fizyka rau kolos

 0    160 flashcards    gowienko
download mp3 print play test yourself
 
Question język polski Answer język polski
Ruch
start learning
Ruch to zmiana położenia ciała względem wybranego układu odniesienia w czasie.
Układ odniesienia
start learning
Układ odniesienia to ciało lub zbiór ciał, względem których opisujemy położenie i ruch innych ciał.
Tor ruchu
start learning
Tor ruchu to linia, po której porusza się ciało.
Droga
start learning
Droga to długość toru przebytego przez ciało.
Przemieszczenie
start learning
Przemieszczenie to wektor łączący położenie początkowe i końcowe ciała.
Prędkość
start learning
Prędkość określa szybkość zmiany położenia ciała w czasie. Jest wielkością wektorową.
Szybkość
start learning
Szybkość to wartość prędkości, czyli wielkość skalarna.
Przyspieszenie
start learning
Przyspieszenie określa, jak szybko zmienia się prędkość ciała w czasie.
Ruch jednostajny prostoliniowy
start learning
W ruchu jednostajnym prostoliniowym ciało porusza się po linii prostej ze stałą prędkością.
Ruch jednostajnie przyspieszony
start learning
W ruchu jednostajnie przyspieszonym przyspieszenie jest stałe, a prędkość zmienia się liniowo w czasie.
Rzut poziomy
start learning
Rzut poziomy to złożenie ruchu jednostajnego poziomego i ruchu jednostajnie przyspieszonego pionowego pod wpływem grawitacji.
Rzut ukośny
składa się z ruchu poziomego i pionowego.
start learning
Rzut ukośny to ruch ciała wyrzuconego pod kątem do poziomu
Ruch po okręgu
start learning
Ruch po okręgu to ruch, którego torem jest okrąg. Występuje w nim przyspieszenie dośrodkowe skierowane do środka okręgu.
Przyspieszenie dośrodkowe
start learning
Przyspieszenie dośrodkowe zmienia kierunek prędkości ciała poruszającego się po okręgu i jest skierowane do środka okręgu.
Siła
start learning
Siła to wielkość wektorowa opisująca oddziaływanie między ciałami. Może powodować zmianę ruchu lub odkształcenie ciała.
Masa
start learning
Masa jest miarą bezwładności ciała, czyli oporu ciała wobec zmiany jego ruchu.
I zasada dynamiki Newtona
start learning
Jeżeli na ciało nie działa żadna siła wypadkowa albo siły się równoważą, ciało pozostaje w spoczynku lub porusza się ruchem jednostajnym prostoliniowym.
II zasada dynamiki Newtona
start learning
Przyspieszenie ciała jest wprost proporcjonalne do siły wypadkowej i odwrotnie proporcjonalne do masy ciała.
III zasada dynamiki Newtona
start learning
Jeżeli jedno ciało działa na drugie siłą, to drugie działa na pierwsze siłą o tej samej wartości i kierunku, ale przeciwnym zwrocie.
Bezwładność
start learning
Bezwładność to cecha ciała polegająca na zachowywaniu stanu spoczynku lub ruchu jednostajnego prostoliniowego.
Siła ciężkości
start learning
Siła ciężkości to siła, z jaką Ziemia przyciąga ciało.
Ciężar ciała
start learning
Ciężar to siła grawitacji działająca na ciało.
Siła tarcia
start learning
Siła tarcia działa przeciwnie do ruchu lub próby ruchu ciała względem powierzchni.
Siła sprężystości
start learning
Siła sprężystości pojawia się przy odkształceniu sprężystym i dąży do przywrócenia ciała do poprzedniego kształtu.
Pęd
start learning
Pęd to iloczyn masy i prędkości ciała. Jest wielkością wektorową.
Zasada zachowania pędu
start learning
Jeżeli na układ nie działa siła zewnętrzna, całkowity pęd układu pozostaje stały.
Bryła sztywna
start learning
Bryła sztywna to ciało, którego punkty zachowują stałe odległości między sobą.
Ruch obrotowy
start learning
Ruch obrotowy to ruch, w którym wszystkie punkty ciała poruszają się po okręgach wokół jednej osi.
Prędkość kątowa
start learning
Prędkość kątowa określa, jak szybko zmienia się kąt obrotu ciała.
Przyspieszenie kątowe
start learning
Przyspieszenie kątowe określa, jak szybko zmienia się prędkość kątowa.
