→ Zagadnienia → Start Learning / Download MP3 Flashcards

Question		Answer
Abstrakcja start learning		proces tworzenia pojęć; wychodzenie od rzeczy jednostkowych (najczęściej konkretnych), aby dojść do pojęcia bardziej ogólnego poprzez stwierdzanie tego, co dla tych rzeczy wspólne; od szczegółu do ogółu poprzez szukanie podobieństw
Aksjomat start learning		zdania przyjmowane za prawdziwe, których nie dowodzi się w obrębie danej teorii
Algorytm start learning		skończony ciąg jasno zdefiniowanych czynności, koniecznych do wykonania pewnego rodzaju zadań
Alternatywa start learning		relacja logiczna między zdaniami, w której prawdziwość co najmniej jednego z nich wystarcza do prawdziwości całości
Analiza/Analityczny start learning		rozkład na czynniki, w znaczeniu materialnym jak i niematerialnym; wyodrębnienie cech/właściwości/składników badanego przedmiotu lub zjawiska
Dedukcja start learning		Dedukcja ma charakter logicznie niezawodny: jeśli przesłanki są prawdziwe i rozumowanie poprawne, wniosek musi być prawdziwy Dedukcja to sposób wnioskowania polegający na wyprowadzaniu wniosków szczegółowych z przesłanek ogólnych, przy zachowaniu konieczności logicznej. Jeśli przesłanki są prawdziwe, wniosek również musi być prawdziwy.
Definicja projektująca start learning		Definicja ustalająca znaczenie jakiegoś słowa na przyszłość, ustanawia regułę znaczeniową co do tego, jakie danemu wyrażeniu ma być w przyszłości przypisane znaczenie czyli "przez kapitał społeczny rozumiem..."
Definicja sprawozdawcza start learning		To definicja, która wskazuje, jakie znaczenie ma czy też miał kiedyś definiowany wyraz w pewnym języku "Demokracja oznacza..."
Definicja operacyjna start learning		rodzaj definicji redukcyjnej wskazującej operacje (czynności) jakie należy wykonać aby stwierdzić, czy przedmiot ma definiowaną cechę; definicja operacyjna może wskazywać metodę pomiaru
definicja ostensywna start learning		inaczej definicja deiktyczna; definicja przez wskazanie
Demarkacja wiedzy start learning		rozróżnienie nauki od innych dziedzin działalności ludzkiej
Desygnat start learning		każdy konkretny obiekt pasujący do nazwy; każda rzecz oznaczana przez dany znak/wyraz/wyrażenie/pojęcie
Determinizm start learning		koncepcja filozoficzna, według której wszystkie zdarzenia w ramach przyjętych paradygmatów są połączone związkiem przyczynowo skutkowym; każde zdarzenie i stan jest zdeterminowane przez swoje uprzednio istniejące przyczyny
Dowodzenie start learning		proces myślowy polegający na rozwiązywaniu zadania, które domaga się, by pewne zdanie zawarte w samym zadaniu wywnioskować ze zdań innych, już uprzednio uznanych
Eklektyzm start learning		łączenie różnych teorii, pojęć, koncepcji i tez w jedną całość
Eksperyment start learning		metoda badawcza polegająca na celowym wywoływaniu jakiegoś zjawiska (kształtowaniu jego natężenia lub częstości) za pośrednictwem manipulowania jego przypuszczalnymi przyczynami w warunkach dobrze kontrolowanych przez badaczy
Eksperyment myślowy start learning		użycie hipotetycznego scenariusza w celu ułatwienia zrozumienia pewnych rzeczy, zjawisk
Eksplanacja start learning		procedura wyjaśniania zjawiska poprzez wskazanie praw, mechanizmów lub warunków, z których ono wynika.
