genetyka molekularna

 0    74 flashcards    mediii
download mp3 print play test yourself
 
Question język polski Answer język polski
u kogo materialem genetycznym jest DNA
start learning
u wszytskich organizmow i czesci wirusow
u kogo materialem genetycznym jest RNA i jaka pelni funkcje
start learning
u wiroidów i czesci wirusow, bierze udzial w ekspresji genow, czyli odczytywaniu inf genetycznej + niektore czasteczki pelnia funkcje katalityczna (rybozymy) lub regulacyjna
czym sa kwasy nukleinowe (DNA i RNA) pod wzgledem budowy
start learning
polimerami skladajacymi sie z nukleotydow
z czego sklada sie nukleotyd DNA
start learning
deoksyryboza (5-weglowy cukier) + reszta fosforanowa (V) + zasada azotowa
z czego sklada sie nukleozyd DNA i jakie wiazanie w nim wystepuje
start learning
z deoksyrybozy i zasady azotowej, wiazanie N-glikozydowe
jak nazywa sie wiazanie miedzy nukleozydem i reszta fosforanowa (V)
start learning
wiazanie estrowe
jak nazywaja sie nukleozydy DNA
start learning
deoksyadenozyny, deoksyguanozyny, deoksycytydyny, tymidyny
jak nazwiemy nukleotyd DNA z adeniną
start learning
deoksyadenozyno-5’-monofosforan
co to pirymidyny (z budowa) + przyklady
start learning
jednopierscieniowe zasady azotowe, naleza do nich tymina i cytozyna
co to puryny (z budowa) + przyklad
start learning
dwupierscieniowe zasady azotowe, naleza do nich adenina i guanina
jakim wiazaniem lacza sie nukleotydy, miedzy czym wystepuja
start learning
wiazanie 3’,5’-fosfodiestrowe, powstaja miedzy cukrem jednego nukleotydu, a reszta forforanowa (V) kolejnego nukleotydu
jak powstaje polarny lancuch polinukleotydowy, jaka budowe maja jego konce
start learning
powstaje z polaczonych nukleotydow (wiazaniami 3’,5’-fosfodiestrowymi), na koncu 3’ jest grupa hydroksylowa cukru, a na koncu 5’ reszta fosforanowa(V), sekwencje zapisujemy od 5’ do 3’
jaka strukture ma czasteczka DNA
start learning
prawoskretnej, podwojnej helisy (sklada sie z dwoch lancuchow polinukleotydowych, skreconych śrubowo, czyli helikalnie)
co stabilizuje strukture przestrzenna czasteczki DNA
start learning
oddzialywania hydrofobowe (miedzy sasiednimi parami zasad azotowych tego samego lancucha) i wiazania wodorowe
jakie wiazania sa miedzy ADENINA a TYMINA
start learning
DWA wiazania wodorowe
jakie wiazania za miedzy CYTOZYNA a GUANINA
start learning
TRZY wiazania wodorowe
na czym polega regula CHARGAFFA
start learning
sklad nukleotydow w jednym lancuchu, wyznacza sklad nukleotydow w drugim lancuchu, poniewaz lancuchy polinukleotydowe DNA sa wzajemnie KOMPLEMENTARNE)
rownanie reguly CHARGAFFA
start learning
A + G = C + T
jak ulozone sa lancuchy polinukleotydowe w dwuniciowej czasteczce DNA
start learning
ANTYROWNOLEGLE - przeciwnie zorientowane, czyli koniec 5’ jednego lancucha lezy naprzeciw konca 3’ drugiego lancucha
dlaczego bialka laczace DNA moga rozpoznacz odpowiednia sekwencje nukleotydow bez rozplatania podwojnej helisy
start learning
poniewaz ZASADY AZOTOWE sa skierowane do WNETRZA helisy (a po zewnetrznej stronie czasteczki deoksyrybozy i reszty fosforanowe (V) tworza szkielet cukrowo-fosforanowy)
jaka jest rola DNA
start learning
jest materialem genetycznym, czyli okresla strukture PIERWSZOrzedowa czasteczek RNA i bialek. od bialek zaleza poszczegolne cechy organizmu, przekazywane pokoleniom, wiec DNA jest takze NOSNIKIEM informacji genetycznej odpowiadajacej za dziedziczenie cech
czym rozni sie budowa nukleotydu RNA od DNA
start learning
ma uracyl zamiast tyminy i zamiast deoksyrybozy jest ryboza
jak nazywamy ogolnie piecioweglowy cukier
start learning
pentoza
czym rozni sie budowa czasteczki RNA o
start learning
czasteczki RNA sa zwykle JEDNONICIOWE (buduje je jeden lancuch polinukleotydowy), a czasteczki DNA sa dwuniciowe
czy w czasteczce RNA moga wystepowac fragmenty dwuniciowe?
