→ Moja Lekcja → Start Learning / Download MP3 Flashcards

Question		Answer
średniowiecze - ramy czasowe start learning		476r.(966r w Polsce) - 1492r.
teocentryzm start learning		swiatopoglad stawiajacy Boga w centrum wszystkiego, cel i sens istnienia
Hierarchiczność start learning		Caly byt jest uporzadkowany na drabinie, jest uporzadkowany
Uniwersalizm start learning		idea jednolitosci epoki średniowiecza przez jezyk, wiare, model panstwa i system edukacji
idea pośrednictwa start learning		oddalone elementy struktury bytu potrzebuja posrednikow do porozumienia
Augustynizm start learning		filozofia, ktora umieszcza Boga w centrum swiata, glosi ze czlowiek jest podzielony na 2 czesci - Bogiem a pokusami ziemskimi
Mistycyzm start learning		filozofia ktora dazy do spotkania sie z bogiem i uznaje cel zycia za bezposrednje doswiadczenje Boga
Tomizm start learning		Nawiązywał do idei Arystotelesa, drabiny bytow oraz istoty ludzkiej jako ciało- materie, I dusze- forme. Boga poznajemy dzieki logice(scholastyce)
Franciszkanizm start learning		filozofia radosnej wiary i chwale Boga za nasze stworzenie. Propaguje zycje z pokorą, w harmoni z natura oraz braterstwo I wspolne zycie, poniewaz wszystko jest stworzeniem Boga
wzorce świetych w sredniowieczu start learning		Świety asceta lub swiety zyjacy wedlug wzorow franciszkanskich
wzorzec rycerza w sredniowieczu start learning		stworzony do walki w imie Boga, wladcy I ojczyzny. Jest gleboko wierzacy, odda swoje zycie w imie Boga lub władcy. Cechuje go odwaga, honor i bogobojnosc
wzorzec wladcy w sredniowieczu start learning		Jest nastepcom Boga na ziemi, ma na celu dobro ojczyzny i poddanych. Ceni honor i wiernosc poddanych, jest madry, rozwazny I sprawiedliwy, ponadto ma kontakt z Bogiem.
Biblia pauperum start learning		ksiegi ubogich, witraze
ad maiorem Dei gloriam start learning		ku wiekszej chwale Bożej, haslo wedlug ktorego uwazano ze celem czlowieka jest zwiekszenie Bożej chwaly. Sztuke I budynki tworzono dla Boga, wiec zachowywani anonimowosc(podpisanie sie to pycha)
roznica miedzy symbolem a alegoria start learning		alegoria ma jedno znaczenie a symbol wiele
apokryf start learning		tekst rozwijajacy watki nieujete w Bibli
hagiografia start learning		biografia swietego
memento mori start learning		pamietaj o smierci, przypomnienie ze kazdy kiedys zginie,
moralitet start learning		ukazuje droge wyboru bohatera miedzy dobrem a zlem, prowadzaca do zbawienia albo potepienia
pieśń o czynach start learning		chanson de geste, przedstawia wzorzec osobowy rycerza oraz jego dokonania i wladcy
lit. parenetyczna start learning		propaguje wzory zachowan
scholastyka start learning		nauka łaczaca rozum I wiare(religie)
danse macabre start learning		taniec smierci, motyw przedstawiajacy smierc jako osobe, ktora pociaga za soba do tanca
vanitas start learning		marnosc, znikomosc i bezwartosciowosc rzeczy I spraw ludzkich ktore jest spowodowane przemijalnoscia zycia
motyw Deesis start learning		jest w Bogurodzicy, przedstawia matke boską wraz z janem chrzcicielem jako posrednikow miedzy ludzmi a Chrystusem ktory stoi po ich srodku
motyw Stabat Mater Dolorosa start learning		motyw Stałej Matki Boleściwej(jest w Lamencie Swietokrzyskim), przedstawia cierpienie Maryi stojacej pod krzyzem, ktora patrzy na smierc Jezusa, jego syna
cynizm start learning		Diogenes z Synopy - prawdziwy cel zycia to cnota, wszystko inne to orzeszkoda, wiec przyjeto ze prawdziwa cnota to doskonala obojetnosc, zyc trzeba wobec natury I ze spoleczenstwo nie istnieje, tylko jednostki
Stoicyzm start learning		Szczescie to madrosc, ktora osiaga sie za pomoca dyscypliny, moralnosci I stanu spokoju, niezaleznie od zewn. warunkow. Emocje I stan zycia trzeba zaakceptowac.
sceptycyzm start learning		Szkola watpienia, opiera sie na zasadzie ze kazdy sad mozna zakwestionowac, uwazali jednak ze trzeba miec jakieś prawdy zyciowe. Nigdy nie mozna twierdzic ze wie sie wszystko o pewnej rzeczy
Epikureizm start learning		Uznaje szczescie i radosc jako najwyzsze dobro I ze zycie szczesliwe to zycie gdzie suma radosci jest wieksza niz suma cierpienia. Powinno sie jednak rozwazac czy to co robimy przyniesie nam wiecej szczescia czy cierpienia. Cnota - narzedzie do kontroli.
