pozytywizm

 0    26 flashcards    guest4111636
download mp3 print play test yourself
 
Question język polski Answer język polski
Ramy czasowe polskiego pozytywizmu
start learning
1864 r. (upadek powstania styczniowego) – 1890 r. (debiut „Młodej Polski”).
Termin pozytywizm
start learning
Termin „pozytywizm”: łac. positivus – co oznacza oparty na faktach, uzasadniony, gruntowny.
Praca u podstaw
start learning
praca u podstaw to działanie mające na celu oświecanie i edukowanie najniższych warstw społecznych (przede wszystkim chłopów i ubogich, czyli „podstawy” społeczeństwa).
Praca organiczna
start learning
Założenie, że naród jest jak żywy organizm – żeby przetrwać i być silnym pod zaborami, wszystkie jego dziedziny (gospodarka, rolnictwo, przemysł, kultura) muszą sprawnie ze sobą współpracować i się rozwijać.
Emancypacja kobiet
start learning
Emancypacja kobiet to dążenie do zrównania praw kobiet i mężczyzn, które w pozytywizmie oznaczało przede wszystkim walkę o prawo kobiet do edukacji oraz własnej pracy zarobkowej.
Asymilacja Żydów
start learning
Asymilacja Żydów to proces włączania ludności żydowskiej w życie polskiego społeczeństwa poprzez przyjęcie przez nią języka, kultury i obyczajów polskich przy jednoczesnym zachowaniu własnej wiary, co miało na celu budowanie jedności narodu pod zaborami.
Przedstawiciele polskiego pozytywizmu
start learning
Henryk Sienkiewicz, Eliza Orzeszkowa, Bolesław Prus, Maria Konopnicka, Adam Asnyk, Aleksander Świętochowski, Michał Bałucki.
Przedstawiciele zagranicznego pozytywizmu
start learning
Fiodor Dostojewski, Lew Tołtojs, Anton Czechow, Charles Dickens.
Utylitaryzm
start learning
Kierunek etyczny, który mówi, że dobre jest to, co przynosi pożytek jak największej liczbie ludzi.
Scjentyzm
start learning
Scjentyzm to pogląd filozoficzny (reprezentowany m.in. przez Augusta Comte'a), który zakłada, że prawdziwą, pewną i najbardziej wartościową wiedzę o świecie dają wyłącznie nauki przyrodnicze i ścisłe.
Nowela
start learning
Krótki utwór literacki o zwartej fabule, skupiający się na jednym głównym wątku, z wyraźnym punktem kulminacyjnym i mocnym zakończeniem, popularny w okresie pozytywizmu.
Antysemityzm
start learning
Wroga postawa, uprzedzenia i nienawiść skierowana przeciwko Żydom, stanowiąca jedną z odmian rasizmu. W XIX wieku wiązała się z kwestią asymilacji tej mniejszości w społeczeństwie.
Powieść tendencyjna
start learning
gatunek literacki, w którym świat przedstawiony i losy bohaterów są podporządkowane udowodnieniu z góry przyjętej tezy lub programu społecznego.
Powieść realistyczna
start learning
odrzuca romantyczną idealizację i fantastykę. Jej głównym celem było wierne odtworzenie szzegółowe obrazu wdrożenia społecznego i psychologii człowieka.
Powieść naturalistyczna
start learning
to odmiana powieści, która ukazuje świat w sposób skrajnie obiektywny, bez upiększeń.
Realizm
start learning
Kierunek literacki dążący do wiernego, szczegółowego i obiektywnego odtworzenia rzeczywistości oraz psychologii człowieka, z pominięciem fantastyki i idealizacji.
Mimesis
start learning
Filozoficzna zasada naśladowania rzeczywistości przez sztukę i literaturę w taki sposób, aby świat przedstawiony był jak najbardziej prawdopodobny.
Determinizm
start learning
Pogląd filozoficzny zakładający, że ludzki los, zachowania i wybory są całkowicie z góry uwarunkowane przez czynniki biologiczne, genetyczne oraz środowisko społeczne.
Utwór Henryka Sienkiewicza
start learning
Henryk Sienkiewicz Utwór: Latarnik (lub Sienkiewiczowská Trylogia) Motyw: Patriotyzm, tęsknota za ojczyzną. Rodzaj literacki: Epika (gatunek: nowela)
Utwór Elizy Orzeszkowej
start learning
Eliza Orzeszkowa – Nad Niemnem Rodzaj literacki: Epika (gatunek: powieść realistyczna) Motyw: Praca organiczna, społeczeństwo jako żywy organizm oraz pamięć narodowa (powstanie styczniowe).
Utwór Bolesława Prusa
start learning
Bolesław Prus – Lalka Rodzaj literacki: Epika (gatunek: powieść realistyczna) Motyw: Kryzys ideałów pozytywistycznych, aspołeczność, miłość niemożliwa oraz walka klas.
Utwór Marii Konopnickiej
start learning
Maria Konopnicka – Mendel Gdański Rodzaj literacki: Epika (gatunek: nowela) Motyw: Tolerancja, antysemityzm, kwestia narodowościowa i walka z uprzedzeniami.
Utwór Adama Asnyka
start learning
Adam Asnyk – Do młodych Rodzaj literacki: Liryka (gatunek: wiersz programowy / oda) Motyw: Pokoleniowy dialog między starą a nową epoką, pochwała postępu i ciągłości dziejowej.
Utwór Aleksandra Świętochowskiego
start learning
Aleksander Świętochowski – Dar narodu (lub lepiej: Praca u podstaw – manifest programowy) Rodzaj literacki: Publicystyka (gatunek: artykuł / rozprawa publicystyczna) Motyw: Praca u podstaw, edukacja warstw najniższych i krytyka wstecznictwa.
Utwór Michała Bałuckiego
start learning
Michał Bałucki – Grube ryby Rodzaj literacki: Dramat (gatunek: komedia) Motyw: Krytyka wad mieszczaństwa, konserwatyzmu i próżności.
Motywy pozytywizmu
start learning
Motyw pracy Motyw nauki i postępu Motyw emancypacji kobiet Motyw asymilacji i tolerancji Motyw miasta i podziałów społecznych Motyw nieszczęśliwej miłości Motyw dziecka i krzywdy społecznej Motyw rozczarowania i kryzysu ideałów

You must sign in to write a comment