→ Nowe Słowa → Start Learning / Download MP3 Flashcards

Question		Answer
upawenerować start learning		szanować, poważać
proweniencja start learning		pochodzenie jakichś zjawisk lub osób
petryfikacja start learning		utrwalenie (się) czegoś w określonej formie niepodatnej na zmiany
heteronomia start learning		podleganie normom, których się samemu nie ustanowiło.
ekwiwokacja start learning		błąd logiczny polegający na użyciu w jednej wypowiedzi terminu w dwu różnych znaczeniach
konwergencja start learning		zbieżność; też: powstawanie zbieżności; występowanie podobnych cech u organizmów niespokrewnionych ze sobą, a żyjących w zbliżonych warunkach
tetralogia start learning		cykl czterech utworów artystycznych
komeraże start learning		złośliwe plotki, intrygi lub nieporozumienia
apologetyczny start learning		broniący przed zarzutami, usprawiedliwiający, a zarazem pochwalny
dykteryjka start learning		krótkie, zabawne opowiadanie
trawestacja start learning		przeróbka czyjejś wypowiedzi, jakiegoś wątku, utworu literackiego, muzycznego itp.; też: utwór będący taką przeróbką
peremptoryjny start learning		stanowczy, ostateczny
kontestacja start learning		kwestionowanie, sprzeciw
prestidigitator start learning		artysta cyrkowy pokazujący sztuki polegające na zręczności i robiące wrażenie magicznych
paruzja start learning		zapowiadany przez proroków powrót Chrystusa na świat w chwale pod koniec dziejów
moralitet start learning		utwór literacki, spektakl lub film, który niesie przesłanie moralne
mierzchnąć start learning		tracić blask, gasnąć, pogrążać się w mroku, słabnąć, upadać
fanfaronada start learning		przechwalanie lub popisywanie się swoją odwagą
łoskot start learning		głuchy odgłos powstający przy uderzaniu o siebie ciężkich przedmiotów
refutacja start learning		obalenie dowodów strony przeciwnej lub odparcie czyichś zarzutów; też: pismo o takiej treści
antologia start learning		zbiór wybranych utworów literackich, muzycznych lub filmowych, zgromadzonych i zazwyczaj publikowanych razem, często powiązanych wspólną tematyką, gatunkiem lub autorem
kontraktualizm start learning		inaczej umowa społeczna
antypodyczny start learning		kompletnie przeciwstawny
piwotalny start learning		ktoś, kto nie ma samodzielnej władzy, ale wchodzi w koalicję z prawie każdą opcją polityczną
ruja i porubstwo start learning		coś niemoralnego i gorszącego
epifenomen start learning		zjawisko (fenomen) wtórne, współwystępujące ze zjawiskiem podstawowym, lecz nie wywierające istotnego wpływu na jego przebieg
deprywacja start learning		ciągłe niezaspokojenie jakiejś potrzeby biologicznej, bądź psychologicznej (częściej)
deterioracja start learning		spadek wartości, jakości, sprawności lub wydolności czegoś
cyganeria artystyczna (lub bohema) start learning		środowisko artystyczne, którego członkowie spędzają czas na wspólnych zabawach i tworzeniu, demonstrując pogardę dla konwenansów, norm społecznych i materializmu
egzaltacja start learning		przesadne okazywanie uczuć i emocji
synekdocha start learning		figura stylistyczna polegająca na zastąpieniu nazwy całości lub ogółu przedmiotów nazwą części lub jednego przedmiotu
dialektyzacja (gwaryzacja) start learning		wprowadzanie do tekstu elementów charakterystycznych dla danego dialektu (gwary),
agalma start learning		kultowy wizerunek bóstwa lub poświęcony mu dar
prefiguracja start learning		to, co ze względu na pewne cechy wspólne można uznać za zapowiedź kogoś lub czegoś, co zaistniało później
dependencja start learning		zależność od czegoś lub kogoś
artefakt start learning		wytwór ręki ludzkiej, każdy przedmiot wykonany lub zmodyfikowany przez człowieka, a następnie odkryty w wyniku badań archeologicznych