Eksplanandum/eksplikandum start learning		zdanie opisujące fenomen, który podlega wyjaśnieniu
Eksplanans/eksplikans start learning		zdanie wyjaśniające opisywany fenomen
Empatia start learning		metoda rozumienia polegająca na rekonstrukcji subiektywnych stanów psychicznych innych podmiotów
Empiryzm start learning		pogląd głoszący, że poznanie ludzkie opiera się wyłącznie na doświadczeniu zmysłowym
Epistemologia start learning		dział filozofii, zajmujący się relacjami między poznawaniem, poznaniem a rzeczywistością
Falsyfikacja start learning		procedura metodologiczna mająca na celu wykazanie fałszywości twierdzenia, hipotezy lub teorii, prowadząca do ich obalenia
falsyfikowalność start learning		cecha hipotezy, teorii lub twierdzenia, która pozwala na jej obalenie, czyli wykazanie jej fałszywości poprzez obserwację lub eksperyment
Generalizacja start learning		wnioskowanie, że wyniki dla danej próbki odnoszą się do większej populacji
Gestalt start learning		psychologia postaci; kierunek w psychologii przyjmujący, że przedmiotem percepcji są pewne całości, które są czymś więcej niż prostą sumą swoich elementów
Grupa eksperymentalna start learning		grupa obiektów, na której odbywa się manipulacja eksperymentalna
Grupa kontrolna start learning		grupa obiektów, którą w ramach wykonywanego eksperymentu nie poddaje się żadnym manipulacjom eksperymentalnym, tylko pozostawia w stanie naturalnym
Hipoteza start learning		zdanie, które podlega konfirmacji lub falsyfikacji; stwierdza spodziewaną relację między jakimiś zjawiskami; propozycja twierdzenia naukowego, które zakłada możliwą lub oczekiwaną w danym kontekście sytuacyjnym naturę związku
Holizm start learning		pogląd, według którego wszelkie zjawiska tworzą układy całościowe, podlegające jakimś prawidłowościom, których nie można wywnioskować na podstawie wiedzy o prawidłowościach rządzących ich składnikami
Idiografizm start learning		teoria w metodologii humanistycznej, której celem badań naukowych jest ustalenie, opis i interpretacja konkretnych, jednostkowych faktów
Imię własne start learning		Wyrażenie, które ma za zadanie oznaczać jakieś indywiduum w celu wyróżnienia go spośród innych obiektów. Nazwa oznaczająca jeden, indywidualny obiekt
Implikacja start learning		Implikacja metodologiczna oznacza relację warunkową między twierdzeniami: przyjęcie jednego pociąga za sobą konsekwencje empiryczne lub teoretyczne, które muszą zostać sprawdzone.
Indeterminizm start learning		koncepcja filozoficzna, która zakłada, że związek między przyczyną a skutkiem w przyrodzie nie jest ścisły; dopuszcza istnienie przypadku i neguje możliwość przewidywania zjawisk późniejszych na podstawie tych wcześniejszych; te same przyczyny niekoniecznie prowadzą do tych samych skutków
indicatum start learning		zjawisko, o którego wystąpieniu chcemy wnioskować
Indukcja start learning		wnioskowanie o prawdziwości wniosków z prawdziwości następstw (przesłanek); w odróżnieniu od rozumowania dedukcyjnego indukcja stanowi rozumowanie zawodne, to znaczy takie, w którym prawdziwość przesłanek nie gwarantuje pewności wniosku
Indywidualizm metodologiczny start learning		stanowisko w epistemologii i metodologii nauk, zgodnie z którym istnieją tylko byty jednostkowe
Intersubiektywność start learning		cecha wiedzy (poznania) polegająca na tym, że jest ona dostępna więcej niż jednemu podmiotowi poznającemu i w tym sensie wykracza poza przeżycia czy doznania danej jednostki; twierdzenia będące jej wyrazem mogą być rozumiane przez każdą osobę mającą odpowiednie kwalifikacje
Irracjonalizm start learning		pogląd filozoficzny głoszący, że rzeczywistości nie da się poznać w racjonalny sposób, przypisując przy tym najwyższą wartość pozarozumowym środkom poznawczym
