→ Polski 2 → Start Learning / Download MP3 Flashcards

Question		Answer
konotacje start learning		dodatkowe, skojarzeniowe znaczenia lub emocje związane z jakimś słowem albo pojęciem, wykraczające poza jego podstawowe znaczenie.
eklektyczne start learning		polegające na świadomym łączeniu elementów pochodzących z różnych stylów, epok, kierunków lub systemów myślenia w jedną całość. Często używane w odniesieniu do sztuki, architektury, poglądów czy sposobu tworzenia. Wystrój restauracji jest eklektyczny — są tam zarówno industrialne lampy, jak i klasyczne drewniane meble oraz orientalne dekoracje.
pejoratywnie start learning		w sposób nadający słowu lub określeniu znaczenie negatywne, lekceważące lub obraźliwe; użycie, które ma pomniejszyć wartość osoby, rzeczy lub zjawiska. W tej wypowiedzi słowo „karierowicz” zostało użyte pejoratywnie, aby skrytykować jego ambicję.
opieszały start learning		taki, który działa bardzo wolno, niechętnie podejmuje działania, odkłada wykonanie obowiązków lub reaguje z dużym opóźnieniem; często z powodu braku energii, organizacji lub chęci. Firma była opieszała w odpowiadaniu na reklamacje klientów, dlatego wiele osób zrezygnowało z jej usług.
idiolekt start learning		indywidualny sposób posługiwania się językiem charakterystyczny dla jednej osoby (np. jej ulubione słowa, wymowa, styl budowania zdań). Charakterystyczne powiedzonka nauczyciela stały się częścią jego idiolektu.
Dywagowanie start learning		długie rozważanie lub mówienie o czymś w sposób odbiegający od głównego tematu, często z wieloma dygresjami. Zamiast odpowiedzieć krótko na pytanie, zaczął dywagować o historii całego problemu.
merkantylistyczną start learning		odnoszącą się do merkantylizmu, czyli poglądu gospodarczego zakładającego, że państwo powinno wzmacniać gospodarkę poprzez handel i gromadzenie bogactwa (np. złota). W XVII wieku wiele państw prowadziło merkantylistyczną politykę gospodarczą.
lobbować start learning		podejmować działania mające na celu wpływanie na decyzje polityków lub instytucji w interesie określonej grupy. Organizacje ekologiczne próbują lobbować za wprowadzeniem surowszych przepisów dotyczących ochrony środowiska.
enuncjacje start learning		oficjalne publiczne wypowiedzi, oświadczenia lub komunikaty (np. polityczne albo instytucjonalne). Rzecznik rządu przedstawił nowe enuncjacje dotyczące reformy.
mobbing start learning		długotrwałe nękanie lub psychiczne prześladowanie pracownika w miejscu pracy przez przełożonych lub współpracowników. Pracownik zgłosił mobbing, ponieważ szef regularnie go publicznie upokarzał.
altruistyczny start learning		kierujący się troską o dobro innych ludzi, bez oczekiwania własnych korzyści. Jej decyzja o pracy w wolontariacie była bardzo altruistyczna.
chimeryczny start learning		zmienny w nastrojach, kapryśny, trudny do przewidzenia. Pogoda w górach bywa chimeryczna — rano świeci słońce, a po południu pada deszcz.
Pomarańczowa Sotnia start learning		potoczna nazwa jednej z grup protestujących podczas wydarzeń związanych z Euromajdan na Ukrainie; określenie nawiązuje do koloru pomarańczowego używanego w ukraińskich protestach politycznych. Podczas demonstracji pojawiła się Pomarańczowa Sotnia, która pilnowała porządku wśród protestujących.
politolog start learning		naukowiec lub specjalista zajmujący się badaniem polityki, systemów władzy i stosunków międzynarodowych. Politolog w telewizji tłumaczył możliwe skutki wyborów dla polityki kraju.
