Question |
Answer |
kiedy osoby nie są ze sobą w pełnym kontakcie start learning
|
|
osoby nie są ze sobą w pełnym kontakcie kiedy np. jedna udaje tylko zainteresowanie, jest myślami gdzie indziej, nie widzi smutku czy rozżalenia, narzuca swoje poglądy
|
|
|
co oznacza dobry kontakt interpersonalny start learning
|
|
dobry kontakt interpersonalny oznacza gotowość i możliwość pełnej, otwartej, dwustronnej komunikacji treści pojawiających się w polu świadomości
|
|
|
kiedy jest wejście w dobry kontakt start learning
|
|
gdy osoby są gotowe ujawnić przed sobą wiele, gdy mają wrażenie, że potrafią odczuć nastrój drugiej osoby, gdy mają wrażenie, że są razem a nie osobno, itp
|
|
|
co to jest kontakt diagnostyczny start learning
|
|
sytuacja spełniająca warunki, aby klient powiedział informacje o swoim życiu niezbędne do celów diagnostycznych. Te informacje są czasem intymne, a nawet ukrywane przed bliskimi osobami
|
|
|
różnica między kontaktem interpersonalnym, a kontaktem diagnostycznym start learning
|
|
w kontakcie interpersonalnym uwaga obu osób koncentruje się na przemian na obu osobach w kontakcie diagnostycznym uwaga obu osób koncentruje się na osobie badanej; w mniejszym stopniu na relacji interpersonalnej (ale jednak); sporadycznie bardzo na diagnoście; w kontakcie diagnostycznym występuje asymetria komunikacji
|
|
|
|
start learning
|
|
stworzenie takich warunków osobie badanej, aby mogła w jak najbardziej otwarty pełny sposób wejść w kontakt sama ze sobą
|
|
|
asymetria ról uczestników interakcji start learning
|
|
diagnosta ukierunkowuje tematyczny tok wypowiedzi osoby badanej, kontroluje sytuację, a jednocześnie jest na usługach osoby badanej
|
|
|
Introspekcyjne wskaźniki kontaktu diagnostycznego start learning
|
|
1. diagnosta jest autentycznie zainteresowany, akceptuje, rozumie 2. osoba badana ma poczucie, że każda jej wypowiedź spotka się z akceptacją, diagnosta jest zainteresowany, nie wykorzysta informacji, rozumie ją
|
|
|
Behawioralne wskaźniki kontaktu diagnostycznego start learning
|
|
1. brak wyraźnego oporu 2. udzielanie odpowiedzi na pytania 3. adekwatność przeżywanych reakcji emocjonalnych 4. wiarygodność informacji 5. stosunek informacji udzielonych spontanicznie do informacji uzyskanych po pytaniu zachwianie w którąkolwiek ze stron może oznaczać brak kontaktu diagnostycznego
|
|
|
kiedy kontakt diagnostyczny nie musi być taki głęboki start learning
|
|
|
|
|
Rola kontaktu diagnostycznego dla osoby badanej start learning
|
|
1. koncentrowania się na sobie 2. ogólne zaufanie 3. pomaga mierzyć się z lękiem i negatywnymi emocjami
|
|
|
Rola kontaktu diagnostycznego dla diagnosty start learning
|
|
1. zwiększa zainteresowanie osobą badaną 2. utrudnia samopotwierdzenie 3. dane z recypatii
|
|
|
czynniki niezależne od zachowania diagnosty start learning
|
|
np. stopień intymności udzielanych przez osobę badaną informacji cyklicznie osoba dzieli się coraz bardziej intymną informacją, a potem wycofuje się na płytszy kontakt i tak w kółko, z coraz bardziej intymnymi informacjami
|
|
|
Techniki nawiązywania kontaktu start learning
|
|
1. efekt hallo - wyrabianie opinii na czyjś temat na podstawie pierwszego wrażenia 2. diagnosta powinien być partnerem, a nie osobą o wyższej pozycji, bo zwiększa to dystans 3. pierwsze pytanie - wzbudzenie motywacji do współpracy (powinno być ogólne)
|
|
|
czynniki utrudniające nawiązanie kontaktu ze strony diagnosty start learning
|
|
1. zachowania ignorujące prawa dynamiki kontaktu 2. nadmierna/nienaturalna ekspresja pozytywnego ustosunkowania do badanego