Kanony Milla start learning		zestaw zasad służących jako narzędzia do wyciągania wniosków przy badaniu zjawisk przyczynowych kanon jedynej zgodności; kanon jedynej różnicy; kanon połączonej metody zgodności i różnicy; kanon zmian towarzyszących; kanon reszt
Kanon jedynej zgodności start learning		Jeżeli w przypadku wszystkich badanych zjawisk występuje tylko jedna wspólna okoliczność (podczas gdy inne się zmieniają), to możemy wnioskować, że ta jedyna okoliczność jest przyczyną lub warunkiem koniecznym tego zjawiska
Kanon jedynej różnicy start learning		prowadzi zwykle do wykrycia przyczyny (lub jej niezbędnego składnika), bez której dane zjawisko nie może się pojawić; gdy wnioskujemy na podstawie kanonu jednej różnicy, to wyszukujemy wśród zaobserwowanych okoliczności danego zjawiska tej jednej okoliczności, której brak sprawia, że dane zjawisko się nie pojawia; jeśli wykryjemy taką okoliczność, to możemy uznać ją za przyczynę lub jej element składowy danego zjawiska
Kanon połączonej metody zgodności i różnicy start learning		jeśli w zdarzeniu X, po A zawsze występuje B, to w przypadku braku A nie wystąpi B
Kanon zmian towarzyszących start learning		stosuje się go wtedy, gdy usiłuje się wykryć przyczyny zmian jakiegoś czynnika; obserwuje się okoliczności, w których czynnik ulega zmianie; jeżeli okaże się, że jedna z tych okoliczności zmienia się wtedy, gdy badany czynnik ulega zmianie, podczas gdy pozostałe okoliczności się nie zmieniają, to należy przypuszczać, że zmiany obserwowanego czynnika pozostają w ścisłym związku ze zmianami tej jednej okoliczności; zatem jej zmiany można uznać za przyczynę zmian czynnika
Kanon reszt start learning		jest to wnioskowanie, przebiegające według schematu: obserwujemy jakieś występujące razem i podobne sobie zjawiska Z1, Z2, Z3,..., Zn, i towarzyszące im zjawiska (jako skutki) S1, S2, S3, ..., Sn; usiłujemy dociec, które z obserwowanych zjawisk jest przyczyną zjawiska S1; zauważamy przy tym, że zjawisko Z2 jest przyczyną zjawiska S2, zjawisko Z3 przyczyną zjawiska S3, a Zn przyczyną Sn; wobec tego mamy prawo domniemywać, że przyczyną zjawiska S1 jest zjawisko 21
Konceptualizacja problemu start learning		procedura, której celem jest precyzyjne zdefiniowanie problemu badawczego, pojęć i wskaźników wykorzystanych do jego opisu oraz ustalenie metod, technik i narzędzi, za pomocą których zostanie zrealizowane badanie
Konstruktywizm start learning		wiedza efektem aktywnego procesu interpretacji rzeczywistości i nadawania jej znaczeń przez podmiot, zarówno w oparciu o własne struktury poznawcze, jak i interakcje społeczne i kulturowe
Kumulatywizm start learning		pogląd w filozofii nauki głoszący, że każde nowe odkrycie jest tylko wzbogaceniem istniejących już teoril
Metafizyka start learning		jedna z podstawowych dyscyplin filozoficznych, badająca najogólniejsze własności bytu; dziedzina wiedzy ukonstytuowana przez Arystotelesa, rozważająca byt jako byt oraz jego istotne własności i ostateczne przyczyny
Metafora start learning		środek stylistyczny, w którym obce znaczeniowo wyrazy są ze sobą składniowo zestawione, tworząc związek o innym znaczeniu niż dosłowny sens wyrazów
Metajęzyk start learning		dowolny język służący do opisu innego języka
Mistycyzm start learning		wieloznaczny termin opisujący doświadczenie religijne, polegające na bezpośredniej, czyli niezależnej od rytuałów i obrzędów, relacji człowieka z rzeczywistością pozamaterialną czy pozazmysłową
Model start learning		system założeń, pojęć i zależności między nimi; pozwala opisać w przybliżony sposób jakiś aspekt rzeczywistości
Nazwa ogólna start learning		nazwa, która ma więcej niż jeden desygnat
