sredniowiecze

 0    43 flashcards    guest3833518
print play test yourself
 
Question Answer
momento mori
start learning
pamiętaj o śmieci
ad maiorem Dei gloriam
start learning
na wieksza chwale boga
teocentryzm
start learning
Bóg w centrum zainteresowania; religia obecna w każdej dziedzinie życia
dualizm
start learning
sacrum (Bóg, dobro) i profanum (człowiek, zło); człowiek złożony duszy i ciała
uniwersalizm
start learning
jedność kultury, religii, systemu szkolnictwa, języka, władzy
7 sztuk wyzwolonych
start learning
trivium (gramatyka, retoryka, dialektyka), quadrivium (arytmetyka, geogmetria, austronomia, muzyka)
scholastyka
start learning
łączenie wiary z rozumem
augustynizm
start learning
sw. augustyn
franciszkanizm
start learning
sw Franciszek z asyzu
tomizm
start learning
sw tomasz z akwinu
deesis
start learning
Chrystus wladca, jan chrzciciel i maryja z bokh
momento mori
start learning
pamietaj o smierci
dance macabre
start learning
taniec śmierci (zrównanie wszystkich stanów)
vanitas vanitatum et omnia vanitas
start learning
przemijanie życia człowieka, kruchość i słabość (marnosc nad marnosciami)
sąd ostateczny, apokalipsa
start learning
wizja końca świata, Chrystus - Sędzia, szatani i aniołowie, podział ludzi na dobrych i złych
ars moriendi
start learning
sztuka umierania godne przygotowanie na smierc (modlitwa)
pieta
start learning
Maryja z ciałem zmarłego Jezusa na kolanach
Stabat Mater Dolorosa
start learning
Maryja pod krzyżem, współcierpiąca, opłakująca i żegnają
legendy o świętych, żywoty świętych (hagiografia)
start learning
Legenda o św. Aleksym" "Kwiatki św. Franciszka
pieśń religijna
start learning
bogurodzica
plankt, lament, zal
start learning
"Lament świętokrzyski" czyli "Żale Matki Bożej pod krzyżem", "[Posłuchajcie, bracia miła...]"
moralitet
start learning
rozmowa mistrza polikarpa ze smiercia
kronika
start learning
kronika polska galla anonima
epos rycerski chanson de geste
start learning
piesn o rolandzie
romans rycerski
start learning
Opowieści Okrągłego Stołu", "Dzieje Tristana i Izoldy"
f. religijna
start learning
teocentryczna, krzewi chrześcijaństwo
dydaktyczna
start learning
uczy, jak dostąpić zbawienia
anonimowa
start learning
autorzy piszą na chwałę bożą
parenetyczna
start learning
wzorce osobowe, hiperbole
alegoryczna
start learning
ukryte przesłanie
uniwersalna
start learning
utwory pisane po lacinie
święty asceta
start learning
odrzuca dobra doczesne, umartwia ciało; święty św. Aleksy, św. Franciszek z Asyżu
rycerz
start learning
odważny, honorowy; służy Bogu i wtadcy Roland Tristan Lancelot
władca, król
start learning
mądry, sprawiedliwy, pobożny Bolesław Chrobry, król Karol Wielki król Artur. król Marek
dama serca
start learning
niedostępna, wyidealizowana; platonicznie wielbiona Izolda Złotowłosa Ginewra, Alda
milosc
start learning
zdjecie
fonetyczne
start learning
fonetyczne dawne brzmieniowe postaci wyrazów, np. sierce (serce), je nerał ('generał'):
fleksyjne
start learning
wyrazy, które się odmieniają inaczej niż współcześnie, np. ukrzy żowan (ukrzyżowany'
slowotworcze
start learning
wyrazy utworzone za pomocą przyrostków lub przedrost- ków, które wyszły z użycia, np. zozdroścíwy (zazdrosny)
leksykalne, slownikowe
start learning
wyrazy, które obecnie nie funkcjonują w języku.np. kajet ('zeszyt);
znaczeniowe
start learning
wyrazy, które występują współcześnie, ale mają inne znaczenie, np. list (dawniej 'lišć);
frazeologiczne
start learning
stałe połączenia wyrazowe, dziś nieużywane, np. ni Bogu świeczkę, ni czortu ozogo (dziš: Panu Bogu świeczkę, a diabłu ogarek
skladniowe
start learning
zestawienia wyrazów, które odbiegają od współczesnych konstrukcji składniowych (były to najczęściej struktury łacińskie, w których orzeczenie znajdowało się na końcu zdania), np. O jego to norodzeniu Świę- ty Biernat w tych księgach mówi.

You must sign in to write a comment