Hedonizm start learning		Rozkosz to cel zycia i motyw ludzkiego postepowania
Sokrates start learning		cnota jest najwazniejsza, inaczej jest to odwaga rozum I opanowanie. Byl mistrzem dyskusji I stworzyl slowa: "Wiem, że nic nie wiem".
Platon start learning		dualizm spirytualistyczny, rzeczywistość to odbicie bytow idealnych, lepsza jest dusza bo jest niesmjertelna, jest autorem Państwa oraz tworcom idealizmu
Arystoteles start learning		Idea zlotego srodka, dualizm materialistyczny, byt to materia I forma a szczęście to rozum
mitologia start learning		zbiór mitow danej spolecznosci
mit start learning		opowiesc przekazywana ustnie, majaca wyjasniac niezrozumiale I tajemnicze zjawiska.
archetyp start learning		wzor ludzkich postaw i zachowan w spoleczenstwie
topos start learning		staly motyw
sacrum I profanum start learning		swietosc I zwykłość (3 I 4)
katharsis start learning		oczyszczenie po wzbudzeniu uczuc litosci I trwogi
tragizm start learning		konflikt rownorzednych wartosci
deus ex machina start learning		bog z maszyny, szybkie rozwiazanie problemu przez postac
Renesans okres start learning		europa - xvi wiek - lata 30 xvii wieku. (poczatek w Polsce). Włochy - xiv do xvi wieku
antropocentryzm start learning		czlowiek jest w centrum wszechswiata, jest centrum zainteresowania w nauce, filozofii i sztuce oraz literaturze.
reformacja start learning		ruch na celu majacy zmiane I reforme kosciola - jego praktyk I doktryny
humanizm start learning		filozofia dbajaca o potrzeby, godnosc, szczescie I swobode rozwoju
irenizm start learning		dazy do przywrocenia jednosci miedzy roznymi odlamami wyznaniowymi
luteranizm start learning		zbawienie osiaga sie dzieki łasce I wierze. Zrodlem wiary jest tylko biblia, chwalili tylko Boga.
soli deo Gloria start learning		chwala tylko bogu
Kalwinizm start learning		nazwa pochodzi od Jana Kalwina, wedle ktorego ludzie od chwili urodzenia sa przeznaczeni przez Boga albo na zbawienie albo na potepienie
Arianizm start learning		Podwazal istnienie Trojcy Swietej, glosili cnote, braterstwo, ubóstwo I etyke. Postulowal wyrzeczenie sie majatkow, poniewaz tylko rownosc jest sprawiedliwa oraz. Tylko biblia jest zrodlem religijnosci.
Neoplatonizm start learning		traktuje swiat jako hierarchie bytow ktore wylaniaja sie z absolutelu (bytu doskonalego). Podstawami (hipostazami) sa swiat: ducha, duszy i materii
Erazm z Rotterdamu start learning		przed. filozofii renesansowej, twierdzil ze czlowiek z natury jest dobry, a zlo czyni jedynie z niewiedzy ktora jest najwieksza przeszkoda do szczescia calej ludzkosci. Uwazal ze przed. roznych wyznan chrzescijanskich powinni zyc ze soba w zgodzie
Niccolo Machiavelli start learning		filozof z Florencji, twierdzil ze natura czlowieka jest zla, sklonna do klamstwa I okrucienstwa. Autor slow " Cel uswieca srodki". Uwazal ze wladca powinien rzadzic strachem I jest uprawniony do czynienia zla
tren start learning		w antyku powstawal po smierci wielkiej, slawnej postaci. U kochanowskiego poswiecony byl on jego zmarlej corce.
Fraszka start learning		krotki utwor o zartobliwej tresci.
Wzorce osobowe humanisty renesansie start learning		humanista-wykształcony, tolerancyjny, patriota, umial docenic piekno natury I harmonje
Wzorzec osobowy szlachcica ziemiana w renesansje start learning		gospodarz znajacy posiadlosci, madrze kieruje praca i sluzba. Jest skromny, madry I honorowy. Zyje w harmonii z natur, prowadzi spokojna egzystencje i ma z zycia przyjemnosc
wzorzec osobowy dworzanina start learning		jest wyksztalcony, miluje to co polskie, jest oczytany i orientuje sie w wydarzeniach kulturalnych. Zna sie na fairview i czerpie z zycia szczescie.