diachronia start learning		badanie zmian językowych zachodzących w czasie
katatonia start learning		zespół zaburzeń psychicznych występujący głównie w schizofrenii, objawiający się zahamowaniem ruchu lub gwałtownymi ruchami
uwiąd start learning		stopniowy zanik tkanek i narządów lub obniżenie się ich sprawności albo stopniowy zanik aktywności w jakiejś dziedzinie życia
amalgamat start learning		stop metalu z rtęcią albo mieszanina różnych elementów
fantom start learning		zjawa, model anatomiczny przedstawiający jakiś narząd lub sylwetkę człowieka albo odczuwanie bólu, swędzenia w miejscu po amputowanej kończynie lub jej części
apoteoza start learning		wywyższenie, uwielbienie, gloryfikacja kogoś lub czegoś, przedstawienie w sposób wyidealizowany, często do rangi bóstwa
aprecjacja start learning		wzrost wartości towaru lub dobra
tour de force start learning		wyczyn, majstersztyk, osiągnięcie, popis siły
agronomia start learning		nauka o rolnictwie
nomad start learning		człowiek niemający stałego miejsca zamieszkania, przebywający gdzieś tymczasowo, często w złych warunkach
à rebours start learning		na odwrót niż zwykle
neurotyczność start learning		skłonność do przeżywania negatywnych emocji, takich jak lęk, stres, smutek, poczucie winy, a także trudnościami w radzeniu sobie z sytuacjami stresowymi
symbioza start learning		współistnienie; bliskie współżycie dwóch różnych gatunków organizmów, które przynosi korzyści przynajmniej jednemu z nich
deprecjacja start learning		spadek wartości danego dobra lub waluty w stosunku do innej waluty
ignoramus et ignorabimus start learning		nie wiemy i nie będziemy wiedzieć
wcale start learning		partykuła podkreślająca, że wyrażony w zdaniu sąd zaprzeczony mówiący uważa za prawdziwy, wbrew przypuszczeniom, że mogłoby być inaczej
propinacja start learning		wyłączne prawo właściciela dóbr ziemskich do produkcji i sprzedaży alkoholu w obrębie jego dóbr oraz sprowadzania ich oraz czerpania z nich korzyści
residuum start learning		pozostałość
atawizm start learning		regresja ewolucyjna; powrót lub odtworzenie u danego organizmu cechy, która była obecna u jego odległych przodków, a nie ujawniała się przez wiele pokoleń
gros start learning		na wielką skalę, w całości
komprador start learning		w krajach kolonialnych: miejscowy kupiec, pośredniczący w handlu z metropolią, później członek zamożnej burżuazji
drenować start learning		powodować uszczuplenie czyichś zasobów finansowych lub innych dóbr
zwornik start learning		coś, co spaja jakieś elementy
eksplikacja start learning		wyjaśnianie, tłumaczenie
naddeterminacja start learning		stan, w którym dane zjawisko, wynik lub proces jest jednocześnie uwarunkowany przez nadmierną liczbę różnych przyczyn lub czynników
logocentryzm start learning		traktowanie słów i języka jako podstawowego sposobu ujmowania rzeczywistości, charakterystyczne zwłaszcza dla umysłowości Zachodu
avant la lettre start learning		przed nazwaniem
-infra start learning		pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: poniżej, późniejszy, wewnątrz
butwieć start learning		rozkładać się pod wpływem wilgoci i powietrza
homogeniczny start learning		jednorodny
heterogeniczny start learning		różnorodność
ścibolić (ścibić) start learning		szyć lub pisać coś długo, pracowicie, często niezręcznie; wykonywać jakąkolwiek ręczną pracę w taki sposób
persyflaż start learning		szyderstwo zamaskowane pozorami uprzejmości lub utwór literacki, w którym autor, stosując ironię, świadome naśladuje styl jakiegoś twórcy
sprzedawać zboże na pniu start learning		sprzedać zboże przed żniwami, jeszcze zanim zostanie ono zżęte, czyli od razu i bez zwłoki