start learning
tak, przez laczenie sie komplementarnych nukleotydow jednej nici. wplywa to na strukture przestrzenna calej czasteczki RNA, ale zdarza sie znacznie rzadziej m.in. u niektorych wirusow
jakie rodzaje RNA wystepuja u wszystkich organizmow
start learning
mRNA (informacyjny), rRNA (rybosomowy), tRNA (transportujacy)
jakie rodzaje RNA wystepuja tylko u organizmow eukariotycznych
start learning
snRNA, siRNA, miRNA i inne rodzaje
jakie RNA jest kodujace, ile % calosci stanowi
start learning
mRNA, 4-5%
funkcja mRNA
start learning
przenosi inf genetyczna zawarta w DNA z miejsca jej przechowywania (jadro kom) do miejsca syntezy bialek (cytoplazma), gdzie po polaczeniu z rybosomami jest matryca do wytwarzania bialek.
funkcja rRNA
start learning
wchodzi w slad rybosomow, ktore przeprowadzaja synteze bialka zgodnie z informacja zawarta na mRNA
funkcja tRNA
start learning
przenosi aminokwasy do rybosomow w cutozolu podczas translacji (miejscem laczenia aminokwasu jest koniec 3’ z wolna grupa OH, ktora tworzy wiazanie estrowe z grupa COOH aminokwasu.
funkcja antykodonu
start learning
odpowiada za rozpoznanie komplementarnego kodonu na nici mRNA (co umozliwia przekazanie odpowiedniego aminokwasu transportowanego przez tRNA na lancuch polipeptydowy powstajacy na matrycy mRNA)
funkcja ramienia akceptorowego
start learning
umozliwia przylaczenie sie odpowiedniego aminokwasu do czasteczki tRNA
snRNA
start learning
bierze udzial w procesie dojrzewania mRNA
miRNA
start learning
uczestniczy w regulacji ekspresji genow (przez degradacje czasteczek mRNA lub blokowanie translacji)
siRNA
start learning
uczestniczy w regulacji ekspresji genow (przez degradacje czasteczek mRNA - element obrony kom przed wirusami RNA)
gdzie wystepuje RNA u eukariontow
start learning
w jadrze komorkowym, cytozolu i organellach polautonomicznych (mitochondria i chloroplasty)
gdzie wytwarzane jest RNA
start learning
jądro komorkowe (rRNA - jąderko)
wędrowka czasteczek RNA
start learning
przez pory jadrowe do cytozolu (z wyjatkiem rRNA)
jak powstaja podjednostki rybosomow
start learning
rRNA laczy sie w jaderku z bialkami i powstaja podjednostki rybosomow, ktore trafiaja do cytozolu
jakie rodzaje RNA powstaja w mitochondriach i chloroplastach
start learning
mRNA, tRNA, rRNA
gdzue znajduje sie RNA u prokariontow
start learning
w cytoplazmie
co jest stabilniejsze RNA czy DNA
start learning
DNA, podczas kopiowania RNA powstaje wiecej bledow, latwiej tez ulega degradacji
w jakiej formie DNA jest u bakterii
start learning
chromosom bakteryjny tzw. genofor
co to nukleoid
start learning
obszar genoforu z cytozolem
co to genom
start learning
cala informacja genetyczna organizmu
z czego sklada sie genom bakteryjny
start learning
genofor + plazmidy (male koliste czasteczki DNA, ktore maja unikatowe cechy np odpornosc na antybiotyki)
z czego sklada sie genom kom zwierzecej
start learning
DNA jadrowe + DNA mitochondrialne (mitDNA)
z czego sklada sie genom roslinny
start learning
DNA jadrowe + mitDNA + chtDNA (chloroplastowe)
co wnika przez pory jadrowe
start learning
nukleotydy, bialka histonowe, ATP, bialka enzymatyczne
co przechodzi przez pory jadrowe do cytozolu
start learning
mRNA, tRNA, podjednostki rybosomowe (zbudowane z rRNA i bialek)
co znajduje sie w srodku jadra
start learning
jaderka, chromatyna (DNA nawiniete na bialka histonowe)
na czym polega replikacja
start learning
na powieleniu ilosci DNA w komorce, w wyniku czego tworza sie dwie identyczne kopie materialu genetycznego, ktore zostana przekazane do kom potomnych podczas podzialow w fazie M
w jakiej fazie cyklu kom zachodzi replikacja
start learning
faza S
co to znaczy ze mechanizm replikacji jest semikonserwatywny/półzachowawczy
start learning
każda cząsteczka DNA posiada jedną nić starą (matrycową, pochodzącą z cząsteczki macierzystej) i drugą nową dobudowaną zgodnie z REGUŁĄ KOMPLEMENTARNOSCI
ogólny mechanizm replikacji
start learning
macierzysta czasteczke DNA tworza dwie komplementarne nici, a po ich rozpleceniu kazda stanowi matryce do syntezy nowej nici. Wolne nukleotydy są dobudowywane zgodnie z REGULA KOMPLEMENTARNOSCI zasad, więc z 1 cz DNA postaja dwie identyczne cz potomne
co robi polimaraza DNA
start learning
katalizuje synteze nowych nici DNA na matrycy nici starych (zawsze 5’ —> 3’!!!)
