|
Question |
Answer |
|
A verbis legis non est recedendum start learning
|
|
należy trzymać się słów ustawy
|
|
|
|
Absentem in criminibus damnari non oportet start learning
|
|
nieobecnego nie nalezy skazywać za przestępstwo
|
|
|
|
Affectus punitur, etsi non sequatur effectus start learning
|
|
zamiar jest karany nawet wtedy, gdy zamierzony skutek nie nastapit
|
|
|
|
Ambulatoria enim est voluntas defuncti usque ad vitae supremum exitum start learning
|
|
wola spadkodawcy może być zmieniona aż do jego śmierci
|
|
|
|
Apices iuris non sunt iura start learning
|
|
sztuczki prawne nie stanowią prawa
|
|
|
|
Aplicatio est vita regulae start learning
|
|
stosowaniwe (prawa) jest życiem normy prawnej
|
|
|
|
Argumenta non numeranda, sed ponderanda sunt start learning
|
|
argumentów (dowodów) nie należy liczyć lecz ważyć.
|
|
|
|
Benignius leges interpretandae sunt, quo voluntas earum conservetur start learning
|
|
ustawy wtedy są właściwiej interpretowane, gdy zachowuje się ich ducha.
|
|
|
|
Bis de adem ne sit actio start learning
|
|
nie procesuje się dwa razy w tej samej sprawie.
|
|
|
|
Cessante ratione legis cessat ipsa lex start learning
|
|
gdy ustaje przyczyna wydania ustawy, traci moc i sama ustawa.
|
|
|
|
Comparatio non est ratio start learning
|
|
porównywanie nie jest dowodem; podobienstwo nie jest dowodem.
|
|
|
|
Contra principia negantem non est disputandum start learning
|
|
z odrzucającym zasady nie ma dyskusji.
|
|
|
|
Corruptissima re publica plurimae leges start learning
|
|
im większe zepsucie w panstwie, tym liczniejsze ustawy.
|
|
|
|
De maiore et minore non variant iura start learning
|
|
prawa nie zmieniają się w zależności od większego lub mniejszego znaczenia osoby.
|
|
|
|
Dubitando ad veritatem venimus start learning
|
|
przez wątpienie dochodzimy do prawdy.
|
|
|
|
Entia non sunt multiplicanda prater necessitatem start learning
|
|
bytów nie należy mnożyć ponad konieczność
|
|
|
|
Expedit enim rei publicae, ne quis re sua male utatur start learning
|
|
w interesie państwa leży, aby nikt nie używał źle swojej rzeczy.
|
|
|
|
Expedit rei publicae, ut finis sit litium start learning
|
|
dla państwa korzystne jest, aby procesy nie trwały zbyt diugo.
|
|
|
|
Facientes et consentientes pari poena plectuntur start learning
|
|
na sprawców i wspólników naklada się równą karę.
|
|
|
|
Facta probantur, iura novit curia start learning
|
|
fakty wymagają udowodnienia, (a) prawo zna sad
|
|
|
|
Facultas probationum non est angustanda. start learning
|
|
moźliwość dowodzenia nie może być ograniczana.
|
|
|
|
Fere libenter homines id, quod volunt, credunt. start learning
|
|
ludzie ochoczo wierzą w to, w co chcieliby wierzyć.
|
|
|
|
Fiat iustitia, etiam si mundus pereat start learning
|
|
niech stanie się sprawiedliwość, chocby mial zginąć świat
|
|
|
|
Frustra probatur quod probatum non relevat start learning
|
|
próżny dowód, który nie odnosi się do sprawy, daremnym jest dowód, jeśli nie jest dowodem stosownym.
|
|
|
|
Graviore culpa gravior poena start learning
|
|
im większa wina, tym surowsza kara.
|
|
|
|
Hereditas nihil aliud est, quam succesio in universum ius, quod defunctus habuerit start learning
|
|
spadek jest wejsciem w ogót praw zmartego
|
|
|
|
Heres quandoque adeundo hereditatem iam tunc a morte successisse defuncto intellegitur start learning
|
|
28. przyjmuje się, że spadkobierca wstąpił w prawa zmarłego już z chwilą śmierci, niezależnie od tego, kiedy objał spadek.
|
|
|
|
. Hominum causa omne ius constitutum sit - start learning
|
|
fikcja nie wywiera skutków prawnych poza. przypadkiem, dla którego została ustanowiona
|
|
|
|
In medio stat veritas start learning
|
|
|
|
|
|
In quod interest, non solum ex damno dato, sed elam ex lucro cessante. start learning
|
|
przy odszkodowaniu bierze się pod uwagę nie tylko szkodę wyrządzoną, lecz także utracony zysk
|
|
|
|
Iniuria ex eo dicta est, quod non iure fiat; omne enim quod non iure fit, iniuria fieri dicitur start learning
|
|
34. bezprawie stąd bierze swą nazwę, że dzieje się coś niezgodnie z prawem; mówi się bowiem, iż wszystko, co dzieje się niezgodnie z prawem, staje się bezprawiem.