par excellence start learning		„w całym tego słowa znaczeniu” lub „w najwyższym stopniu” (dosłownie: „przez doskonałość”)
atrofia start learning		zanikanie tkanek lub organów; zanik
panegiryk start learning		uroczysty, przesadnie pochwalny tekst sławiący jakąś osobę, czyn lub wydarzenie
translacja start learning		tłumaczenie
autarkia start learning		samowystarczalność np. gospodarcza
tromtadracja start learning		krzykliwe, efekciarskie przedstawianie jakichś poglądów lub wzniosłych haseł pozbawionych treści
gospodarka intensywna start learning		gospodarka, która stawia na wysokie nakłady pracy lub kapitału na jednostkę powierzchni, co prowadzi do wysokiej wydajności, masowej produkcji i wykorzystania nowoczesnych technologii
gospodarka ekstensywna start learning		gospodarka, która charakteryzuje się niskimi nakładami na jednostkę powierzchni, zwiększaniem produkcji poprzez powiększanie areału, co skutkuje niską wydajnością, tradycyjnymi metodami i ograniczonym użyciem środków produkcji
cykl Kondratiewa start learning		długookresowy cykl koniunkturalny trwający 45-60 lat, charakteryzujący się systematycznymi zmianami w aktywności gospodarczej (fazy: ożywienie, szczyt, kryzys i recesja)
internalizacja start learning		proces przyswajania zewnętrznych norm, wartości i przekonań, które stają się częścią wewnętrznego systemu jednostki
eksternalizacja start learning		proces uzewnętrzniania wewnętrznych stanów, myśli lub emocji na zewnątrz, często w postaci zachowań skierowanych do otoczenia
kwantyfikacja start learning		proces przekształcania cech lub zjawisk w dane liczbowe, czyli ilościowe ujmowanie tego, co wcześniej było opisowe
analog (analogon) start learning		rzecz lub pojęcie odpowiadające innemu
koekwacja start learning		zrównanie, głównie podatków lub praw, powinności
konsekracja start learning		uroczyste poświęcenie
emfaza start learning		przesadna emocjonalność wypowiedzi lub nacisk położony na pewne zdania, wyrazy lub sylaby, uwydatniający ich znaczenie
aporia start learning		ciągle aktualne zagadnienie filozoficzne, domagające się nieustannego przemyśliwania od nowa przez kolejne pokolenia filozofów
ordynacja rodowa (fideikomis familijny) start learning		majątek ziemski rządzący się swoimi własnymi prawami dotyczącymi dziedziczenia, posiadający swój własny statut (akt fundacyjny), zapobiegający rozdrobnieniu dóbr
szuba start learning		obszerne okrycie wierzchnie, używane na obszarze Rzeczypospolitej w okresie od XV do XVII wieku
pajdokracja start learning		forma rządów, w której władzę sprawują osoby nieletnie, niedojrzałe i niedoświadczone
gerontokracja start learning		w niektórych państwach starożytnej Grecji (m.in. w Sparcie) sprawowanie władzy przez radę starców (gerontów); pot. ustrój państwowy oparty na rządach ludzi w wieku podeszłym
kleptokracja start learning		dosłownie „władza złodziei”; forma władzy ze skorumpowanymi władcami, wykorzystującymi bogactwa naturalne kosztem mieszkańców w celu defraudowania funduszy państwowych oraz poszerzania osobistego bogactwa
plutokracja start learning		system sprawowania rządów, w którym podstawową zasadą władzy jest bogactwo
scjentokracja start learning		ustrój, w którym decyzje polityczne oparte są bezpośrednio na wiedzy naukowej
technokracja start learning		koncepcja ustroju społecznego, w którym władzę sprawowaliby technicy, eksperci, organizatorzy i kierownicy produkcji
apelatywizacja start learning		proces znaczeniowy polegający na tym, że nazwa własna, jednostkowa, staje się wyrazem pospolitym, nazywającym całą klasę zjawisk, przedmiotów, osób itd.