Moment siły
start learning
Moment siły opisuje zdolność siły do wywołania obrotu ciała względem osi.
Moment bezwładności
start learning
Moment bezwładności jest miarą bezwładności ciała w ruchu obrotowym. Zależy od masy i rozmieszczenia masy względem osi obrotu.
Moment pędu
start learning
Moment pędu opisuje ruch obrotowy ciała i zależy od momentu bezwładności oraz prędkości kątowej.
Zasada zachowania momentu pędu
start learning
Jeżeli na układ nie działa zewnętrzny moment siły, całkowity moment pędu układu pozostaje stały.
II zasada dynamiki dla ruchu obrotowego
start learning
Moment siły jest równy iloczynowi momentu bezwładności i przyspieszenia kątowego.
Równowaga bryły sztywnej
start learning
Bryła jest w równowadze, gdy suma sił i suma momentów sił działających na nią są równe zero.
Praca
start learning
Praca to przekaz energii przez siłę działającą na ciało podczas przemieszczenia.
Energia
start learning
Energia to zdolność ciała lub układu do wykonania pracy.
Energia kinetyczna
start learning
Energia kinetyczna to energia związana z ruchem ciała.
Energia potencjalna
start learning
Energia potencjalna to energia związana z położeniem ciała w polu sił, np. w polu grawitacyjnym.
Energia mechaniczna
start learning
Energia mechaniczna to suma energii kinetycznej i potencjalnej.
Zasada zachowania energii mechanicznej
start learning
Jeżeli działają tylko siły zachowawcze, całkowita energia mechaniczna układu pozostaje stała.
Moc
start learning
Moc określa szybkość wykonywania pracy lub przekazywania energii.
Siła zachowawcza
start learning
Siła zachowawcza to siła, której praca nie zależy od toru ruchu, tylko od położenia początkowego i końcowego.
Siła niezachowawcza
start learning
Siła niezachowawcza to siła, której praca zależy od toru ruchu, np. tarcie.
Układ inercjalny
start learning
Układ inercjalny to układ odniesienia, w którym spełniona jest I zasada dynamiki Newtona.
Układ nieinercjalny
start learning
Układ nieinercjalny to układ poruszający się z przyspieszeniem względem układu inercjalnego.
Siła bezwładności
start learning
Siła bezwładności pojawia się w układach nieinercjalnych i jest skutkiem przyspieszenia układu odniesienia.
Ruch drgający
start learning
Ruch drgający to ruch okresowy wokół położenia równowagi.
Amplituda
start learning
Amplituda to maksymalne wychylenie z położenia równowagi.
Okres
start learning
Okres to czas jednego pełnego drgania.
Częstotliwość
start learning
Częstotliwość to liczba drgań wykonanych w jednostce czasu.
Drgania harmoniczne
start learning
Drgania harmoniczne to drgania, w których wychylenie zmienia się sinusoidalnie w czasie.
Siła zwracająca
start learning
Siła zwracająca jest skierowana do położenia równowagi i powoduje ruch drgający.
Wahadło matematyczne
start learning
Wahadło matematyczne to punkt materialny zawieszony na nieważkiej i nierozciągliwej nici, poruszający się pod wpływem grawitacji.
Drgania tłumione
start learning
Drgania tłumione to drgania, których amplituda maleje w czasie z powodu strat energii.
Drgania wymuszone
start learning
Drgania wymuszone to drgania wywołane przez okresową siłę zewnętrzną.
Rezonans
start learning
Rezonans zachodzi wtedy, gdy częstotliwość wymuszająca jest równa lub bliska częstotliwości własnej układu, przez co amplituda drgań rośnie.
Fala
start learning
Fala to rozchodzące się w przestrzeni zaburzenie, które przenosi energię, ale nie przenosi materii jako całości.
Fala mechaniczna
start learning
Fala mechaniczna wymaga ośrodka materialnego do rozchodzenia się.
Fala poprzeczna
start learning
W fali poprzecznej drgania są prostopadłe do kierunku rozchodzenia się fali.
Fala podłużna
start learning
W fali podłużnej drgania są równoległe do kierunku rozchodzenia się fali.
Długość fali
start learning
Długość fali to odległość między dwoma najbliższymi punktami fali drgającymi zgodnie w tej samej fazie.
Częstotliwość fali
start learning
Częstotliwość fali to liczba pełnych drgań w jednostce czasu.