|
|
|
|
ludicis est ius dicere, non dare. start learning
|
|
rzeczą sędziego jest orzekać, nie stanowić prawo
|
|
|
|
Lege non distinguente nec nostrum est distinguere start learning
|
|
tam, gdzie ustawa nie rozróznia, nie nasza rzecza jest wprowadzać rozroznienie.
|
|
|
|
Leges ab omnibus intellegi debent start learning
|
|
ustawy powinny być zrozumiałe dla wszystkich.
|
|
|
|
Multiplicata transgressione crescat poenae inflictio start learning
|
|
przy powtórnym złamaniu prawa niech wzrasta wymiar kary
|
|
|
|
Nasciturus pro iam nato habetur quotiens de commodo eius quaeritur start learning
|
|
dziecko poczęte uważa się za narodzone, jeżeli chodzi o jego korzyść
|
|
|
|
Nemo de domo sua extrahi debet start learning
|
|
nikogo z własnego domu nie można zabierać silą.
|
|
|
|
Nullus describatur reus, priusquam convincatur start learning
|
|
nikogo nie wolno uznawać za winnego przed skazaniem.
|
|
|
|
Occidit, qui non servat periturum, ubi potest start learning
|
|
zabija, kto nie udziela pomocy tam, gdzie może
|
|
|
|
Pacta sunt servanda start learning
|
|
|
|
|
|
Placuit in omnibus rebus pracipuam esse iustitiae aquitatisque quam stricti iuris rationem start learning
|
|
we wszystkich sprawach zasada sprawiedliwości i słuszności powinna mieć pierwszeństwo nad zasadą ścisłego prawa.
|
|
|
|
Politia legibus, non leges politiae adaptandae start learning
|
|
polityka powinna dopasowywać się do ustaw, a nie ustawy do polityki.
|
|
|
|
Possessor male fidei ullo tempore non prascribit start learning
|
|
posiadacz w złej wierze bez względu na czas nie może zasiedzieć rzeczy.
|
|
|
|
Prior tempore potior iure. start learning
|
|
kto lepszy co do czasu, ten lepszy co do prawa.
|
|
|
|
Qui mandat solvi, ipse videtur solvere start learning
|
|
kto udziela zlecenia spelnienia świadczenia, tego uważa się, jakby sam swiadczył
|
|
|
|
Qui nimium probat, nihil probat start learning
|
|
kto zbyt wiele dowodzi, nie dowodzi niczego
|
|
|
|
Qui statuit aliquid parte inaudita altera, aequum licet statuerit, haud aequus fuit start learning
|
|
- kto wydaje wyrok bez wysłuchania drugiej strony, jest niesprawiedliwy, chociażby nawet wydał wyrok słuszny.
|
|
|
|
Quod erat demonstrandum start learning
|
|
|
|
|
|
Rebus sic stantibus omnis promissio intellegitur start learning
|
|
każde przyrzeczenie pojmowane jest jako obowiazujące w oznaczonych warunkach.
|
|
|
|
Res nullius cedit primo occupanti start learning
|
|
rzecz niczyja przypada temu, kto pierwszy ją zawłaszczyl.
|
|
|
|
Reus non tenetur loqui contra se start learning
|
|
oskarżony nie jest zobowiązany zeznawać przeciw sobie.
|
|
|
|
Sapiens nihil afirmat, quod non probat start learning
|
|
mądry człowiek nie twierdzi niczego, czego nie zdołałby dowiesć.
|
|
|
|
Sapientis est mutare consilium start learning
|
|
Mądry potrafi zmienić zdanie
|
|
|
|
Separata esse debet possessio a proprietate start learning
|
|
Posiadanie musi być oddzielone od własności
|
|
|
|
Servitus in faciendo consistere nequit start learning
|
|
Służebność nie może polegać na działaniu
|
|
|
|
Si unus solvat, omnes liberantur start learning
|
|
Jeśli jeden zapłaci, wszyscy są zwolnieni
|
|
|
|
Usucapio est adiectio dominii per continuationem possessionis tempore lege definiti start learning
|
|
Zasiedzenie to nabycie własności przez długotrwałe posiadanie przez czas określony w ustawie
|
|
|
|
Verba cum effectu accipienda start learning
|
|
Słowa należy rozumieć tak, by wywoływały skutek
|
|
|
|
Veritas est adaequatio rei et intellectus start learning
|
|
Prawda to zgodność rzeczy z rozumem
|
|
|
|
Vitia aperta non praestantur start learning
|
|
Za jawne wady się nie odpowiada
|
|
|
