średniowiecze

 0    49 flashcards    guest3860466
download mp3 print play test yourself
 
Question język polski Answer język polski
początek średniowiecza
start learning
476 n.e., upadek cesarstwa zachodniorzymskiego
koniec średniowiecza
start learning
1453- upadek cesarstwa bizantyjskiego. 1492- odkrycie Ameryki. 1517- marcin Luter
styl romański
start learning
grube mury, małe okna, kamień, portale półkuliste
styl gotycki
start learning
strzeliste wieże, duże witraże, "ściany ze światła", system przyporowy
bogurodzica sytuacja komunikacyjna
start learning
Zbiorowa modlitwa chrześcijan do Maryi (nadawca) i chrystusa (adresat), oparta na koncepcji pośrednictwa
wizerunek maryi bougurodzica
start learning
wielka królowa niebios, pośredniczka między ludźmi a bogiem
Bogurodzia środki stylistyczne
start learning
Archaizmy, apostrofy, Oksymorony i Antytezy (przeciwstawienia, np. bogurodzica-dziewica), epitety, paralelizm kompozycyjny (powtarzalność zwrotek)
lament swietokrzyski sytuacja komunikacyjna
start learning
Cierpiąca matka boska zwraca się do Jezusa, stojąc pod krzyżem
lament świętokrzyski wizerunek maryi
start learning
cierpiąca matka "sabat mater dolorosa"
lament świętokrzyski środki stylistyczne
start learning
apostrofy, zdrobnienia, epitety, pytania retoryczne, archaizmy, metafory i porównania, anafory (powtórzenia)
asceta
start learning
skromność, odrzucanie wszystkich dóbr ludzkich, samotność (św Aleksy)
rycerz
start learning
wierny i lojalny, mężny, odważny, oddamy królowi, damie, bogu i ludowi (pieśń o Rolandzie)
władca
start learning
wybrany przez boga, mądry, odważny, hojny (kronika Galla Anonima)
idealizacja
start learning
ignorowanie wad, przypisywanie samych dobrych cech
teatralizacja
start learning
nadawanie cech teatralnych sytuacjom codziennym
heroizacja
start learning
podkreślenie dobrych cech postaci w celu przedstawienia jej jako wzorca do naśladowania
sakralizacja
start learning
uświęcenie, osoby, przedmiotu lub wydarzenia pozareligijnego
pareneza
start learning
tekst promujący konkretne wzorce
kronika Galla Anonima
start learning
1112-1116, po łacinie, 3 księgi, o bolesławie Krzywoustym
Pieśń o Rolandzie etos rycerski
start learning
Wierność królowi, oddanie bogu, honor, wzorowa śmierć (Ars moriendi)
rozmowa mistrza polikarpa ze smiercia śmierć
start learning
gnijący kobiecy trup, który nie oszczędza nikogo, gadatliwa i uszczypliwa (groteska utworu)
Boska komedia
start learning
oparta na liczbie 3, piekło 9 kręgów, czyściec 9 części, raj 9 niebios, jest alegorią wędrówki człowieka przez życie
boska komedia przewodnicy
start learning
Wergiliusz- piekło i czyściec, wyjaśnia moralny porządek zaświatów, Beatrzycze- raj, zrozunienie prawd wiary, św Bernard z Clairvaux- zjednoczenie z bogiem
boska komedia cechy średniowieczne
start learning
teocentryzm, nawiązania do Biblii, moralizatorstwo
boska komedia cechy renesansowe
start learning
postaci mitologiczne i antyczne, problematyka społeczna i polityczna, wiara, że człowiek ma prawo do szczęścia, bohater współczuje potępionym
uniwersalizm
start learning
jeden język łaciński, jedna filozofia, jedna wiara
alegoryzm
start learning
wskazywanie na głębsze znaczenie zjawisk materialnych
parenetyczność
start learning
kreowanie wzorców do naśladowania
hagiografia
start learning
opisywanie żywotów świętych
historiografia
start learning
zbiór tekstów o przeszłości, w średniowieczu często mieszała. legendy z faktami
pieta
start learning
matka boska opłakuje jezusa z nim na kolanach
deesis
start learning
trójca jako Jezus na czele, Maryja i Jan chrzciciel jako wstawiennicy w modlitwie
stabat mater dolorosa
start learning
stała matka bolejąca
plankt
start learning
utwór o charakterze żałobnym po stracie bliskiej osoby
danse macabre
start learning
taniec śmierci
groteska
start learning
kontrast między dwoma bardzo różnymi motywami
scholastyka
start learning
racjonalne uzasadnienie wiary za pomocą logiki arystotelesa
augustynizm
start learning
dualizm, szczęście można osiągnąć jedynie przez zbawienie przez boga
tomizm
start learning
harmonia między wiarą a rozumem, bóg na szczycie hierarchicznej drabiny bytów
franciszkanizm
start learning
życie jest piękne, ekologia, zwierzęta
asceza
start learning
skromne życie, autodestrukcja
sceny dantejskie
start learning
niezwykle dramatyczne sytuacje
psychomachia
start learning
walka dobra ze złem i duszę ludzką
archaizmy fonetyczne
start learning
inne brzmienia wyrazów np jenerał
ar. fleksyjne
start learning
inna odmiana wyrazów np ukrzyżowan
ar słowotwórcze
start learning
z przedrostkami lub przyrostkami które wyszły z użycia np zazdrościwy
leksykalne
start learning
totalnie inne słowa np kajet (zeszyt)
znaczeniowe
start learning
teraz mają inne znaczenie np list (liść)
frazeologiczne
start learning
nie używane już przysłowia np. ni bogu świeczkę, ni czartu ożoga

You must sign in to write a comment