Question  |
Answer |
T1. Cechy testamentu poetyckiego widoczne w utworze start learning
|
|
Utwór ma formę wyznania pożegnalnego; zawiera podsumowanie życia i dorobku artystycznego, zwroty do spadkobierców idei (adresatów) oraz wyraża troskę o pośmiertną sławę.
|
|
|
T2. Jakie prośby kieruje do przyjaciół start learning
|
|
Prosi, aby po jego śmierci spotykali się na wspólnych biesiadach i wspominali go z życzliwością, wiedząc, że był im wierny.
|
|
|
T3. Jakie zadania stawia przed następnymi pokoleniami start learning
|
|
Nakazuje poświęcenie dla ojczyzny („na śmierć idą po kolei / Jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec”) oraz niesienie „oświaty kagańca”.
|
|
|
T4. Informacje o podmiocie lirycznym (6) start learning
|
|
Jest poetą, który czuje się niezrozumiany. To patriota, który cierpiał wraz z narodem Człowiek dumny, znający swoją wartość. Samotnik, który nie zakładał rodziny Osoba pogodzoną z nadchodzącą śmiercią. Wierzy w siłę swojego oddziaływania po śmierci
|
|
|
|
start learning
|
|
Poezja to „siła fatalna”, która ma moc przekształcania ludzi („zjadaczy chleba w aniołów”) – ma uszlachetniać, budzić sumienia i zmuszać do działania.
|
|
|
K6. Charakterystyka Kordiana jako 15 latka (dlaczego próbował popełnić samobójstwo?) start learning
|
|
Cierpi na „chorobę wieku” (jaskółczy niepokój) – apatię, brak celu i melancholię. Próbował popełnić samobójstwo z powodu nieszczęśliwej miłości do starszej Laury oraz poczucia bezsensu istnienia.
|
|
|
K7. Opowieści Grzegorza i ich funkcje (czego miały nauczyć Kordiana? start learning
|
|
Opowieść o Janku, co psom szył buty (nauka sprytu), o bitwie w Egipcie (pochwała odwagi) i o polskim żołnierzu (lekcja patriotyzmu). Miały nauczyć Kordiana aktywności i pokazać, że wiara w ideę nadaje życiu sens.
|
|
|
K8. Dlaczego Kordian wyruszył w podróż po Europie? start learning
|
|
Chciał skonfrontować swoje wyobrażenia o świecie (zaczerpnięte z książek) z rzeczywistością oraz odnaleźć wielki cel życia.
|
|
|
K9. Jakie miejsca zwiedził i czego nauczył się o świecie? start learning
|
|
Londyn: Dowiedział się, że za pieniądze można kupić wszystko. Dover: Zrozumiał, że literatura upiększa rzeczywistość, która wcale nie jest tak poetycka. Włochy: Przekonał się że miłość bywa interesowna i fałszywa. Watykan: Papież nie wspiera Polski
|
|
|
|
start learning
|
|
Legendarny bohater Szwajcarii, który podczas bitwy pod Sempach skierował na własną pierś włócznie wrogów, robiąc lukę w ich szyku. Dla Kordiana to symbol czynnego poświęcenia Polski dla wolności innych narodów (winkelriedyzm).
|
|
|
GA. 11. Termopile i Cheronea – symboliczne znaczenie miejsc start learning
|
|
Termopile to symbol heroicznej walki do końca i moralnego zwycięstwa (miejsce dumy). Cheronea to symbol klęski i utraty niepodległości, której poeta się wstydzi.
|
|
|
GA. 12. Porównaj Spartan i Polaków, + przywódców start learning
|
|
Spartanie byli zjednoczeni, mężni i nad życie cenili wolność. Polacy są skłóceni, pyszni i zniewoleni przez tradycję szlachecką (reprezentowaną przez królów i dowódców dbających o własne przywileje).
|
|
|
GA. 13. Jakie przyczyny klęski wskazuje w utworze start learning
|
|
Pycha szlachecka („pawie pióra i czerepy”), brak jedności narodowej, niedojrzałość do wolności i „dusza anielska” uwięziona w „czerepie rubasznym” (skorupie wad narodowych).
|
|
|
GA. 14. Słowacki o sobie i swojej poezji start learning
|
|
Występuje jako surowy sędzia narodu; uważa, że jego poezja musi być ostra i bolesna, by wstrząsnąć sumieniami rodaków.