żyrant start learning		osoba poręczająca za kogoś spłatę pożyczki
bigoteria (lub dewocja) start learning		pobożność, gorliwość w zachowaniach religijnych
serwilizm start learning		bezkrytyczne podporządkowanie, niewolnicza służalczość
presumpcja start learning		uznanie czegoś za fakt na podstawie powiązanych, ustalonych wcześniej faktów
pean start learning		wypowiedź będąca wyrazem zachwytu i uwielbienia
konstatacja start learning		stwierdzenie faktu, ustalenie czegoś jako pewne na podstawie obserwacji lub innych danych
stratyfikacja start learning		wyróżnienie warstw w społeczeństwie według różnych kryteriów; też po prostu warstwowy układ czegoś
reguła Pareto start learning		znana jako zasada 80/20 i głosi, że w wielu przypadkach około 80% rezultatów wynika z 20% przyczyn
agonistyczny start learning		związany z walką lub rywalizacją
rewindykacja start learning		odzyskiwanie utraconej własności lub prawa do czegoś na drodze sądowej
liminalny start learning		stan zawieszenia, pośredni, przejściowy, który znajduje się pomiędzy dwoma różnymi formami lub etapami
anekumena start learning		obszar niezamieszkany na stałe przez człowieka i niewykorzystywany gospodarczo
praxis start learning		praktyka
liberum rumpo start learning		praktyka stosowania liberum veto, która w praktyce oznaczała "zrywanie" obrad
kateksja start learning		psychoanalityczne pojęcie oznaczające inwestycję energii psychicznej (libido) w obiekt, którym może być osoba, rzecz, idea lub czynność, w celu zaspokojenia popędów
paradygmat start learning		przyjęty sposób widzenia rzeczywistości w danej dziedzinie, doktrynie itp.
lumpenproletariat start learning		zdeklasowana warstwa osób znajdujących się na marginesie społecznym w społeczeństwie kapitalistycznym
akceleracja start learning		przyspieszenie, skrócenie czasu trwania zjawisk, procesów itp.
etiologia start learning		nauka zajmująca się przyczynami powstawania zjawisk, procesów i faktów
pitrasić start learning		potoczne określenie na gotowanie lub przyrządzanie jedzenia
superfluum start learning		nadmiar, zbędność lub zbyteczność
bon mot start learning		krótkie, dowcipne opowiadanie, anegdota lub powiedzenie, zbliżone do przysłowia
sfragistyka start learning		nauka o pieczęciach i ich historii
obediencja start learning		posłuszeństwo, podporządkowanie się władzy
wolumin start learning		pojedynczy fizyczny tom książki
almanach start learning		rocznik, zbiór informacji i danych na dany rok
minuskuła start learning		mała, drobna litera alfabetu
majuskuła start learning		wielka litera alfabetu
konterfekt start learning		portret, wizerunek osoby
idolatria start learning		bałwochwalstwo, uwielbienie przedmiotów lub osób w sposób nadmierny
arywizm start learning		chęć dojścia za wszelką cenę do stanowiska, władzy lub pieniędzy
dezynwoltura start learning		brak skrupulatności, swoboda w zachowaniu
eklektyczny start learning		łączący różne style, idee lub wpływy
ex ante start learning		przed wystąpieniem zdarzenia, przewidywane
ex post start learning		po wystąpieniu zdarzenia, ocena retrospektywna
ultra vires start learning		działanie wykraczające poza uprawnienia
synoptyk start learning		osoba opracowująca prognozy meteorologiczne
felczer start learning		osoba wykonująca podstawowe zabiegi medyczne, ale niebędąca lekarzem
kohezja start learning		spójność, wewnętrzna zgodność
tribalizm start learning		lojalność wobec własnej grupy plemiennej, etnicznej
próbnik start learning		narzędzie do badania jakości materiału
przepisy dyspozytywne start learning		przepisy prawne, które strony mogą modyfikować lub zmieniać w umowie
enuncjacje start learning		oficjalna wypowiedź przedstawiająca czyjeś stanowisko w jakiejś sprawie
staroródka start learning		kobieta rodząca pierwsze dziecko w późnym wieku
priapizm start learning		przedłużona i nieustępująca erekcja prącia niezwiązana z pobudzeniem seksualnym
dereifikacja start learning		(inaczej odprzedmiotowienie) to w najprostszym ujęciu uznanie, że dany obiekt traktowany dotychczas jak rzecz (przedmiot) w rzeczywistości nią nie jest
zawoalowana start learning		ukryta, przedstawiona w sposób niejasny, zasłonięty
komponent start learning		składnik lub część elementarna całości
seraficzny start learning		anielski, zwłaszcza anielsko piękny
protagonista start learning		główna postać w utworze literackim, filmowym lub teatralnym
makutra start learning		duże, często gliniane naczynie do ucierania lub mieszania potraw
kostropaty start learning		sztywny, chropowaty, o nierównej strukturze
parantela start learning		stopień pokrewieństwa poza linią prostą (krewni boczni)
sztambuch start learning		pamiętnik lub notes na wpisy, sentencje i wspomnienia
hipostaza start learning		to, co istnieje jako fundament albo rzeczywista podstawa jakiejś cechy albo pojęcia
etnologia start learning		nauka o ludach i kulturach świata, ich zwyczajach i obyczajach
inferować start learning		wnioskować, wyprowadzać logiczne wnioski na podstawie przesłanek
sytuacjonizm start learning		nurt artystycznofilozoficzny z lat 50. XX w. skupiający się na krytyce społeczeństwa konsumpcyjnego i tworzeniu sytuacji, które miałyby prowokować do refleksji oraz zmiany postrzegania rzeczywistości.