enumeratywnie start learning		poprzez wyliczanie kolejnych elementów punkt po punkcie W raporcie enumeratywnie przedstawiono wszystkie przyczyny problemu
konfabuluje start learning		opowiada zmyślone lub nieprawdziwe historie, często tak, jakby były prawdziwe Gdy zapytano go o spóźnienie, zaczął konfabulować o rzekomym wypadku na drodze
dyrektywa start learning		oficjalne polecenie, wskazówka lub zasada określająca sposób działania Nowa dyrektywa firmy nakazuje ograniczenie zużycia papieru
zacietrzewił się start learning		bardzo się zdenerwował i uparcie bronił swojego stanowiska, tracąc obiektywizm Tak się zacietrzewił w dyskusji, że przestał słuchać argumentów innych
Sanacja start learning		obóz polityczny rządzący w Polsce po Zamach majowy, dążący do „uzdrowienia” życia politycznego państwa Po przewrocie władzę w kraju przejęła Sanacja
interwencjonizm start learning		polityka polegająca na aktywnym ingerowaniu państwa w gospodarkę lub w sprawy innych państw Rząd zastosował interwencjonizm, aby wesprzeć upadające przedsiębiorstwa
parcelacja start learning		podział dużych majątków ziemskich na mniejsze działki Po reformie rolnej przeprowadzono parcelację wielkich majątków ziemskich
doktrynerstwo start learning		sztywne trzymanie się zasad lub teorii bez uwzględniania realnych okoliczności Jego doktrynerstwo sprawiało, że nie chciał zmienić zdania mimo nowych faktów
dogmat start learning		twierdzenie uznawane za bezdyskusyjnie prawdziwe, którego nie wolno podważać W tej religii pewne prawdy wiary traktuje się jako dogmaty
internacjonalizm start learning		idea współpracy i solidarności między narodami ponad granicami państw Ruch robotniczy w XIX wieku często odwoływał się do internacjonalizmu
dystyngowanych start learning		bardzo eleganckich, wytwornych, zachowujących się z klasą Na przyjęciu pojawiło się wielu dystyngowanych gości
niefrasobliwości start learning		lekkomyślności, braku troski o konsekwencje lub obowiązki Z powodu swojej niefrasobliwości zapomniał o ważnym terminie
credo start learning		podstawowy zestaw przekonań lub zasad, którymi ktoś kieruje się w życiu. Jego credo zawodowe to uczciwość i rzetelność
żołd start learning		wynagrodzenie pieniężne wypłacane żołnierzom za służbę Dawniej żołnierze otrzymywali żołd od swojego władcy
pertraktacje start learning		oficjalne negocjacje prowadzone w celu osiągnięcia porozumienia Po kilku dniach pertraktacji strony podpisały umowę
prowodyr start learning		osoba stojąca na czele jakiegoś działania, często buntowniczego lub nielegalnego Policja zatrzymała prowodyra zamieszek
stratygraficzna start learning		związana ze Stratygrafia, czyli badaniem warstw skał i ich wieku w geologii Analiza stratygraficzna pozwoliła określić wiek znaleziska
reperkusje start learning		dalsze skutki lub konsekwencje jakiegoś wydarzenia Ta decyzja może mieć poważne reperkusje dla całej firmy
dyplomata start learning		osoba reprezentująca państwo w stosunkach międzynarodowych i prowadząca negocjacje z innymi krajami Doświadczony dyplomata próbował załagodzić konflikt między państwami
litania start learning		długa modlitwa składająca się z wielu powtarzających się wezwań; potocznie także bardzo długie wyliczanie narzekań Babcia codziennie odmawia litanię w kościele
salwa start learning		jednoczesne oddanie wielu strzałów przez grupę żołnierzy lub broni; słowo może też oznaczać nagły, głośny wybuch czegoś (np. śmiechu). Podczas uroczystości wojskowej oddano salwę honorową.
serwilizm start learning		przesadna uległość wobec kogoś mającego władzę; służalczość i podporządkowywanie się dla korzyści. W jego zachowaniu wobec przełożonego widać było wyraźny serwilizm.
think tank (często zapisywane potocznie „tinktank”) start learning		organizacja lub instytucja skupiająca ekspertów analizujących problemy polityczne, społeczne lub gospodarcze i proponujących rozwiązania. Ten think tank przygotował raport o reformie systemu edukacji.