|
|
|
Techniki podtrzymania kontaktu start learning
|
|
1. sygnalizowanie akceptacji, zrozumienia i zainteresowania (werbalnie i nie) 2. prośba o rozwinięcie tematu, parafraza 3. akceptacja i odzwierciedlenie uczuć osoby badanej 4. wpływ milczenia na kontakt
|
|
|
|
start learning
|
|
informacje od osoby badanej są konwencjonalne i w niewielkim stopniu odróżniają ją od innych osób; forma wypowiedzi jest nieadekwatna do omawianych treści; wypowiedzi osoby badanej na każdy temat są bardzo lakoniczne we wszystkich wypowiedziach osoba chce się przedstawić w korzystnym świetle
|
|
|
|
start learning
|
|
gdy jest osoba mówi szczerze, a diagnosta słucha i rozumie
|
|
|
introspekcyjne wskaźniki kontaktu pozornego (autoobserwacja) start learning
|
|
1. znudzenie i małe zainteresowanie badanym 2. diagnosta wie, co osoba badana za chwilę powie 3. 3. diagnosta, mimo że rozumie poszczególne wypowiedzi, to nie jest w stanie utworzyć całościowego obrazu
|
|
|
przyczyny kontaktu pozornego tkwiące w relacji diagnosta-osoba badana start learning
|
|
osoba badana nie koniecznie będzie czuć się komfortowo w takiej rozmowie, jeśli diagnosta również nie czuje się wygodnie to interakcja może przypominać rozmowę między dwoma kolegami
|
|
|
przyczyny kontaktu pozornego związane z postępowaniem diagnosty start learning
|
|
1. brak kompetencji diagnosty 2. obawa przed intymnym kontaktem 3. zbyt sztywny model teoretyczny 4. brak zainteresowania osobą badaną
|
|
|
przyczyny kontaktu pozornego związane z osobą badaną start learning
|
|
1. świadome dążenie do zatajenia pewnych spraw 2. chęć kierowania wrażeniami diagnosty
|
|
|
|
start learning
|
|
przeciągające się milczenie po pytaniu; odpowiedzenie na pytanie wymijająco, zmieniając treść rozmowy; intelektualizacja; nagłe zmniejszenie głębokości i konkretności wypowiedzi; zmiana sposobu mówienia; charakter somatyczny; atak
|
|
|
opór o charakterze wewnętrznym (źródło oporu) start learning
|
|
dany temat budzi lęk i niepokój; wstyd; poczucie winy
|
|
|
opór ze względu na postępowanie diagnosty (źródło oporu) start learning
|
|
zagrażające pytania zbyt szybko; pytania sugerujące, zamknięte; ubogie reakcje diagnosty, zmniejszają poczucie bycia rozumianym i motywację; zbyt długie milczenie; natrętne domaganie się odpowiedzi
|
|
|
techniki radzenia sobie z oporem start learning
|
|
1. foot in the door/stworzenie przyczółka 2. milczenie 3. zmiana lub przeformułowanie pytania 4. komunikaty o dostrzeganiu trudności osoby badanej 5. parafraza 6. udzielanie dodatkowych informacji 7. prośba o konkretyzację wypowiedzi
|
|
|
sposoby radzenia sobie z aktywnym oporem (jak wytrzymać) start learning
|
|
zarzutów nie traktować personalnie, a jako wyraz emocji; nie dać się wciągnąć w polemikę o swoich emocjach; użycie pytania “dlaczego
|
|
|
ryzyko wzrostu oporu przy próbach jego przezwyciężenia start learning
|
|
pytania sugerujące; interpretacje “wydaje mi się, że ...”; nacisk na osobę badaną - jeśli mi powiesz to będę mógł zrozumieć
|
|
|
motywy nacisku osoby badanej na wyrażanie opinii przez diagnostę start learning
|
|
im mniejsza jest asymetria ról, tym większa będzie skłonność do zachowania mającego na celu unormalnienie interakcji nadzieja, że diagnosta jako autorytet udzieli natychmiastowej rady co zmienić; ciekawość, chęć konfrontacji; znalezienie poparcia w np. konflikcie z szefem
|
|
|
3 style funkcjonowania diagnosty w kontakcie z badanym start learning
|
|
1. psychoanalityczny;. humanistyczny/egzystencjalno-fenomenologiczny 3. chuj wie - jakieś połączenie ich.