torrus start learning		w geometrii torus, czyli powierzchnia w kształcie obwarzanka
rekapitulacja start learning		podsumowanie, powtórzenie i uporządkowanie wcześniej przedstawionych informacji
presuponować start learning		zakładać coś z góry, przyjmować coś jako przesłankę
probierz start learning		miernik służący za podstawę oceny czegoś; kryterium, sprawdzian
okcydentalizm start learning		zainteresowanie kulturą zachodnią i skłonność do ulegania jej wzorom, charakterystyczna dla społeczeństw Europy Wschodniej
dymorfizm start learning		występowanie dwóch odmiennych form u organizmów tego samego gatunku
maskulinizm start learning		ideologia podkreślająca rolę i wartość cech męskich (czasem ruch na rzecz praw mężczyzn)
uroszczenie start learning		roszczenie przesadzone, często bezpodstawne
latencja start learning		okres utajenia pewnych procesów lub cech przed ich ujawnieniem
inkubacja start learning		okres rozwoju albo przygotowania czegoś w ukryciu przed ujawnieniem
ekonomia libidalna start learning		interdyscyplinarna koncepcja z pogranicza filozofii, psychoanalizy i teorii społecznej, która analizuje, jak pragnienia (libido), fantazje i nieświadome procesy psychiczne kształtują systemy ekonomiczne i społeczne
acefalny start learning		pozbawiony głowy; bez kierownictwa lub przywódcy
inskrypcja start learning		napis wyryty lub umieszczony na stałym materiale
transgresja start learning		przekraczanie granic normatywnych lub granic obszaru
paseizm start learning		przywiązanie do tradycyjnych obyczajów lub wzorców
cyrkularny start learning		okrężny, obiegowy, krążący wokół
animujący start learning		pobudzający do działania, ożywiający
eksterioryzacja start learning		proces wyrażania stanów wewnętrznych na zewnątrz
rząd pośredni start learning		system zarządzania niektórymi koloniami, popularny szczególnie w Imperium brytyjskim, polegający na, co najmniej, częściowym włączeniu miejscowej, tradycyjnej struktury władzy w strukturę administracji kolonialnej
primordialny start learning		pierwotny, podstawowy, pochodzący z najwcześniejszych etapów
neptyk start learning		określenie na temat kogoś niezaradnego, nieudolnego czy naiwnego.
mydłek start learning		mężczyzna niebudzący zaufania ani szacunku, często ugrzeczniony i fałszywy
synestezja start learning		neurologiczne zjawisko polegające na automatycznym i mimowolnym mieszaniu się wrażeń zmysłowych, np. widzenie kolorów przy słyszeniu dźwięków
mizantropia start learning		niechęć do gatunku ludzkiego
rustykalny start learning		o wiejskim charakterze
immersja start learning		stan całkowitego pochłonięcia przez jakieś zjawisko, proces lub otoczenie, w którym odcina się bodźce ze świata zewnętrznego
autoteliczny start learning		będący celem samym w sobie
porte-parole start learning		rzecznik – osoba lub instytucja upoważniona do wypowiadania się w czyimś imieniu. W literaturze terminem tym określa się postać lub narratora, którzy wyrażają osobiste poglądy samego autora (alter-ego)).