Klub Jagielloński do ogladniecia, nie foszka start learning		polska organizacja intelektualno-społeczna oraz środowisko eksperckie zajmujące się analizą polityki, gospodarki i spraw społecznych; prowadzi także popularny kanał na YouTube
kontrybucja start learning		przymusowa opłata lub odszkodowanie narzucone przez zwycięskie państwo pokonanemu, często po wojnie Po przegranej wojnie kraj musiał zapłacić wysoką kontrybucję
zdeprymowany start learning		zniechęcony, przygnębiony lub pozbawiony pewności siebie po niepowodzeniu lub krytyce Po surowej ocenie nauczyciela był wyraźnie zdeprymowany
chimeryczny start learning		zmienny, kapryśny, trudny do przewidzenia w zachowaniu lub nastrojach Jego chimeryczny charakter sprawiał, że raz był bardzo miły, a chwilę później zdenerwowany
Pomarańczowa Sotnia start learning		jedna z grup samoorganizujących się podczas protestów związanych z Euromajdan na Ukrainie; nazwa nawiązuje do symboliki pomarańczowej używanej w ruchach protestu Pomarańczowa Sotnia pomagała utrzymywać porządek wśród demonstrantów
politolog start learning		naukowiec lub specjalista zajmujący się badaniem polityki, systemów władzy i procesów politycznych Politolog w programie telewizyjnym komentował wyniki wyborów
egida start learning		ochrona, opieka lub patronat nad kimś albo czymś Konferencja odbyła się pod egidą uniwersytetu
fragmentacja start learning		proces dzielenia się czegoś na mniejsze części lub elementy W polityce partyjnej często dochodzi do fragmentacji sceny politycznej
dyletancko start learning		w sposób nieprofesjonalny, bez odpowiedniej wiedzy lub przygotowania Podszedł do zadania bardzo dyletancko i popełnił wiele błędów
iluzoryczna start learning		pozorna, sprawiająca wrażenie prawdziwej, ale w rzeczywistości nierealna lub bardzo słaba Jego przewaga w sondażach okazała się iluzoryczna
bagatelizować start learning		traktować coś jako mało ważne, umniejszać znaczenie problemu Nie wolno bagatelizować pierwszych objawów choroby
kryptodemokrata start learning		osoba, która ukrywa swoje rzeczywiste poglądy demokratyczne lub działa na rzecz demokracji w sposób niejawny W autorytarnym państwie wielu działaczy było kryptodemokratami, którzy potajemnie wspierali opozycję
chimeryczny start learning		kapryśny, zmienny w nastrojach i zachowaniu, trudny do przewidzenia. Jego chimeryczny charakter sprawiał, że trudno było przewidzieć jego reakcję.
oponent start learning		osoba, która sprzeciwia się czyimś poglądom lub działaniom; przeciwnik w dyskusji lub sporze. W debacie politycznej jego główny oponent przedstawił odmienne stanowisko.
transparenty start learning		duże płachty materiału lub tablice z hasłami, używane np. podczas demonstracji. Demonstranci nieśli transparenty z hasłami domagającymi się zmian.
splendor start learning		duża sława, prestiż i uznanie, jakie ktoś zdobywa dzięki swoim osiągnięciom, pozycji lub nagrodom; coś, co sprawia, że inni patrzą na tę osobę z podziwem. Zdobycie tej nagrody przyniosło mu wielki splendor w świecie nauki.
Koło Dharmy start learning		jeden z najważniejszych symboli religii Buddyzm. Przedstawia koło z kilkoma szprychami i symbolizuje nauki Buddy oraz „drogę życia”, która prowadzi do oświecenia i wyzwolenia od cierpienia. Na bramie świątyni znajdowało się Koło Dharmy, symbol nauk Buddy
sutra start learning		krótki tekst religijny zawierający nauki, zasady lub wskazówki duchowe. W religiach takich jak Buddyzm czy Hinduizm sutry są ważnymi pismami, które wyjaśniają, jak żyć i jak osiągnąć duchowe zrozumienie Mnich czytał starą sutrę, aby studiować nauki religii
żołdak start learning		pogardliwe określenie żołnierza, które sugeruje, że jest on brutalny, niewykształcony, ślepo wykonuje rozkazy i nie kieruje się własnym sumieniem W powieści tyran otaczał się brutalnymi żołdakami
Nestorianizm start learning		wczesnochrześcijański nurt religijny z V wieku, który nauczał, że w Jezusie istnieją dwie wyraźnie oddzielone natury: boska i ludzka. Pogląd ten został uznany za błędny przez Kościół, ale jego wyznawcy rozpowszechnili się w Azji Misjonarze związani z nestorianizmem dotarli nawet do Chin
