polski

 0    33 flashcards    kajtek2
download mp3 print play test yourself
 
Question Answer
topos
start learning
utrwalony motyw lub obraz, który wielokrotnie powraca w dziełach literackich różnych epok.
archetyp
start learning
pierwotny, ponadczasowy wzór postaci lub zachowania obecny w kulturze i literaturze wielu epok.
Katharsis
start learning
oczyszczenie emocjonalne odbiorcy, osiągane poprzez przeżywanie silnych uczuć, takich jak lęk czy współczucie.
fatum
start learning
nieuchronne przeznaczenie lub tragiczny los, któremu bohater nie jest w stanie się przeciwstawić
12. Ironia tragiczna
start learning
sytuacja, w której bohater robi wszystko, aby uniknąć przeznaczenia, co jeszcze bardziej doprowadza go do klęski...
stoicyzm
start learning
postawa filozoficzna oparta na zachowaniu spokoju i równowagi wobec cierpienia, losu i przeciwności.
epikurezim
start learning
pogląd zakładający dążenie do szczęścia poprzez umiar, brak lęku i czerpanie radości z prostych przyjemności.
motyw vanitas
start learning
ogólnie jakie było przesłanie Księgi Koheleta (marność, ulotność ludzkiego życia i wszelkich dóbr ziemskich)
horacy
start learning
motywy takie jak; exegi monumentum (wybudowałem pomnik), non omnis moriar (nie wszystek umrę), ogólnie chodziło o to, że Horacy uważał, że jego poezja jest, pomnikiem”, który zapewni mu pamięć po śmierci
hybris
start learning
pycha bohatera polegająca na przekraczaniu granic wyznaczonych człowiekowi przez bogów, często prowadząca do jego upadku.
danse macabre
start learning
motyw ukazujący śmierć prowadzącą w symbolicznym korowodzie ludzi wszystkich stanów, podkreślający powszechność i nieuchronność umierania.
Ars moriendi („sztuka dobrego umierania”)
start learning
zbiór zasad uczących, jak właściwie przygotować się na śmierć i odejść w sposób godny oraz zgodny z wiarą.
deesis
start learning
motyw modlitewny oparty na idei pośrednictwa; w sztuce najczęściej ukazuje Chrystusa w otoczeniu Maryi i Jana Chrzciciela, wstawiających się za ludźmi.
smierc jako alegoria
start learning
częste w średniowieczu przedstawienie śmierci w postaci rozkładającego się ciała lub kościotrupa, nierzadko z kosą, podkreślające jej wszechobecność.
humanizm renesansowy
start learning
nurt myślowy stawiający człowieka w centrum zainteresowania, podkreślający jego indywidualność, rozum oraz inspirację kulturą antyczną i ideą harmonii.
antropocentryzm
start learning
światopogląd uznający człowieka, jego potrzeby cielesne i duchowe, za najważniejszy punkt odniesienia.
theatrum mundi
start learning
wizja świata jako sceny, na której ludzie odgrywają przypisane im role, często nie mając wpływu na bieg wydarzeń.
metafizyka
start learning
zainteresowanie sferą duchową, duszą, Bogiem i życiem po śmierci, nasilone w epoce wojen, epidemii i poczucia zagrożenia istnienia.
koncept
start learning
oryginalny, kunsztowny pomysł artystyczny, oparty na zaskoczeniu, paradoksie lub grze intelektualnej, mający zachwycić odbiorcę.
vanitas
start learning
motyw podkreślający przemijalność życia, nietrwałość dóbr materialnych i marność ludzkich osiągnięć.
deizm
start learning
koncepcja religijna, według której Bóg stworzył świat i jego prawa, lecz nie ingeruje w dalsze losy ludzi ani przebieg historii.
dydaktyzm
start learning
to sposób tworzenia wypowiedzi który ma na celu pouczać odbiorcę, przekazywać morał albo uczyć określonych wartości.
mesjanizm
start learning
romantyczna wizja narodu jako „wybrańca”, który poprzez cierpienie ma przynieść wolność i odkupienie innym narodom.
boh romantyczny
start learning
jednostka wybitna, samotna, często zbuntowana przeciw światu, kierująca się emocjami i wewnętrznym przeczuciem.
Praca organiczna
start learning
koncepcja rozwoju społeczeństwa pojmowanego jako jeden organizm, w którym każda warstwa pełni ważną funkcję i powinna się harmonijnie rozwijać.
praca u podstaw
start learning
działalność edukacyjna skierowana do najniższych warstw społecznych, obejmująca walkę z analfabetyzmem oraz poprawę warunków życia ludu.
realizm
start learning
sposób przedstawiania świata polegający na wiernym ukazywaniu codziennego życia, typowych bohaterów i realiów epoki, przy zachowaniu obiektywizmu narratora.
Dekadentyzm
start learning
postawa artysty i jednostki w epoce przełomu wieków, charakteryzująca się pesymizmem, znudzeniem, poczuciem bezsensu świata i biernością wobec życia
ekspresjonizm
start learning
wyrażanie emocji i przeżyć wewnętrznych przy użyciu mocnych środków wyrazu (przesada, groteska, deformacja).
katastrofizm
start learning
przekonanie o nieuchronnym upadku człowieka i świata, pesymistyczna wizja przyszłości.
egzystencjalizm
start learning
filozofia podkreślająca absurd istnienia i nieuchronność śmierci; sens życia rodzi się z buntu przeciw złu i solidarności z innymi ludźmi.
teatr absurdu
start learning
nurt dramatyczny ukazujący bezsens ludzkiego życia i niemożność porozumienia; wykorzystuje groteskę, parodię i nonsens (np. twórczość Mrożka).
socrealizm
start learning
narzucona doktryna artystyczna pochodząca z ZSRR; twórca musiał podporządkować się ideologii; obowiązywały schematy i tematy zatwierdzone przez partię; rzeczywistość ukazywana w wersji propagandowej.

You must sign in to write a comment