subalternacja start learning		podrzędność, zależność (np. logiczna lub feudalna)
dopełniacz partytywny start learning		dopełniacz oznaczający część całości (np. napić się wody, podaj mi cukru)
ekspektatywa start learning		oczekiwanie na jakieś prawo lub spadek w przyszłości
wolicjonalny start learning		dotyczący woli, zależny od woli
narratywizacja start learning		nadawanie czemuś formy narracji, opowiadania
sukontynent start learning		wielki region wyodrębniony w obrębie kontynentu (np. subkontynent indyjski)
in situ start learning		na miejscu, w stanie naturalnym
subalternizm start learning		stan bycia podrzędnym, niższym w hierarchii społecznej lub kulturowej
haptyczność start learning		związany ze zmysłem dotyku
rekcja (związek rządu) start learning		zasada gramatyczna, w której wyraz nadrzędny (np. czasownik) narzuca formę wyrazu podrzędnego (przypadek rzeczownika lub przyimek), np. szukać czegoś (dopełniacz), kierować czymś (narzędnik) oraz interesować się kimś (narzędnik)
morfemy start learning		najmniejsza, niepodzielna cząstka języka, która posiada własne znaczenie, na przykład w wyrazie „domek” wyróżniamy morfemy: dom- (rdzeń) oraz -ek (przyrostek)
sufiks start learning		przyrostek, cząstka dodawana na końcu wyrazu
prefiks start learning		przedrostek, cząstka dodawana na początku wyrazu
audialny start learning		słuchowy, związany ze słuchem
syntagma start learning		grupa wyrazów połączona związkiem składniowym, taka jak dobry człowiek, czyta książkę czy szybko biegający
konsubstancjacja start learning		pojęcie teologiczne głoszące, że w Eucharystii substancje Ciała i Krwi Chrystusa współistnieją z substancjami chleba i wina
antynomia start learning		sprzeczność pomiędzy dwoma twierdzeniami, z których każde wydaje się prawdziwe
fenomenologia start learning		kierunek filozoficzny badający zjawiska tak, jak jawią się w świadomości
noemat start learning		obiektywny przedmiot myśli, to, co jest pomyślane w akcie świadomości
noeza start learning		sam akt myślenia, intencjonalne przeżycie świadomości
idiosynkrazja start learning		wrodzona nadwrażliwość lub wstręt do czegoś (np. pokarmów, sytuacji)
sztuka auratyczna start learning		sztuka posiadająca „aurę”, unikalność, niepowtarzalność i dystans
antropomorfizacja start learning		przypisywanie cech ludzkich zwierzętom, rzeczom lub pojęciom
somnambulizm start learning		lunatyzm, sennohodztwo, chodzenie we śnie
terraformacja start learning		przekształcanie planety, by przypominała Ziemię i nadawała się do życia
uśmiech sardoniczny start learning		bolesny, ironiczny lub spazmatyczny wyraz twarzy, skurcz mięśni twarzy
matrylinearny start learning		dziedziczony po linii matki (po kądzieli)
labidzić start learning		potocznie: narzekać, biadolić, utyskiwać na coś lub kogoś
metonimia start learning		figura stylistyczna polegająca na zastąpieniu nazwy danej rzeczy inną, pozostającą z nią w bliskim związku (np. dzieło zamiast autora: "czytać Mickiewicza")
amor fati start learning		miłość do (własnego) losu
per aspera ad astra start learning		przez trudy do gwiazd
satori start learning		(z japońskiego) nagłe oświecenie, przebudzenie oraz głębokie zrozumienie natury rzeczywistości
eksklamacje start learning		emocjonalne wypowiedzi o charakterze wykrzyknikowym, silne okrzyki lub zwroty wyrażające uczucia mówiącego, takie jak zachwyt, złość czy ból
gnoza start learning		intuicyjne poznanie Boga i tajemnic świata, tajemna wiedza dostępna tylko wybranym oraz droga do zbawienia duszy
areofagia start learning		częste zaburzenie polegające na połykaniu zbyt dużej ilości powietrza, co prowadzi do odbijania, wzdęć i bólu brzucha
osmotyczny start learning		taki, który odbywa się w sposób płynny, stopniowy i niezauważalny, dzięki wzajemnemu przenikaniu się środowisk lub idei
epigon start learning		naśladowca dawnych wzorów, twórczości lub czyichś poglądów, niemający własnej oryginalnej inwencji