Makiawelizm start learning		doktryna polityczna Machiavellego. Maria wartosci dzialan politycznych jest skutecznosc, a wiec dzialania uswiecaja srodki. Polityka jest oddzielona od etyki
Utopia start learning		utwor literacki, przedstawia program idealnego ustroju, zapewniajacy dobrobyt i szczescie
barok ramy epoki start learning		wlochy - polowa xvi wieku do xviii, europa - xvii wiek do xviii
paradoks start learning		sformulowanie wewnetrznie sprzeczne, ale zawierajace jakas prawde
kontrreformacja start learning		ruch w łonie kosciola katolickiego majacy na celu odnowienie I wzmocnienje go po reformacji, zwiqzany z przesladowaniami I wojnami religijnymi
sarmatyzm start learning		ideologia polskiej szlachty, cechowala sie wystawnym zyciem, patriotyzmem, uznaniem wlasnej wartosci I wyzszosci polski nad innymi naridami, teatralizacja zycia I idea o poswieceniu sie dla narodu
Kartezjusz start learning		francuski filozof, matematyk. Przedstawia mysl racjonalizmu I uznaje pewnosc wlasnego myslenia za podstawe wiedzy, Szukal odpowiedzi na to jakie sa wlasciwosci Boga, duszy I ciala
Blaise Pascal start learning		Filozof, glosil zasade rozdzialu miedzy rozumem I wiara. Twierdzil, ze teologia istnieje poza nauka I nie przynosi postepu bo nie dopuszcza rozumowania. Czlowiek nie moze pojac nieskonczonosci I rozumowo dowiesc istnienia Boga lub nieistnienja.
cogito ergo sum start learning		mysle wiec jestem
zaklad Pascala start learning		filozoficzny argument, wedlug ktorego lepiej wierzyc w Boga niz nie wierzyc(nic nie stracisz I mozesz wygrac zycie w niebie)
Tomasz Hobbes start learning		filozof, stworzyl doktryne polityczna koncentrujaca sie na wprowadzeniu regul pokojowego wspolistnienia ludzi. Aby zapewnic pokoj, ludzie musza zrzec sie naturalnych praw I popedu I ustanowic suwerena
Baruch Spinoza start learning		filozof, przedstawiciel racjonalizmu. Jego doktryne rozpatruje sie jako panteistyczna. Zaklada ona, ze istnieje jedna substancja budujaca wszechswiat, nieskonczona I wszechmocna. Moze byc zatem utozsamiona z Bogiem, tak jak on moze byc z przyroda
manieryzm start learning		prad artystyczny poprzedzajacy barok ale wyraznje odmienny od renesasowych. Zrezygnowal z zasad harmonii, dazyl do wyrafinowania I ozdobnosci
marinizm start learning		nurt poezji, twierdzi ze powinna glownje zadziwiqc czytelnika I go zaskakiwac niezwykloscia jezyka metafor I paradoksami.
rokoko start learning		styl artystyczny cechujacy sie lekkoscia I wdziekiem
klasycyzm start learning		zespol kierunkow artystycznych ktore nawuazuja do antyku
panteizm start learning		doktryna filozoficzna zakladajaca ze jesli istnieje rzecz najdoskonaksza jako projected to musi byc prawdziwa. Nie mozna dokonac podzialu miedzy swiatem materialnym a duchowym. Bog zas tworzy jednosc z natura
sceptycyzm(Barok) start learning		zaklada ze poznanie ludzkie nie jest w pelni wiarygodne I nie nalezy ufac zmyslom
naturalizm start learning		stankwisko zakladajace ze rzeczywistosc I wszystkje zachodzace w niej zjawiska mozna wytlumaczyc za pomoca praw praw przyrody. Ludzke I spoleczenstwo to crescent natury
komizm start learning		kategoria estetyczna, ktora ma na celu wywolac smiech u odbiorcy poprzez ukazanie sprzecznosci, kontrastu I absurdu. Za zrodlo komizmu uznano satysfakcje plynaca z poczucia wyzszosci wobec czyjegos niepowodzenia(ktore nie ma charakteru tragicznego)
anafora start learning		powtorzenie wyrazu lub kilku na poczatek zdania
animizacja start learning		metamorphosis, ktora polega na ozywieniu przedmiotow martwych, zajwisk, itd. nadajac im cechy ludzkie
antropomorfizacja start learning		podobne do animizacji, przypisuje istotom ktore nie sa ludzmi cechy ludzi
antyteza, start learning		polega na zestawieniu elementow na zasadzie kontrastu, przeciwienstwa
apostrofa start learning		zwrot do osoby, Bóstwa, idei, czesto w formie wykrzyknikowej
epitet start learning		wyraz okreslajacy rzeczownik
hiperbola start learning		wyolbrzymienie czegos
oksymoron start learning		polaczenie sprzecznych wyrazow, np zywy trup
onomatopeja start learning		wyraz dzwiekonasladowczy
personifikacja start learning		nadanie cech ludzkich przedmiotom lub pojecia czynjac z nich postac
peryfraza start learning		omowienie, zastapienie slowa jego opisem
makaronizmy start learning		wyrazy pochadzace z jezykow obcych
koncept start learning		zaskakujacy pomysl, na ktorym opiera sie budowa utworu
oswiecenie ramy czasowe start learning		europa: xviii w. do 1789 , polska: lata 80 xvii w. do 1789r.