|
|
|
Osobowość diagnosty a zdolność do wchodzenia w kontakt z osobą badaną start learning
|
|
nawyk oceniania i wartościowania postępowania innych osób; nadmierne poczucie odpowiedzialności; tendencja do dominacji i autoprezentacji; lęk diagnosty np. przed własną bezradnością
|
|
|
|
start learning
|
|
1. informacyjna 2. motywująca
|
|
|
każde pytanie niesie 2 informacje dla badanego start learning
|
|
1. informację o celu i obszarze poszukiwań 2. informację o zainteresowaniu diagnosty danymi z tego obszaru
|
|
|
warunki określające użyteczność pytań zamkniętych i otwartych - Kahn i Cannell start learning
|
|
cel wywiadu; poziom wiedzy osoby badanej na dany temat; stopień przemyślenia i ustrukturalizowania danego tematu; siła motywująca pytania; stopień w jakim diagnosta przed przystąpieniem do wywiadu zna nastawienie, wiedzę itp osoby badanej w zakresie omawianej problematyki
|
|
|
Pytania wprost i nie wprost - 2 rozumienia start learning
|
|
1. w teorii praktycznie wszystkie pytania w wywiadzie są nie wprost, bo nie spytamy się osoby wprost o jakiś konstrukt teoretyczny 2. technika zadawania specyficznych pytań, gdy pytania wprost mogłyby być zagrażające
|
|
|
Pytania sugerujące (naprowadzające) - kiedy możemy używać start learning
|
|
1. sprawdzić na ile badany przeciwstawi się sugestii 2. ułatwienie odpowiedzi na pytanie potencjalnie zagrażające “jak często kłóci się pani z mężem”
|
|
|
|
start learning
|
|
polega na tym, że najpierw pytamy o sprawy zbliżone do tych o których naprawdę chcemy zapytać, a są mniej zagrażające potem przechodzimy stopniowo do sprawy właściwej
|
|
|
logika badającego i logika badanego start learning
|
|
diagnosta zmierza do określonych celów i stara się wywiad konstruować tak, by te cele osiągnąć; badający musi uwzględnić logikę badanego i tak postępować, by jej nie zaburzyć badany opowiada o sobie zgodnie z własną logiką, wynikającą z chronologii bądź ważności określonych wydarzeń, łatwości lub trudności mówienia o nich, własnej wizji świata itp
|
|
|
sekwencje tematów w wywiadzie start learning
|
|
zaczynamy od tematów stosunkowo neutralnych emocjonalnie i łatwych przechodzimy do coraz trudniejszych w miarę rozwijania się kontaktu klinicznego tematy zagrażające powinny być omawiane w późnych fazach kontaktu; nie należy omawiać kilku trudnych tematów po sobie; na początku warto zebrać informacje o osobie;
|
|
|
|
start learning
|
|
te same pytania z biegiem wywiadu mogą być omawiane coraz bardziej szczegółowo
|
|
|
|
start learning
|
|
nie kończyć wywiadu nagle - poinformować, że zbliżamy się do końca kończyć wywiad tak, żeby osoba nie wyszła w stanie silnego napięcia emocjonalnego gdy badany spyta się jak wypadł - zrekapitulować główne punkty wywiadu, wskazując obszary dobrego funkcjonowania i obszary problemowe, ale unikając interpretacji
|
|
|
czas trwania wywiadu zależy od start learning
|
|
celu wywiadu; możliwości badającego; stanu osoby badanej
|
|
|
typowe błędy (językowe) popełniane przez diagnostów start learning
|
|
język za trudny; język sztuczny
|
|
|
jak radzić sobie z tym problemem (zbyt sztucznego języka) start learning
|
|
dobierać badających znających specyficzny język badanego; zapoznać się z językiem i jego niuansami poza wywiadem; poprosić osobę badaną aby starała się mówić językiem literackim, unikając slangu; zastosować parafrazę, żeby upewnić się czy dobrze zrozumieliśmy