instruktywny start learning		taki, który poucza, wyjaśnia coś w sposób jasny lub daje dobry przykład
ruralistyka start learning		nauka zajmująca się planowaniem, układem i zagospodarowaniem przestrzeni wsi
infernalny start learning		piekielny, diabelski, a w znaczeniu potocznym: potworny, przerażający lub niezwykle uciążliwy
świat i ludzie start learning		związek frazeologiczny, który oznacza, że czegoś jest wystarczająco dużo, w sam raz, a nawet w nadmiarze na pokrycie potrzeb
dezabil start learning		niedbały, domowy strój lub stan niekompletnego ubrania, w którym nie wypada pokazywać się obcym
ablucja start learning		rytualne obmycie ciała lub jego części, praktykowane w różnych religjach jako oczyszczenie
ekstrapolacja start learning		przewidywanie przyszłego stanu zjawisk na podstawie dotychczasowych trendów
futurologia numeryczna start learning		kierunek badań nad przyszłością oparty na modelach matematycznych, statystyce i analizie ilościowej danych
futurologia historiozoficzna start learning		nurt refleksji nad przyszłością skupiający się na uniwersalnych prawach rozwoju cywilizacji i sensie dziejów
futurologia egzystencjalna start learning		badanie przyszłości uwzględniające kondycję człowieka, jego wybory moralne, lęki i sens istnienia
fluktuacja start learning		ciągłe nieregularne wahania, zmiany natężenia lub poziomu czegoś w czasie
paralelny start learning		równoległy, biegnący obok lub dziejący się w tym samym czasie
sukurs start learning		pomoc, ratunek lub wsparcie udzielane komuś w trudnej sytuacji
kapłon start learning		wykastrowany i odpowiednio tuczony młody kogut, którego mięso cechuje się wyjątkową delikatnością
karypel start learning		człowiek bardzo niskiego wzrostu, karzeł
heterarchia start learning		system organizacji, w którym elementy nie są uporządkowane hierarchicznie, lecz współzarządzają na zasadzie sieci
detrymentalny start learning		szkodliwy, przynoszący stratę lub ujemnie wpływający na coś
orfizm filozoficzny oparty na misteriach i wierze w nieśmiertelność dusz start learning		starożytny grecki ruch religijno
Upaniszada start learning		staroindyjski tekst filozoficznoreligijny o charakterze ezoterycznym, stanowiący podstawę hinduizmu
samsara start learning		w filozofii indyjskich religii: krąg cierpienia, nieustannych narodzin i śmierci, dążeniem wiernych jest wyzwolenie się z samsary
atman start learning		w hinduizmie: wieczna, niezmienna dusza ludzka lub duchowa istota wszechmiary
psyche start learning		ludzka dusza, sfera emocjonalna, psychika i wewnętrzny świat człowieka
ekstatyczny start learning		wyrażający zachwyt, uniesienie, stan bliski ekstazie lub głębokiego oczarowania
grasant start learning		dawne określenie zbójcy, rabusia napadającego na podróżnych na gościńcach
partykularyzacja start learning		rozbijanie całości na mniejsze, odrębne części lub nadmierne skupianie się na własnych, lokalnych interesach
teodycea start learning		gałąź filozofii i teologii zajmująca się uzasadnianiem, jak to możliwe, że istnieje zło, skoro Bóg jest dobry
gnozeologia start learning		filozoficzna nauka o poznaniu (inaczej epistemologia), jego źródłach, granicach i prawdziwości
panteizm religijny utożsamiający Boga z wszechświatem i siłami przyrody start learning		pogląd filozoficzno
ekstrapolować start learning		szacować lub przewidywać przyszły bieg zdarzeń lub nieznane wartości na podstawie danych, które już znamy
eksplicytny start learning		wyrażony wprost, w sposób jasny, dosłowny i niepozostawiający wątpliwości
implicytny start learning		zawarty w czymś domyślnie, niewyrażony wprost, lecz wynikający z kontekstu
acedia start learning		stan duchowego zniechęcenia, znudzenia życiem, apatii i letargu
palimpsest start learning		rękopis napisany na wyczyszczonym lub zeskrobanym starszym tekście, którego ślady nadal można odczytać
klaster start learning		skupisko, zgrupowanie powiązanych ze sobą elementów lub firm działających w tej samej branży