Neopozytywizm start learning		jest kontynuacją empiryzmu, wzbogaconą rozwojem logiki matematycznej oraz fizyki początków XX wieku
Nomotetyzm start learning		poszukiwanie ogólnych, uniwersalnych (tzn. ahistorycznych) praw rządzących społecznym funkcjonowaniem jednostek
Okres warunkowy start learning		inaczej implikacja (konsekwencja, następstwo)
Ontologia start learning		dział filozofii starający się badać strukturę rzeczywistości i zajmujący się problematyką związaną z pojęciami bytu, istoty, istnienia i jego sposobów, przedmiotu i jego własności, przyczynowości, czasu, przestrzeni, konieczności i możliwości
Operacjonalizacja pojęć start learning		znajdowanie empirycznych wskaźników pojęć
Orientacja teoretyczna start learning		wyjaśnianie jaki model naukowy jest używany jako podstawa pracy naukowca
Paradygmat start learning		zbiór pojęć i teorii tworzących podstawy danej nauki
Podmiot poznania start learning		byt, który poznaje, czyli obserwuje to, co dzieje się wokół niego
Przedmiot poznania start learning		to, co jest poznawane przez podmiot, poznający potencjalny falsyfikator; potencjalne wydarzenie czy warunki, które mogą (pozwalają, w przypadku bycia prawdziwymi) sfalsyfikować teorię naukową
Prawo nauki start learning		stała relacja między własnościami rzeczy lub zdarzeniami; zależność funkcyjna między parametrami ciała lub układu materialnego
Problem start learning		odzwierciedlenie braków w danej nauce; može to być brak odpowiedzi naukowych na pytania wynikające z aktualnego stanu wiedzy; mogą to być także błędy w odpowiedziach, pojęciach, opisach, wyjaśnieniach czy teoriach naukowych
Psychologizm start learning		określenie dla poglądów w różnych dziedzinach wiedzy zakładające, że czynniki psychologiczne mają determinujący i najważniejszy charakter danego zjawiska
Racjonalizm start learning		stanowisko filozoficzne, akcentujące rolę rozumu i rozumowań apriorycznych w zdobywaniu wiedzy
Redukcjonizm start learning		stanowisko przyjmujące, że możliwe i właściwe jest wyjaśnienie i opis własności złożonego układu, poprzez opis i wyjaśnienie zachowania jego części
Rozumienie start learning		osoba X rozumie przedmiot Y, gdy zna sens przedmiotu Y
Rozumowanie okrężne (cyrkularne) start learning		próba poparcia twierdzenia poprzez powtórne sformułowanie go w inny sposób lub przy użyciu innych pojęć o tej samej treści
Sceptycyzm start learning		postawa przyjmowana przez większość społeczności naukowej; polega na uznawaniu za wiarygodne tylko tych teorii i wyników badań, które spełniają elementarne zasady metody naukowej i w takich samych warunkach dają ten sam wynik
Socjologizm start learning		teoria, według której socjologia jest nauką zdolną do samodzielnego wyjaśniania faktów społecznych, a nawet będąca w stanie rozwiązać wszelkie problemy filozoficzne i moralne
Struktura start learning		rozmieszczenie elementów składowych danego układu i zespół relacji (wzajemnych powiązań) między tymi elementami, charakterystyczny dla tego układu; sposób w jaki części jakiejkolwiek całości są powiązane ze sobą struktura jest tym, co nadaje całości jedności
Sylogizm start learning		wnioskowanie o dwóch przesłankach; przy czym obie przesłanki zawierają wspólny element, a każdy element wniosku zawarty jest w dokładnie jednej przesłance
System start learning		obiekt fizyczny lub abstrakcyjny, w którym można wyodrębnić zespół lub zespoły elementów wzajemnie powiązanych w układy oraz realizujących jako całość funkcję nadrzędną lub zbiór takich funkcji
Tautologia start learning		wyrażenie, które jest prawdziwe na mocy swojej formy (budowy) które jest prawdziwe w każdej niepustej dziedzinie zdanie zawsze prawdziwe