glejt start learning		oficjalny dokument lub list wydany przez władzę (np. króla, rząd lub dowódcę), który gwarantuje komuś bezpieczeństwo i pozwala swobodnie podróżować przez dany teren Posłaniec otrzymał glejt, dzięki któremu mógł bezpiecznie przejechać przez obce terytorium
Kubilaj Chan start learning		mongolski władca z XIII wieku, wnuk Czyngis-chan, który podbił Chiny i założył tam dynastię Yuan. Był jednym z najpotężniejszych władców mongolskiego imperium Dwór Kubilaja Chana opisywał w swoich podróżach Marco Polo
chanaty start learning		państwa lub duże terytoria rządzone przez chana (władcę mongolskiego lub tureckiego). Po rozpadzie wielkiego imperium mongolskiego powstało kilka takich niezależnych państ Po śmierci wielkich władców imperium podzieliło się na różne chanaty
Lucjan z Samosat start learning		pisarz z II wieku n.e., znany z satyrycznych tekstów wyśmiewających przesądy, fałszywych filozofów i ludzką naiwność. Pisał po grecku, choć pochodził z terenów dzisiejszej Syrii Lucjan z Samosat słynął z ironicznych tekstów krytykujących ludzi wierzących w dziwne opowieści
krucjata start learning		wyprawa zbrojna organizowana w średniowieczu przez chrześcijańskie państwa Europy, głównie w celu zdobycia lub obrony Ziemi Świętej (Jerozolimy) przed muzułmanami Rycerze z Europy wyruszali na Krucjaty do Ziemi Świętej
Kalifat start learning		państwo rządzone przez kalifa, który jest zarówno przywódcą religijnym, jak i politycznym muzułmanów. W historii istniało kilka wielkich kalifatów obejmujących ogromne obszary Bliskiego Wschodu, Afryki i Azji W średniowieczu kalifat był jednym z najpotężniejszych państw świata
Konklawe start learning		specjalne zgromadzenie kardynałów w Watykan, podczas którego wybiera się nowego papieża po śmierci lub rezygnacji poprzedniego. Obrady odbywają się w zamknięciu i tajemnicy Po śmierci papieża kardynałowie zebrali się na konklawe, aby wybrać jego następcę
katalizator start learning		czynnik, który powoduje lub przyspiesza jakiś proces. W chemii jest to substancja przyspieszająca reakcję, a w przenośni coś, co wywołuje szybkie zmiany lub wydarzenia Kryzys gospodarczy stał się katalizatorem zmian politycznych
Gaskonia start learning		historyczny region w południowo-zachodniej Francji, położony między Pirenejami a Oceanem Atlantyckim. W średniowieczu miał własną kulturę i tradycje rycerskie; z tego regionu w literaturze pochodzi np. bohater d’Artagnan z powieści Alexandre Dumas Bohater powieści pochodził z Gaskonii, regionu znanego z tradycji wojskowych
katalizator start learning		czynnik, który powoduje lub przyspiesza jakiś proces. W chemii jest to substancja przyspieszająca reakcję, a w przenośni coś, co wywołuje szybkie zmiany lub wydarzenia Kryzys gospodarczy stał się katalizatorem zmian politycznych
watażkowie start learning		przywódcy zbrojnych grup lub oddziałów, często działających niezależnie od państwa; zwykle rządzą siłą na danym terenie W czasie wojny różni watażkowie walczyli o kontrolę nad regionem
watażkowie start learning		przywódcy zbrojnych grup lub oddziałów, często działających niezależnie od państwa; zwykle rządzą siłą na danym terenie W czasie wojny różni watażkowie walczyli o kontrolę nad regionem
grobla start learning		usypany z ziemi lub kamieni wał, który oddziela wodę od lądu albo pozwala przejść przez mokradła czy jezioro Droga prowadziła przez jezioro po wąskiej grobli
omeny start learning		znaki lub zjawiska, które według dawnych wierzeń zapowiadają przyszłe wydarzenia, często nieszczęście lub zmianę losu W dawnych czasach komety uważano za złe omeny
milenarystyczny start learning		związany z przekonaniem, że wkrótce nastąpi wielka przemiana świata, często po tysiącu lat, prowadząca do nowego porządku lub końca obecnego świata Ruch milenarystyczny głosił, że zbliża się koniec starego świata
Manicheizm start learning		religijno-filozoficzna doktryna z III wieku, która zakładała istnienie dwóch odwiecznych sił: dobra i zła, światła i ciemności, stale ze sobą walczących W manicheizmie świat postrzega się jako pole walki dobra ze złem