prawo naturalne start learning		pierwotny, niezbywalny zbior norm moralnych, wynikajacy z dobrej natury czlowieka
sensualizm start learning		poglad, wedlug ktorego zmysly sa zrodlem poznania prawdziwego swiata(empiryzm uwaza ze jest to doswiadczenie)
utylitaryzm start learning		ma 3 czesci(hedonism, agregacjonizm, konsekwencjalizm), twierdzi ze jestesmy zobowiozani(moralnie) do zrobienia tego, co wyprodukuje najwiecej sumy szcescia, czyli sumy szczescia minus cierpienia
wolterianizm start learning		poglady Woltera, skladaja sie: z kryryki I osmieszania przesadow, fanatyzmu religijnego I zabobonu, odrzucaniu autorytetow(kosciola, wladzy absolutnej), idei tolerancji dla roznych postaw, racjonalizmu i deizmu
russoizm start learning		przeciwstawienie sie ideom oswieceniowym, poglady jak: cywilizacja, I posted jest niemoralny, nauki I sztuki zniszczyly puerwotne, dobre obyczaje, najwazniejsza wartoscia jest prostota. Panujacy system sprzyja warstwom uprzywilejowanym, potrzebna zmiana
encyklopedysci start learning		encyklopedia to dzielo, ktore bylo wydawane przez 20 lat, redaktorem byl Denis Diderot, z ktorym wspolpracowalo grono wybitnych uczonych I filozofow. Ich ambicja bylo uporzadkowanie wiedzy o swiecie
deizm start learning		poglad, wedlug ktorego Bog istnieje jako stworca swiata(metafora wielkiego zegar mistrza) I zrodlo moralnosci. Odrzucal objawienia, bo jako stworca nie ingeruje w stworzony swiat
ateizm start learning		odrzucenie idei istnienia Boga
libertynizm start learning		nurt filozoficzny, glosil odrzucenie tradycyjnej obyczajowosci I zasad moralnych proponowanych przez religie, przyznajac czlowiekowi prawo do niczym nieograniczonej wolnosci.
sentymentalizm start learning		kierunek w literaturze I sztuce, cechowal sie uczciwoscia I nastrojem. Zrodlem byla filozofia powrotu do natury Jean-Jacquesa Rosseau
bajka start learning		utwor epicki, ma charakter dydaktyczny I pokazuje ludzkie postawy
sielanka start learning		gatunek literatury pastoralnej, czyli przedstawiajacej zycie wsi I jej mieszkancow
powiastka filozoficzna start learning		utwor majacy cechy eseju filozoficznego I opowiesci, ma na celu przedstawienie danej koncepcji moralnej lub filozofii
poemat heroikomiczny start learning		utwor oparty na polaczeniu podnioslego stylu wypowiedzi z blaha tematyka, co tworzy efekt komiczny. Parodiuje eposy bohaterskie
powiesc edukacyjna start learning		utwor epicki czerpiacy z doswiadczen powiastki fil., ukazuje ksztaltowanie sie swiatopoglodu bohatera od dziecinstwa az po doroslosc, pod wplywem otaczajacej rzeczywistosci
Ignacy Krasicki start learning		autorotate Satyr, przedstawial polski klasycyzm
romantyzm, ramy epoki start learning		europa: od 1789r. do wiosny ludow (1848r.) polska: od 1822(wydania ballad I romansow Mickiwicza) do 1864r. (upadku powstania styczniowego)
sonet start learning		utwor poetycki, ma umyslny upload rymow i strof
irracjonalizm start learning		poglad wedlug ktorego rzeczywistosci nie da sie poznac wylacznie rozumowo, wazniejsze sa pozarozumowe srodki poznawcze
Immanuel Kant start learning		filozof oswieceniowy wywarl duzy wplyw na filozofie romantyzmu. Poznanie swiata jest subiektywne. Moralna teoria Kanta, uwaza ze postepowac powinno sie wedlug powszechnej zasady(imperatywu kategorycznego), np. nigdy nie traktuj osoby jako sam srodek
Fredrich Hegel start learning		przedstawiciel idealizmu niemieckiego(obiektywnego), wedlug niego historia to rozwoj ducha swiata majacy na celu wolnosc. Sztuka to wyraz ducha absolutnego, tragizm to mechanizm dialektyczny napedzajacy rozwoj hiatorii
tragizm Friedricha Hegela start learning		to starcie racji i ich zniszczenie, konczace sie synteza, czyli rozwiazaniem sporu
Friedrich Schlegel start learning		poezja romantyczna to realizacja aktu tworczego i powielenie sztuki boskiej, jest efektem natchnienia geniuszu i intuicji artysty
Wilhelm Schelling start learning		widzial w sztuce romantycznej zblizenie rzeczy sobie przeciwnych: tragizmu i komizmu, piekna i brzydoty...