Teoria start learning		system pojęć, definicji, aksjomatów i twierdzeń, ustalających relacje między tymi pojęciami i aksjomatami, tworzący spójny system pojęciowy, opisujący jakąś wybraną dziedzinę fizyczną lub abstrakcyjną
Twierdzenie a priori start learning		twierdzenie niepoprzedzone doświadczeniem zmysłowym
Twierdzenie a posteriori start learning		twierdzenie powstałe wskutek doświadczenia zmysłowego (percepcji)
Typ idealny start learning		pewien abstrakcyjny model składający się z cech istotnych danego zjawiska społecznego, jednak w czystej postaci nie występujący w rzeczywistości; koncepcja typu idealnego miała pozwalać na porównywanie ze sobą różnych zjawisk społecznych względem abstrakcyjnych form; np. konkretnej formy władzy do typu panowania
Typologia start learning		nauka o typach oraz zabieg systematyzujący; polega na wyróżnianiu w obrębie danego zbioru przedmiotów jednego lub więcej typów, porównywaniu poszczególnych przedmiotów z zespołem cech obranym jako typ w zakresie różnych nauk oraz grupowaniu, porządkowaniu i podziale tychże przedmiotów według ustalonych typów
Uzasadnienie start learning		zbiór racji bądź przekonań wspierających dany pogląd
Wartość autoteliczna start learning		wartość sama w sobie, zajmująca najważniejsze miejsce w hierarchii wartości; realizacja tych wartości jest dobrem samym w sobie
Wartości instrumentalne start learning		wartości służące realizacji innych wartości i celów
Warunek niezbędny start learning		jest to wniosek wypływający z pewnego faktu; konieczny do spełnienia jakiegoś twierdzenia/sytuacji/prawa
Warunek wystarczający start learning		każdy warunek, z którego dany fakt wynika; jeżeli warunek wystarczający zachodzi (wystarczy, by zachodził), wówczas zachodzi dany fakt
Weryfikacja start learning		sprawdzenie; działanie zmierzające do rozstrzygnięcia prawdziwości
Wnioskowanie redukcyjne start learning		jest to rozumowanie nie niezawodne; możliwa jest bowiem sytuacja, że prawdziwe następstwo prowadzi do fałszywej racji; jest to wnioskowanie uprawdopodobniające i aby wnioskować za pomocą redukcji należy być przekonanym, że inne racje są mało prawdopodobne
Wskaźnik start learning		zdanie syntetyczne (czyli może być nieprawdziwe) stwierdzające zależność między dwoma zjawiskami; na jego podstawie można wnioskować o występowaniu jakiegoś zjawiska
Wyjaśnianie start learning		jest zadaniem myślowym, które polega na wskazaniu racji dla stwierdzonego przez nas zdania; wyjaśnienie polega na odpowiedzi na pytanie "dlaczego jest tak jak stwierdziliśmy?"
Zależność start learning		związek zachodzący między rzeczami lub zjawiskami
Zdanie analityczne start learning		zdanie, którego prawdziwość gwarantują konwencje terminologiczne (a więc prawdziwe a priori, nie wymagające uzasadnienia przez doświadczenie); zdania takiego nie można odrzucić, nie naruszając reguł znaczeniowych języka, w którym jest ono sformułowane
Zdania syntetyczne start learning		zdania uznawane za prawdziwe na podstawie doświadczenia; bezpośrednio jak zdania obserwacyjne, sprawozdawcze; pośrednio jak prawa i hipotezy, uzasadnione za pomocą zdań obserwacyjnych
Zmienna start learning		własność jakiegoś obiektu przyjmująca minimum 2 różne wartości
Zmienna niezależna start learning		zmienna w eksperymencie, która podlega manipulacji
Związek przyczynowy start learning		związek pomiędzy dwoma stanami rzeczy w świecie zewnętrznym, w których jeden to przyczyna, a drugi to skutek
zmienna zależna start learning		Czynnik, którego wartość zmienia się pod wpływem zmiennej niezależnej
potencjalny falsyfikator start learning		zdanie, potencjalne wydarzenie, warunki, które mogą (pozwalają, w przypadku bycia prawdziwymi) sfalsyfikować teorię naukową

zagadnienia

You must sign in to write a comment

More