|
|
|
stopień kierowania wywiadem start learning
|
|
dobry wywiad to taki w którym aktywność diagnosty jest ograniczona do, niezbędnego dla podtrzymania kontaktu i uzyskania istotnych danych, minimum gdy osoba ma motywacje = nie kierujemy; gdy nie ma motywacji, albo gada bez konkretów = kierujemy; stopień kierowania zależy również od celu wywiadu; stopień kierowania zależy też od możliwości czasowych diagnosty
|
|
|
|
start learning
|
|
stopień w jakim dociera się w wywiadzie do treści emocjonalnie ważnych, intymnych, często trudnych dostępnych także dla samej osoby badanej
|
|
|
od czego zależy głębokość wywiadu start learning
|
|
od celu wywiadu; orientacji teoretycznej diagnosty; wgląd osoby badanej; względy etyczne
|
|
|
sporządzanie notatek w trakcie wywiadu start learning
|
|
większa wierność zapisu; zakłóca przebieg kontaktu; ciężko dobrze słuchać i wiernie notować; pacjent może poczuć się mniej ważny od notatek; poczucie zagrożenia (jak z magnetofonem); poczucie osoby, że notatka może kryć oceny i opinie;
|
|
|
robienie notatek po wywiadzie start learning
|
|
zniekształcenie danych po czasie; ważne by notatki były sporządzone bezpośrednio po wywiadzie; brak zagrożenia dla osoby badanej;
|
|
|
wywiad jako gwałcenie prawa do intymności start learning
|
|
pytanie czy i na ile psycholog ma prawo nalegać na osobę badaną, broniącą się przed odkryciem
|
|
|
|
start learning
|
|
reguły prowadzenia wywiadu są czasem odbierane jako reguły manipulacji
|
|
|
pytania na które powinien odpowiedzieć diagnosta planując tematykę wywiadu: start learning
|
|
1. po co prowadzę wywiad 2. w jakich kategoriach będę formułował twierdzenia o człowieku 3. na jakie szczegółowe pytania dotyczące człowieka chcę znaleźć odpowiedź? 4. co muszę o człowieku wiedzieć, by taką odpowiedź sformułować 5. o czym powinienem rozmawiać, by taką wiedzę o nim zdobyć
|
|
|
obiektywne vs subiektywne stany rzeczy start learning
|
|
psycholog może ustalić obiektywne fakty oraz subiektywne spostrzeganie relacji, emocje itp np. pytając o zdrowie - zapytać o przebyte choroby albo o stosunek do swojego zdrowia
|
|
|
realne vs wyobrażone stany rzeczy start learning
|
|
psychologa interesuje świat realne w jakim człowiek żyje oraz świat kreowany - świat fantazji, idealizacji, standardów
|
|
|
perspektywa własna vs perspektywa odzwierciedlona start learning
|
|
bezpośredni sposób odbioru rzeczywistości przez osobę badaną oraz to co w jego mniemaniu osoby mówią o nim/powiedziałyby o nim
|
|
|
fakty, zdarzenia jednostkowe vs uogólnione przeświadczenia, opinie i poglądy start learning
|
|
jeżeli ktoś mówi o reakcji w jakiejś pojedynczej sytuacji, to nie znaczy że na podobne pytanie odpowie, że zawsze tak reaguje; jeśli ktoś powie, że zawsze tak reaguje, nie znaczy, że w jakiejś sytuacji powie, że dokładnie tak zareagował
|
|
|
perspektywa teraźniejsza vs przeszła i przyszła start learning
|
|
zakres zainteresowania diagnosty powinien obejmować szeroką perspektywę czasową - przeszłość, teraźniejszość i przyszłość koncentracja badanego na jednej perspektywie może być przesłanką
|
|
|
obserwacja jest szczególnie ważna, pełni 3 funkcje start learning
|
|
1. cenne źródło informacji 2. pozwala kontrolować jej stan emocjonalny, modyfikować przebieg wywiadu zgodnie z tym stanem, czyli utrzymać dobry kontakt z osobą 3. dodatkowy materiał do interpretacji