co robi helikaza DNA
start learning
rozplata podwójna helise DNA, rozrywając wiązania wodorowe między nićmi DNA
co robi prymaza (polimeraza RNA)
start learning
odpowiada za wytwarzanie starterów RNA na matrycy DNA
co robi ligaza
start learning
łączy nowo powstałe nici w jeden łańcuch polinukleotydowy
etapy replikacji
start learning
1) inicjacja 2) elongacja 3) terminacja
co to ori (origin)
start learning
miejsce inicjacji replikacji
na czym polega inicjacja replikacji
start learning
rozpoczyna się przyłączeniem jednego z białek regulatorowych do miejsca ori, co powoduje rozplecenie podwojnej helisy DNA na niewielkim odcinku. struktura ktora powstala to oczko replikacyjne i w jego obszarze do DNA przylaczaja sie kolejne bialka
co to widelki replikacyjne
start learning
boki oczka replikacyjnego (przypominaja ksztaltem Y)
na czym polega elongacja replikacji (do polimarazy)
start learning
po rozpoczeciu helikazy rozrywaja wiazania wodorowe miedzy nicmi DNA, powodujac powiekszanie oczka replikacyjnego (dwukierunkowosc). po utworzeniu oczka r na obu niciach prymaza syntetyzuje startery, po czym do jego konca 3’ przylacza sie polimeraza DNA
na czym polega elongacja replikacji (od polimerazy DNA)
start learning
polimaraza DNA wytwarza nic DNA komplementarna do nici macierzystej. łancuchy DNA sa antyrownolegle, a synteza nowej nici zachodzi zawsze w kierunku od 5’ do 3’, dlatego tylko jedna nic jest syntetyzowana w sposob ciagly. trwa do skopiowania calej cz. DNA
co to startery
start learning
krotkie odcinki RNA, zbudowane z ok 10 nukleotydow, syntetyzowane przez prymaze w kierunku 5’ —> 3’
co to replikon
start learning
odcinek dna ktory podlega replikacji (on jest kopiowany)
co to nic wiodaca
start learning
nic DNA syntetyzowana (podczas replikacji) w sposob ciagly, zgodnie z ruchem widelek replikacyjnych
co to nic opozniona
start learning
nic syntetyzowana niezgodnie z ruchem widelek replikacyjnych. jest syntetyzowana w wielu miejsc startu i powstaje z polaczenia krotkich odcinkow zwanymi fragmentami okazaki. za laczenie tych odcinkow odpowiada ligaza.
na czym polega terminacja
start learning
powielanie DNA konczy sie gdy powstana dwie potomne czasteczki DNA, moga je wyznaczac sekwencje terminacyjne. w rejonie DNA, ktore je zawiera, bialka biorace udzial w replikacji odlaczaja sie od DNA, w wyniku czego powstaja dwie identyczne czasteczki DNA.
roznice w replikacji miedzy prokariontami a eukariontami
start learning
1. w jednym chromosomie eukariotycznym powstaje wiele oczek, bo jest wiele miejsc inicjacji 2. komorki eukariotyczne maja conajmniej 9 polimeraz DNA 3. terminacja - najpewniej widelki spotykaja sie w random miejscach i powoduja odlaczenie DNA od bialek
co robi telomeraza
start learning
dobudowuje nukleotydy DNA do konca matrycy nici opoznionej tworzac telomery.
co to telomery
start learning
w wyniku dzialania telomerazy na koncach chromosomow powstaja sekwencje telomerowe, czyli telomery. to wielokrotnie powtorzone kilkunukleotydowe odcinki DNA o tej samej kolejnosci zasad azotowych.

You must sign in to write a comment