poezja tyrtejska start learning		ma na celu wzbudzenie milosci do ojczyzny, rozwijanie uczuc patriotycznych, niecheci do wroga. Celem jest zagrzewanie ludzi do walki i poswiecenia sie dla kraju
orientalizm start learning		zainteresowanie sie kulturami wschodu i ich obyczajami, przyroda oraz filozofia
werteryzm start learning		postawa cechujaca sie nadwrazliwoscia, bujna wyobraznia, nieszczesliwa miloscia, buntem wobec konwencji moralnych i obyczajowych oraz dazeniem do samozaglady
bajronizm start learning		postawa romantyczna stworzona przez Georga Bayrona, cechuje sie samotnym przeciwstawieniem sie zlu otaczajacego swiata, indywidualizmem, tajemniczoscia i buntem(nawet zbrodniami)
wallenrodyzm start learning		wzorzec postepowania, patriotyzm w czasie niewoli, odwołujący się do niegodnych sposobów walki. Wiązal się z poczuciem przekraczania granic moralnych
prometeizm start learning		postawa poświęcenia się dla ludzkości, wyższej idei lub sprawy narodowej
mesjanizm start learning		cierpienie narodu polskiego to doświadczenie zbawcze, Polska - Jezus, Car - Herod
kreacjonizm start learning		(w sztuce i literaturze) dzieło artystyczne to swobodny wytwór wyobraźni autora, tworzący odrębną rzeczywistość
powiesc epistolarna start learning		stworzona z listow
prowidencjalizm start learning		Bog otacza świat stałą opieką
pozytywizm(realizm) ramy epoki start learning		start: Europa-1855(druga polowa XIX wieku), Polska - 1864(upadek powstania styczniowego) koniec: koniec XIX wieku
agnostycyzm start learning		Poznanie boga albo wiara i Niewiara są niemożliwe do zrobienia przez nasze ograniczone poznanie, powinniśmy skupiać się na naszej rzeczywistości, nie na metafizyce
darwinizm start learning		teoria ewolucji organizmów zaklada ona że gatunki powstają za pomocą doboru naturalnego (selekcja), osobniki najlepsze przystosowane przezyja
determinizm start learning		Pogląd filozoficzny głosi że człowiek nie ma wolnej woli a wszystkie zdarzenia są przyczynowo uwarunkowane przez wcześniejsze skutki, czyli przyrode
organicyzm start learning		porównuje społeczeństwo do żywego organizmu, całość musi pracować aby całość mogła się rozwijać
ewolucjonizm start learning		poglad H. Spencera oparty na teorii ewolucji Darwina zakłada że rzeczywistość przyrodnicza i społeczna podlega nieustannej ewolucji, społeczeństwo to organizm, czynnik selekcji i rozwoju to walka o byt
liberalizm start learning		postawa filozoficzna i polityczna zaklada że nieskrępowany rozwój działalności jednostek (gospodarczy i polityczny) to źródła Postępu życia społecznego
marksizm start learning		system poglądów K. Marksa i F. Englesa, obejmuje filozofię ekonomie i politykę, głosi rewolucyjna zmiane świata przez Proletariat. Celem jest powstanie spol. komunistycznego. Człowiek to wytwór natury i historii, rozwój przebiega według pojęcia walki klas

Moja lekcja

You must sign in to write a comment

More