|
|
|
2 ogólne założenia co do danych z wywiadu start learning
|
|
1. każdy akt zachowania jest funkcją sytuacji i stałych właściwości człowieka 2. ten sam akt zachowania może być wskaźnikiem wielu różnych zmiennych psychologicznych
|
|
|
moc przesłanek diagnostycznych w wywiadzie start learning
|
|
przesłanki są tym mocniejsze, w im mniejszym stopniu zachowanie badanego w trakcie wywiadu jest zdeterminowane przez sytuację badania mocniejszymi przesłankami dysponuje psycholog, któremu udało się nawiązać dobry, głęboki kontakt z badanym
|
|
|
rola wiedzy i intuicji diagnosty start learning
|
|
ani sama wiedza, ani sama intuicja nie wystarczają do trafnego czytania psychologicznego sensu materiału
|
|
|
analiza i interpretacja danych z wywiadu a osobowość diagnosty start learning
|
|
czasem diagnoza psychologa jest raczej ekspresją stosunku do badanego niż diagnozą
|
|
|
|
start learning
|
|
od początku wiedziałem, że tak będzie
|
|
|
|
start learning
|
|
przeceniają prawdopodobieństwo 2 zdarzeń gdy są razem, niż gdyby było osobno
|
|
|
efekt usuwania w cień kwestii zawodowych start learning
|
|
psycholog interesuje się zaburzeniami itp i wykrywa je często przez to u pacjentów (chyba)
|
|
|
rekomendacje dla diagnostów, pozwalające zmniejszyć ryzyko popełnienia błędów start learning
|
|
ustrukturalizowany wywiad lub przynajmniej częściowo; brać pod uwagę dane wspierające hipotezy i te nie wspierające hipotez; rozpoznawanie zaburzeń psychicznych wyłącznie na podstawie kryteriów diagnostycznych unikać polegania na swojej pamięci i posługiwać się notatkami; formułując przewidywania określić proporcję podstawową - w jakim stopniu dane zachowanie występuje w populacji; stały kontakt z profesjonalną literaturą
|
|
|
3 główne metody diagnozowania start learning
|
|
wywiad, obserwowanie zachowania, testowanie
|
|
|
|
start learning
|
|
procedura zbierania danych, spełniająca warunek standaryzacji, obiektywności i normalizacji testy powinny mieć udowodnioną trafność i rzetelność; testem może być więc procedura wywiadu lub obserwacji jeśli jest wystandaryzowana, zobiektywizowana, ma normy i znane są jej trafność i rzetelność
|
|
|
|
start learning
|
|
tabela w notatkach (ale np. wechsler)
|
|
|
Wywiad ustrukturalizowany start learning
|
|
inaczej standaryzowany; obiektywny, standaryzowany; trafność i rzetelność; porównywanie indywidualnych wyników; istnieje z góry ustalony, drobiazgowy schemat postępowania, którego osoba przeprowadzająca badanie nie może modyfikować w trakcie rozmowy; 3 zadania transkrypcja; kodowanie wyników; analiza;
|
|
|
typowe wskazówki dla prowadzących wywiad ustrukturalizowany start learning
|
|
nie wdawaj się w długie wyjaśnianie celu badania, użyj standardiowej formułki; nie zmieniaj nic co ustalone; nie pozwalaj, aby osoby trzecie zakłócały przebieg wywiadu; nie sugeruj, nie wyrażaj własnej zgody lub niezgodny z opiniami itp; nie interpretuj pytań, nie wyjaśniaj ich znaczenia własnymi słowami, jak trzeba powtórz pytanie i podaj informacje, które możesz wg. instrukcji; nigdy nie improwizuj;
|
|
|
zalety i wady wywiadu ustrukturalizowanego start learning
|
|
|
|
|
wywiad częściowo ustrukturalizowany start learning
|
|