Prędkość fali
start learning
Prędkość fali to szybkość rozchodzenia się zaburzenia w ośrodku.
Interferencja
start learning
Interferencja to nakładanie się fal, które może prowadzić do wzmocnienia lub wygaszenia.
Dyfrakcja
start learning
Dyfrakcja to ugięcie fali na przeszkodzie lub szczelinie.
Fala stojąca
start learning
Fala stojąca powstaje przez nałożenie dwóch fal o tej samej częstotliwości i amplitudzie, biegnących w przeciwnych kierunkach.
Węzeł fali stojącej
start learning
Węzeł to punkt fali stojącej, w którym amplituda drgań jest równa zero.
Strzałka fali stojącej
start learning
Strzałka to punkt fali stojącej, w którym amplituda drgań jest maksymalna.
Dźwięk
start learning
Dźwięk to fala mechaniczna podłużna rozchodząca się w ośrodku sprężystym.
Efekt Dopplera
start learning
Efekt Dopplera polega na zmianie częstotliwości odbieranej fali, gdy źródło i obserwator poruszają się względem siebie.
Założenia teorii kinetyczno-molekularnej
start learning
Materia składa się z cząsteczek, które są w ciągłym chaotycznym ruchu i oddziałują ze sobą.
Temperatura w ujęciu kinetycznym
start learning
Temperatura jest miarą średniej energii kinetycznej chaotycznego ruchu cząsteczek.
Gaz doskonały
start learning
Gaz doskonały to model gazu, w którym cząsteczki traktuje się jako punkty materialne, a ich zderzenia są sprężyste.
Ciśnienie gazu
start learning
Ciśnienie gazu wynika ze zderzeń cząsteczek gazu ze ściankami naczynia.
Równanie Clapeyrona
start learning
Równanie Clapeyrona opisuje związek między ciśnieniem, objętością, temperaturą i liczbą moli gazu doskonałego.
Mol
start learning
Mol to ilość substancji zawierająca liczbę Avogadra cząstek.
Liczba Avogadra
start learning
Liczba Avogadra określa liczbę cząstek w jednym molu substancji.
Układ termodynamiczny
start learning
Układ termodynamiczny to część materii wyodrębniona do opisu zjawisk cieplnych.
Stan termodynamiczny
start learning
Stan termodynamiczny opisuje się wielkościami takimi jak temperatura, ciśnienie i objętość.
Temperatura
start learning
Temperatura określa stan cieplny ciała i jest związana ze średnią energią kinetyczną cząsteczek.
Ciepło
start learning
Ciepło to energia przekazywana między ciałami z powodu różnicy temperatur.
Energia wewnętrzna
start learning
Energia wewnętrzna to suma energii kinetycznych i potencjalnych cząsteczek układu.
I zasada termodynamiki
start learning
Zmiana energii wewnętrznej układu jest równa ciepłu dostarczonemu do układu plus praca wykonana nad układem.
II zasada termodynamiki
start learning
Ciepło samorzutnie przepływa od ciała cieplejszego do chłodniejszego, a nie odwrotnie.
Entropia
start learning
Entropia jest miarą nieuporządkowania układu lub liczby możliwych mikroskopowych stanów układu.
Proces izotermiczny
start learning
Proces izotermiczny zachodzi przy stałej temperaturze.
Proces izobaryczny
start learning
Proces izobaryczny zachodzi przy stałym ciśnieniu.
Proces izochoryczny
start learning
Proces izochoryczny zachodzi przy stałej objętości.
Proces adiabatyczny
start learning
Proces adiabatyczny zachodzi bez wymiany ciepła z otoczeniem.
Silnik cieplny
start learning
Silnik cieplny zamienia część pobranego ciepła na pracę mechaniczną.
Sprawność silnika
start learning
Sprawność określa, jaka część pobranego ciepła została zamieniona na pracę użyteczną.
Ładunek elektryczny
start learning
Ładunek elektryczny to właściwość ciał odpowiedzialna za oddziaływania elektryczne.
Zasada zachowania ładunku
start learning
Całkowity ładunek elektryczny układu izolowanego pozostaje stały.
Prawo Coulomba
start learning
Siła elektrostatyczna między dwoma ładunkami punktowymi jest proporcjonalna do iloczynu ładunków i odwrotnie proporcjonalna do kwadratu odległości między nimi.
Pole elektryczne
start learning
Pole elektryczne to przestrzeń, w której na ładunek działa siła elektryczna.
