryczna motywuje zawartość i kształt monologu lirycznego; najbardziej typową sytuacją liryczną jest sytuacja wyznania
średniówka
start learning
stały podział wyrazowy wewnątrz wersu wyznaczony przez reguły systemu wersyfikacyjnego
wiersz biały
start learning
wiersz bezrymowy będący przeciwieństwem wiersza rymowanego
wiersz sylabiczny
start learning
rodzaj wiersza realizujący zasady regularnego systemu wersyfikacyjnego zwanego sylabizmem, a więc mający: 1. jednakową liczbę sylab w wersach, 2. średniówkę w wersach dłuższych niż 8-zgłoskowe, 3. stały akcent paroksytoniczny w klauzuli i prawie stały przed średniówką; powtarzalność tak upodobnionych wersów jest podstawą regularnego rytmu w strofie
wiersz sylabotoniczny
start learning
rodzaj wiersza realizujący zasady regularnego systemu wersyfikacyjnego zwanego sylabotonizmem, a więc mający: 1. prawie zawsze jednakową liczbę sylab w wersach, 2. ustalony porządek sylab akcentowanych i nieakcentowanych, tworzących ciąg powtarzających się stóp
wiersz toniczny
start learning
rodzaj wiersza realizujący zasady regularnego systemu wersyfikacyjnego zwanego tonizmem, a więc mający równą liczbę zestrojów akcentowych w wersach przy równoczesnej zmiennej liczbie sylab i swobodnym rozłożeniu akcentów
wiersz wolny
start learning
wiersz niepodlegający zasadzie rytmicznej powtarzalności podobnie zbudowanych wersów; podstawą jego organizacji jest swobodny, ale celowy układ rozmaitych wersów

You must sign in to write a comment