z głupia frant start learning		znienacka, niespodziewanie, bez wyraźnego powodu lub bez przygotowania
mimry z mamrami start learning		potoczne, żartobliwe określenie na jedzenie lub obiad bez konkretnego przepisu, przygotowany „z tego, co jest w lodówce”
ateoretyczność start learning		cecha tego, co pozbawione oparcia w teorii, czysto praktyczne lub intuicyjne
eksplikować start learning		objaśniać, tłumaczyć coś w sposób zrozumiały i szczegółowy
wykidajło start learning		potoczne określenie ochroniarza lub bramkarza pilnującego porządku w klubie, dyskotece lub pubie
minoderyjny start learning		zachowanie lub mówienie w sposób nieszczery, przesadnie wdzięczny i przymilny, mający na celu przypodobanie się innym
frenezja start learning		gwałtowny, nieokiełznany zapał, szalone uniesienie lub namiętność
ekumena start learning		obszar stale zamieszkany i zagospodarowany przez człowieka
subekumena start learning		obszar czasowo zamieszkany lub okresowo wykorzystywany przez człowieka, położony poza ekumeną
noeza start learning		akt poznania intelektualnego, proces myślowy, dzięki któremu podmiot poznaje lub ujmuje przedmiot
noemat start learning		treść aktu poznawczego, to, co jest poznawane lub uświadamiane w danym akcie świadomości
ujutno start learning		przyjemnie, miło, wygodnie, w sposób dający poczucie komfortu
de nomine start learning		„z nazwy” lub „tylko z nazwy, formalnie”
dać sobie siana start learning		odpuścić sobie, zrezygnować z czegoś, przestać się czymś zajmować lub przestać o coś zabiegać, ponieważ nie ma to sensu
idealiter start learning		idealnie, w sposób idealny, zgodnie z założonym ideałem
asemantyzacja start learning		pozbawienie wyrazu lub znaku jego pierwotnego znaczenia albo osłabienie jego znaczenia
związek syntagmatyczny start learning		relacja między elementami języka, które występują obok siebie w określonej kolejności i tworzą większą całość, np. wyrazów w zdaniu
denotacja start learning		podstawowe, dosłowne znaczenie wyrazu lub znaku, odnoszące się do jego przedmiotu lub zakresu
konotacja start learning		dodatkowe, skojarzeniowe znaczenia i treści związane z wyrazem lub znakiem, wykraczające poza jego znaczenie podstawowe
symbolizacja start learning		nadawanie czemuś znaczenia symbolicznego lub przedstawianie czegoś za pomocą symbolu
transpozycja start learning		przeniesienie czegoś z jednego układu, formy, dziedziny lub kontekstu do innego
ekstrapolacja start learning		szacowanie lub przewidywanie przyszłego biegu zdarzeń lub nieznanych wartości na podstawie danych, które już znamy
tabun start learning		duża grupa koni, zwłaszcza żyjących lub poruszających się razem
eschatologia start learning		nauka o ostatecznym losie człowieka, świata i ludzkości oraz o wydarzeniach związanych z końcem świata
fideizm start learning		pogląd uznający wiarę za podstawowe lub niezależne od rozumu źródło poznania prawd religijnych
wariabilizm start learning		pogląd filozoficzny uznający zmienność rzeczywistości za jej podstawową cechę
hylemorfizm start learning		pogląd filozoficzny, według którego każda rzecz materialna składa się z materii i formy
hipostaza start learning		uosobienie lub urzeczywistnienie pojęcia abstrakcyjnego, traktowanie abstrakcyjnego pojęcia jako rzeczywistego, samodzielnego bytu
heterodoksja start learning		poglądy lub przekonania niezgodne z oficjalnie przyjętą doktryną, nauką lub zasadami
sensualizm start learning		pogląd filozoficzny uznający doświadczenie zmysłowe za podstawowe źródło poznania
pandemonium start learning		królestwo szatana i demonów lub miejsce, w którym panuje wielki chaos, zamęt i hałas
anagram start learning		wyraz, wyrażenie lub zdanie, które powstało przez przestawienie liter lub sylab innego słowa
przyoblekać start learning		ubieranie kogoś, nakładanie czegoś na coś lub nadawanie czemuś określonego wyglądu i jest ono w pełni poprawnym wyrazem

Nowe słowa

You must sign in to write a comment

More