Natężenie pola elektrycznego
start learning
Natężenie pola elektrycznego to siła działająca na jednostkowy ładunek dodatni umieszczony w tym polu.
Potencjał elektryczny
start learning
Potencjał elektryczny określa energię potencjalną jednostkowego ładunku w danym punkcie pola.
Napięcie elektryczne
start learning
Napięcie to różnica potencjałów między dwoma punktami.
Prąd elektryczny
start learning
Prąd elektryczny to uporządkowany ruch ładunków elektrycznych.
Natężenie prądu
start learning
Natężenie prądu to ilość ładunku przepływająca przez przekrój przewodnika w jednostce czasu.
Opór elektryczny
start learning
Opór elektryczny opisuje, jak bardzo przewodnik utrudnia przepływ prądu.
Prawo Ohma
start learning
Natężenie prądu płynącego przez przewodnik jest proporcjonalne do napięcia i odwrotnie proporcjonalne do oporu.
Moc prądu elektrycznego
start learning
Moc prądu określa szybkość przemiany energii elektrycznej w inne formy energii.
Kondensator
start learning
Kondensator to układ przewodników służący do gromadzenia ładunku i energii pola elektrycznego.
Pojemność elektryczna
start learning
Pojemność określa zdolność przewodnika lub kondensatora do gromadzenia ładunku.
Pole magnetyczne
start learning
Pole magnetyczne to przestrzeń, w której działają siły magnetyczne na poruszające się ładunki lub magnesy.
Indukcja magnetyczna
start learning
Indukcja magnetyczna opisuje siłę i kierunek pola magnetycznego.
Siła Lorentza
start learning
Siła Lorentza działa na ładunek poruszający się w polu magnetycznym.
Siła elektrodynamiczna
start learning
Siła elektrodynamiczna działa na przewodnik z prądem umieszczony w polu magnetycznym.
Strumień magnetyczny
start learning
Strumień magnetyczny opisuje ilość pola magnetycznego przenikającego przez daną powierzchnię.
Indukcja elektromagnetyczna
start learning
Indukcja elektromagnetyczna polega na powstawaniu siły elektromotorycznej w obwodzie na skutek zmiany strumienia magnetycznego.
Prawo Faradaya
start learning
Indukowana siła elektromotoryczna jest związana z szybkością zmiany strumienia magnetycznego.
Reguła Lenza
start learning
Prąd indukowany ma taki kierunek, że przeciwdziała przyczynie, która go wywołała.
Równania Maxwella
start learning
Równania Maxwella opisują związek między polami elektrycznymi i magnetycznymi oraz ładunkami i prądami.
Fala elektromagnetyczna
start learning
Fala elektromagnetyczna to rozchodzące się zmienne pole elektryczne i magnetyczne.
Widmo elektromagnetyczne
start learning
Widmo elektromagnetyczne to zakres wszystkich fal elektromagnetycznych, od fal radiowych po promieniowanie gamma.
Światło
start learning
Światło jest falą elektromagnetyczną widzialną dla człowieka.
Prędkość światła
start learning
Prędkość światła w próżni jest stała i wynosi około 300 000 km/s.
Szczególna teoria względności
start learning
Szczególna teoria względności opisuje zjawiska w układach poruszających się ruchem jednostajnym względem siebie z prędkościami bliskimi prędkości światła.
Postulat stałości prędkości światła
start learning
Prędkość światła w próżni jest taka sama dla wszystkich obserwatorów inercjalnych.
Postulat względności
start learning
Prawa fizyki mają taką samą postać we wszystkich układach inercjalnych.
Dylatacja czasu
start learning
Dylatacja czasu oznacza, że czas płynie wolniej w układzie poruszającym się względem obserwatora.
Skrócenie długości
start learning
Skrócenie długości oznacza, że ciało poruszające się względem obserwatora ma mniejszą długość w kierunku ruchu.
Równoważność masy i energii
start learning
Masa i energia są równoważne, co wyraża zależność E = mc².
Optyka
start learning
Optyka to dział fizyki zajmujący się światłem i jego oddziaływaniem z materią.
Promień świetlny
start learning
Promień świetlny to umowna linia pokazująca kierunek rozchodzenia się światła.
Prawo odbicia
start learning
Kąt odbicia jest równy kątowi padania, a promień padający, odbity i normalna leżą w jednej płaszczyźnie.