z góry określono jego zasadniczy cel oraz główne poruszane w nim problemy, ale zarówno osoba badana, jak i badająca mają swobodę formułowania swoich wypowiedzi w dowolny sposób w planie wywiadu mogą być pytania zamknięte, z góry podanymi odpowiedziami, lub otwarte bez zaplanowanych odpowiedzi
|
|
|
zalety i wady wywiad częściowo ustrukturalizowany start learning
|
|
|
|
|
|
start learning
|
|
czyli ustrukturalizowany w sposób zewnętrznie niewidoczny podczas wywiadu swobodnego diagnosta nie posługuje się żadnym arkuszem do kodowania odpowiedzi osoby badanej (w częściowo ustrukturalizowanym arkusz jest). Po prostu diagnosta słucha
|
|
|
zalety i wady wywiad swobodny start learning
|
|
|
|
|
poza strukturalizację - wywiad aktywny Holsteina i Gubriuma start learning
|
|
informacje nie są uzyskiwane od osoby w trakcie wywiadu, one są wówczas aktywnie współkonstruowane przez obie strony spotykające się podczas badania skoro każdy wywiad jest aktywny to wszelkie wysiłki, aby pozbyć wywiad jego interakcyjnego składowej muszą pozostać daremne
|
|
|
3 procesy interpersonalne składające się na zjawisko kontaktu diagnostycznego start learning
|
|
wzajemna uwaga; pozytywne nastawienie; koordynacja
|
|
|
Największy wkład do budowania dobrego kontaktu okazały się wnosić takie instrumenty konwersacyjne, jak start learning
|
|
minimalna reakcja werbalna, odzwierciedlanie emocji oraz powtarzanie
|
|
|
Przymierze obejmuje trzy zintegrowane elementy składowe: start learning
|
|
1) uzgodnienie celów, 2) wyznaczenie zadań, 3) rozwój więzi Powstał kwestionariusz mierzący to, Kwestionariusz Przymierza w Działaniu- jest wersja dla klienta i psychologa.
|
|
|
Błąd minimalizacji kontekstu start learning
|
|
specyficzny błąd atrybucji; nie bierze się pod uwagę czynników kontekstualnych
|
|
|
|
start learning
|
|
uwzględnienie kontekstu analizowanego zjawiska podczas jego interpretacji- obecnie standard diagnozy.
|
|
|
cztery fundamentalne wartości, na których skupiają się szczegółowe standardy etyczne: start learning
|
|
1. Poszanowanie praw i godności osoby 2. Kompetencje 3. Odpowiedialność 4. Prawość
|
|
|
Poszanowanie praw i godności człowieka start learning
|
|
opiera się na akceptacji podstawowej zasady, że każda osoba powinna być traktowana jako wartość sama w sobie, nigdy jako środek do osiągania jakichkolwiek innych wartości
|
|
|
|
start learning
|
|
objawia się nie tylko w wysokiej jakości merytorycznej świadczonych usług, ale też w świadomości własnych ograniczeń
|
|
|
|
start learning
|
|
gotowość do udzielenia profesjonalnej pomocy w każdych okolicznościach w unikaniu krzywdzenia innych osób i grup, jak w zapobieganiu niewłaściwemu wykorzystywaniu ich pracy oraz w odpowiedzialności za własne działania podejmowane zawodowo
|
|
|
|
start learning
|
|
uczciwe układanie sobie stosunków z klientami.
|
|
|
|
start learning
|
|
klient powinien w pełni rozumieć wszystkie istotne okoliczności, na które się zgadza, wraz z ich różnorodnymi konsekwencjami, a odpowiedzialność za właściwe ich wyjaśnienie spoczywa na psychologu
|
|
|
|
start learning
|
|
sytuacja, w której psycholog występuje w roli zawodowej wobec pewnej osoby i zarazem pozostaje wobec tej osoby w innej ról- jest z nią w jakiś sposób związany albo łączy go jakaś relacja z którąś z bliskich jej osób.
|
|
|
|
start learning
|
|
to sytuacja gdy na czynności zawodowe psychologa mogą wpływać inne jego dążenia lub zobowiązania- głownie pozazawodowe.
|
|
|