|
|
|
H. 15. Informacje o podmiocie lirycznym start learning
|
|
To pielgrzym-wygnaniec, tułacz, który z przyczyn politycznych nie może wrócić do ojczyzny i czuje się obco na świecie.
|
|
|
H. 16. Charakterystyka podmiotu lirycznego start learning
|
|
Wrażliwy na piękno przyrody, pokorny wobec potęgi Stwórcy, ale jednocześnie przepełniony głębokim smutkiem i poczuciem całkowitej samotności.
|
|
|
H. 17. Jaką funkcję pełni w utworze Bóg. Dlaczego taką. start learning
|
|
Bóg jest jedynym powiernikiem skargi poety. Jest milczącym, potężnym obserwatorem, co podkreśla dystans między człowiekiem a Stwórcą i potęguje tragizm losu wygnańca.
|
|
|
H. 18. Cechy hymnu klasycznego– Nowatorstwo hymnu Słowackiego start learning
|
|
Klasyczny hymn jest radosną pochwałą Boga. Słowacki wprowadza nowatorstwo, czyniąc utwór subiektywną skargą, pełną melancholii i intymnych zwierzeń (hymn elegijny).
|
|
|
B. 19. Elementy świata fantastycznego w Balladynie i jego funkcja w utworze (+przykłady) start learning
|
|
Goplana, Skierka i Chochołik. Funkcja: ingerują w losy ludzi (np. sprawienie, że Kirkor zakochuje się w obu siostrach), co napędza akcję i doprowadza do tragicznego finału. Przykład: Zamiana Grabca w wierzbę.
|
|
|
B20.1 Informacje o bohaterach utworu start learning
|
|
Balladyna: Bezwzględna zbrodniarka dążąca do władzy „po trupach”. Alina: Dobra, szlachetna siostra, ucieleśnienie niewinności.
|
|
|
B20.2 Informacje o bohaterach utworu start learning
|
|
Kirkor: Szlachetny rycerz, który chce przywrócić prawowity tron. Wdowa: Matka, która ostatecznie ginie na torturach, nie chcąc wydać imienia wyrodnej córki.
|
|
|
A. 21. Wymień 2 postacie z utworu, co je łączy? start learning
|
|
Np. Sokrates i Mickiewicz. Łączy ich to, że zostali odrzuceni za życia, a ich wielkość została uznana dopiero po śmierci (motyw „drugiego pochówku”).
|
|
|
A. 22. Jakie poglądy na temat jednostek wybitnych przedstawia Norwid start learning
|
|
Norwid uważa, że geniusze zawsze wyprzedzają swoją epokę, dlatego są niezrozumiani przez współczesnych, a ich los to wieczna walka i samotność.
|
|
|
BR. 23. W jaki sposób Norwid poddaje Bema heroizacji – wymień 2 i je przedstaw start learning
|
|
Stylizacja na pogrzeb rycerskiantyczny: Opis zbroi, konia i topora nadaje generałowi rangę mitycznego herosa. Wprowadzenie elementów nadprzyrodzonych: Pochód wydaje się nie mieć końca i zmierzać w stronę wieczności, co czyni Bema postacią ponadczasową.
|
|
|
BR. 24. Jaką wizję przyszłości prezentuje w utworze Norwid start learning
|
|
Idee wielkiego człowieka nie giną – one „pękają” jak ziarno, by w przyszłości wydać plon w postaci przebudzenia narodów i postępu ludzkości.
|
|
|
BR. 25. Jaką rolę w historii ludzkości, świata odgrywają jednostki wybitne start learning
|
|
Są one „motorami” historii i przewodnikami ludzkości; to ich idee kruszą mury i zmieniają świat, nawet jeśli dzieje się to długo po ich śmierci.
|
|
|
BR. 26. 4 charakterystyczne cechy poezji Norwida start learning
|
|
Intelektualizm: Poezja trudna, wymagająca myślenia. Wieloznaczność: Stosowanie parabol i symboli. Kondensacja treści: Krótkie, treściwe formy (często aforyzmy). Milczenie: Wykorzystanie pauz, wielokropków i pustych miejsc jako ważnych elementów przekazu.
|
|
|
BR. 27. Norwid a romantycy – 2 różnice start learning
|
|
Stosunek do pracy: Norwid uważał pracę i kulturę materialną za fundament narodu. Koncepcja narodu: Norwid postrzegał naród jako wspólnotę twórczą i żywy organizm, a nie tylko jako „ofiarę” cierpiącą za miliony (jak w mesjanizmie).
|
|
|