Załamanie światła
start learning
Załamanie to zmiana kierunku rozchodzenia się światła przy przejściu między ośrodkami.
Prawo załamania
start learning
Prawo załamania opisuje związek między kątami padania i załamania oraz współczynnikami załamania ośrodków.
Współczynnik załamania
start learning
Współczynnik załamania określa, ile razy światło zwalnia w danym ośrodku względem próżni.
Całkowite wewnętrzne odbicie
start learning
Zachodzi, gdy światło przechodzi z ośrodka optycznie gęstszego do rzadszego i kąt padania jest większy od granicznego.
Soczewka
start learning
Soczewka to przezroczysty element optyczny, który skupia lub rozprasza światło.
Soczewka skupiająca
start learning
Soczewka skupiająca powoduje zbieganie się promieni równoległych w ognisku.
Soczewka rozpraszająca
start learning
Soczewka rozpraszająca powoduje rozbieganie się promieni świetlnych.
Ognisko
start learning
Ognisko to punkt, w którym przecinają się promienie po przejściu przez soczewkę skupiającą lub ich przedłużenia dla soczewki rozpraszającej.
Dyspersja
start learning
Dyspersja to zależność współczynnika załamania od długości fali, powodująca rozszczepienie światła.
Interferencja światła
start learning
Interferencja światła to nakładanie się fal świetlnych prowadzące do jasnych i ciemnych prążków.
Dyfrakcja światła
start learning
Dyfrakcja światła to ugięcie światła na przeszkodzie lub szczelinie.
Polaryzacja
start learning
Polaryzacja polega na uporządkowaniu kierunku drgań fali świetlnej.
Foton
start learning
Foton to kwant promieniowania elektromagnetycznego, czyli najmniejsza porcja energii światła.
Energia fotonu
start learning
Energia fotonu zależy od częstotliwości promieniowania.
Efekt fotoelektryczny
start learning
Efekt fotoelektryczny polega na wybijaniu elektronów z powierzchni metalu przez padające światło o odpowiednio dużej częstotliwości.
Praca wyjścia
start learning
Praca wyjścia to minimalna energia potrzebna do wybicia elektronu z metalu.
Dualizm korpuskularno-falowy
start learning
Cząstki materii i światło mogą wykazywać zarówno właściwości falowe, jak i cząstkowe.
Fale de Broglie’a
start learning
Każdej poruszającej się cząstce można przypisać falę materii.
Model atomu Bohra
start learning
Elektrony w atomie mogą znajdować się tylko na określonych orbitach energetycznych, a przy przejściach między nimi emitują lub pochłaniają energię.
Kwantyzacja energii
start learning
Kwantyzacja energii oznacza, że energia może przyjmować tylko określone, dyskretne wartości.
Jądro atomowe
start learning
Jądro atomowe składa się z protonów i neutronów i skupia prawie całą masę atomu.
Izotopy
start learning
Izotopy to atomy tego samego pierwiastka mające tę samą liczbę protonów, ale różną liczbę neutronów.
Promieniotwórczość
start learning
Promieniotwórczość to samorzutna przemiana niestabilnych jąder atomowych połączona z emisją promieniowania.
Promieniowanie alfa
start learning
Promieniowanie alfa to strumień jąder helu.
Promieniowanie beta
start learning
Promieniowanie beta to strumień elektronów lub pozytonów.
Promieniowanie gamma
start learning
Promieniowanie gamma to wysokoenergetyczne promieniowanie elektromagnetyczne.
Czas połowicznego rozpadu
start learning
Czas połowicznego rozpadu to czas, po którym rozpada się połowa jąder promieniotwórczych w próbce.
Reakcja jądrowa
start learning
Reakcja jądrowa to przemiana jądra atomowego pod wpływem zderzenia z inną cząstką lub jądrem.
Rozszczepienie jądra
start learning
Rozszczepienie to podział ciężkiego jądra na lżejsze fragmenty z wydzieleniem energii.
Synteza jądrowa
start learning
Synteza jądrowa to łączenie lekkich jąder w cięższe z wydzieleniem energii.
Podaj zasady dynamiki Newtona.
start learning
I: ciało zachowuje spoczynek lub ruch jednostajny prostoliniowy, gdy siła wypadkowa wynosi zero. II: przyspieszenie zależy od siły wypadkowej i masy. III: każdej akcji odpowiada reakcja równa co do wartości i przeciwna co do zwrotu.

You must sign in to write a comment