polski

 0    48 flashcards    nicolamichor
download mp3 print play test yourself
 
Question język polski Answer język polski
sredniowiecze
start learning
nazwa pochodzi od lacinskiego slowa media media temora co oznaczy wieki srednie
czas trwania V-XV
start learning
w europie 476-upadek cesarstwa zachodniorzymskiego, 1453-zajecie konstantynopola przez turkow, 1492-odkrycie ameryki, 1450-wynalezienie druki
czas trwania w polsce X-XV
start learning
966- przyjecie chrztu, 1025-koronacja boleslawa,
anonimowosc
start learning
autorzy utworow tworzyli je nie dla slawy dla siebie a dla chwaly boga
dwujezycznosc
start learning
wiekszosc utworow byla zapisywana na poczatku po lacinie a pozniej po jezykach ojczystych
alegorycznosx
start learning
wierzono ze swiat jest jedynie znakiem czegos glebszego, wiekszego, duchowej rzeczywistosci
utyliaryzm
start learning
mowi ze dzialanie jest dobre jesli przynosi duzo szczescia jak najwiekszej ilosci lidzi
dydaktyzm
start learning
pouczenie, wychowanie oraz ksztaltowanie praw moralnych
pareneza
start learning
pokazyanie osob i zachowac godnych nasladowania (wladca, rycerz, asceta)
rekopismiennosx
start learning
zapiski i ksiegi byly sporzadzane recznie i funkcjonowaly w nieloczmych egzemplarzach
uniwersalizm
start learning
wspolnota kulturowa oparta na jednolitym systemie przekonan i pogladow na obrzasze europy
teocentryzm
start learning
poglad filozoficzny mowiacy ze bog to przyczyna srodek i cel wszystkiego
zasada hierarhii i porsednictwa
start learning
bog- anioly, czlowiek- swierzeta, a posrednictwa to hylo ze ludzie nie zwracali sie do boga bezposredniio tylko przez posrednikow maryje i jana
augustynizm (6rzeczy)
start learning
zalozym to Sw augustyn IV-V, czlowiek to istota pomiedzy dwoma bytami aniolami i zwierzetami, Nawiazuje do filozofii platona, swiat zostal stworzony przez bogla a wszytsko od boga jest dobre a czlowiek odwracajacy sie od boga tworzy zlo, fundament katolic
tomizm
start learning
Sw Tomasz z akwinu, XIII, wszystko co sitnieje jest hierarhicznie uporzadkowane i istnieje na drabinie, nawiazuje do arystotelesa, Wiara i rozum
franciszkanizm
start learning
Sw Franciszek z Asyzu, XIII- XII, milosierdzie, braterstwo, ubustwo, oparta na milosci do wszytskiego
cechy sredniowiecznego pismiennictwa (8)
start learning
sakralnosc, anonimowosc, dwujezycznisc, alegorycznosc, utyliaryzm, dydaktyzm, pareneza, rekopismiennisc
asceta
start learning
osoba ktora rezygnuje z dobroci i przyjemnosci zycia dla boga
rycerz
start learning
jedna z najbardziej uprzywilejowanych grup w sredniowieczu, obronca ojczyzny,
wladca
start learning
musial to byc czlowiek, wierzacy jak asceta, odwazny jak rycerz i miec sobre ufzialy polityczne
dama serca
start learning
rycerz musial slizyc swojej damie (kazdy mial swoja), wszelkie walki, podboje byly dedykowane jej wierzac ze jej milosc uczyni rycerza silniejszym
zabytki pismiennictwa
start learning
najstarsze teksty- bogurodzica, lamenty swietokrzyskie,
sztuka romanska
start learning
budowle z kamienia, niskie przyziemnie obronne, okna zakonczone lagosnym luzkiem, grube mury, na kolumnach plaskorzezby
sztuka gotycka
start learning
ciekie ceglane mury, strzeliste, wysokie, duze okna zakonczone szpicem, witrarze, w podtalach ozdobne rozety, budowani w tym stylu katedry
bogurodzica
start learning
motyw deesis- prosba do matki boskiej i jana chrciciela, ludzie prosza o dobre zycie na ziemi i w niebie
lament swietokrzyski
start learning
rozpacz i smutek maryi nad ukrzyzowaniem syna
legenda o sw aleksym
start learning
aleksy pochodzil z bogatego domu ale przez to ze chcial byc blizej boga oddaj swoj dobytek ubogim, uciekl od zony pozostawiajac ja czysta jak i siebie, podczas bycia zebrakiem matka boska mu wyszla z obrazu (cud) podczas smierci dal przeczytac zonie list
rozmowa mistrza polikarpa ze smierca
start learning
Polikarp prosił boga zebg zobaczyć śmierć i zadać jej kilka pytań. Gdy to nastpeuje spierc pokqzuje sie jako rozkladajaca sie kobieta z kosa (groza grrr) polikarp sra w gacie gdy z nia gada i blaga smiersc o litosc (zabawnie) Memento mori i dance makabre.
piesn o rolandzie (1)
start learning
karol wielki zorganizowal wyprawe do huszpanie przeciwko saracenom (nie wierni) byl tam roland, w wyniku wyprawy francja zdobyla huszpanie jednak podczas odwrotu napadaja na armie gorale roland umiera na wzgorzu chowajac swoi miecz zeby wrog mu go nie bra
piesn o tolandzie (2)
start learning
no i nie tracac honoru rycerza mowi ze jego slodka francja i ze jest oddany panstwu zyskuje po smierci chwale i zabieraja go ze wzgorza do nieba
dzieje tristana i izoldy
start learning
milosc jako fatum (przeznacenje) chca byc razem ale nie moga bo izolda to zona wasala tristana po ich smierci na ich grobach wyrosl glog ktory je laczy, krol na poczatku go scinal pozniej przestal
dualizm
start learning
dwie przeciwstawne wartosci - dobro zlo, cnota grzech
asceza
start learning
wyrzeczenie sie przyjemnisci cielesnych na rzecz doskonalednia duszy
krucjata
start learning
wojna swieta, chrzesciajnie walczyli przeciw niwiernym
deesis
start learning
motyw prosby ludzi do boga za posrednictwem posrednikow
pasja
start learning
okreslenie meki i smierci jezusa
pieta
start learning
wizerunek matki bozej z jezusem na kolanach
sabat mater
start learning
stala matka- cierpienie maryi pod krzyzem
dance makabre
start learning
taniec smierci, pokazuje ze smierc zabiera ze soba ludzi w tancu smiejac sie
memento mori
start learning
pamietaj o smierci
ars morendi
start learning
sztuka umieramia
hagiografia
start learning
zywot swietych, dzial pismiennictwa relogijnego przedstawia sie zwietych jaki wzory do naslladowania
historiografia
start learning
pisarstwo historyczne
turbadur
start learning
rozpoczecie pisania w jezykach obcych a nie lacinie
dantejskie pieklo
start learning
podzial piekla na 9 kregow, lucyfer na dnie
etos
start learning
kodeks rycerski ktoremu rycerz musialbyc wierny (big honor ojczyxna)
najwazniejsze garunki literackie
start learning
piesn, hymn, epos, plankt, lament, romans
cechy wiersza sredniowiecznego
start learning
rymy, asylabizm, paraleizm, dydaktyzm, teocentryzm

You must sign in to write a comment