Eschatologia start learning		dział religii i teologii zajmujący się pytaniami o „rzeczy ostateczne”, czyli koniec świata, życie po śmierci, sąd ostateczny i los człowieka po śmierci Eschatologia bada, co religie mówią o końcu świata i życiu po śmierci
Azalia start learning		ozdobny krzew z rodziny wrzosowatych, który kwitnie bardzo kolorowymi kwiatami (np. różowymi, czerwonymi lub białymi) W ogrodzie zakwitła różowa azalia
karmazynowego start learning		w intensywnym, ciemnoczerwonym kolorze przypominającym barwę krwi lub bardzo ciemnej czerwieni Miał na sobie płaszcz karmazynowego koloru
poplecznik start learning		osoba wspierająca czyjeś działania lub poglądy, często bezkrytycznie i z lojalności wobec lidera Dyktator otaczał się wiernymi poplecznikami
pyszałkowaty start learning		ktoś, kto zachowuje się wyniośle, uważa się za lepszego od innych i często się przechwala Jego pyszałkowaty ton rozmowy irytował współpracowników
drzeworytowo start learning		w sposób przypominający drzeworyt, czyli grafikę wykonaną przez wycinanie wzoru w drewnie; oznacza styl o wyraźnych, prostych liniach i kontrastach Ilustracje w książce były wykonane drzeworytowo, z mocnymi czarnymi konturami
bławatnym start learning		w jasnym, czystym odcieniu niebieskiego, podobnym do koloru kwiatu Chaber bławatek Niebo miało bławatny kolor w słoneczny dzień
skonfederowała start learning		zjednoczyła się z innymi w sojuszu lub związku w celu wspólnego działania, często politycznego lub wojskowego Część szlachty skonfederowała się, aby wspólnie sprzeciwić się decyzjom króla
trzewia start learning		wnętrzności człowieka lub zwierzęcia, czyli narządy znajdujące się w jamie brzusznej (np. jelita, żołądek). W przenośni może oznaczać też „głębię czegoś Ranny żołnierz trzymał się za trzewia, bo został poważnie zraniony
iluzoryczna start learning		coś, co wydaje się prawdziwe lub realne, ale w rzeczywistości takie nie jest albo jest bardzo słabe i pozorne Przykład: Jego przewaga w sondażach okazała się iluzoryczna.
altruistyczny start learning		kierujący się troską o dobro innych ludzi, pomagający bez oczekiwania nagrody czy korzyści dla siebie Przykład: Oddał swój czas na wolontariat z czysto altruistycznych powodów.
grubiański start learning		bardzo nieuprzejmy, ordynarny, pozbawiony kultury i szacunku wobec innych Przykład: Jego grubiańskie uwagi obraziły wszystkich przy stole.
milenarystycznych start learning		dotyczących przekonania, że zbliża się wielka przemiana świata (często koniec starego świata i początek nowej epoki), zwykle w kontekście religijnym lub apokaliptycznym Przykład: Niektóre średniowieczne ruchy religijne miały milenarystyczne wizje końca świata.
Eschatologia start learning		dział teologii i religii zajmujący się sprawami ostatecznymi: śmiercią, sądem ostatecznym, końcem świata i losem człowieka po śmierci Przykład: Eschatologia w wielu religiach opisuje wizję końca świata
ferment start learning		stan zamieszania, napięcia lub intensywnych zmian w społeczeństwie, środowisku lub grupie ludzi Przykład: Reformy wywołały duży ferment w środowisku akademickim
stela start learning		pionowa kamienna płyta ustawiana w starożytności jako pomnik lub znak, często z napisem, rzeźbą lub informacją o ważnym wydarzeniu Przykład: Archeolodzy odkryli stelę z inskrypcją opisującą dawnego władcę
dyzenteria start learning		ciężka choroba zakaźna układu pokarmowego powodująca silną biegunkę, odwodnienie i osłabienie organizmu Przykład: W dawnych armiach wielu żołnierzy umierało na dyzenterię
gardłować start learning		bardzo głośno krzyczeć, domagać się czegoś lub publicznie bronić jakiejś sprawy Przykład: Tłum gardłował pod parlamentem, domagając się zmian
Kacykowie start learning		lokalni przywódcy lub drobni władcy mający dużą władzę na niewielkim obszarze, często rządzący autorytarnie i wykorzystujący swoją pozycję Przykład: W regionie rządzili lokalni kacykowie, którzy kontrolowali politykę i biznes
uzurpowali start learning		przywłaszczyli sobie władzę, prawa lub stanowisko bez legalnego lub uznanego prawa do tego Przykład: Generałowie uzurpowali sobie władzę po zamachu stanu
prerogatywy start learning		szczególne uprawnienia lub przywileje przysługujące określonej osobie, instytucji lub urzędowi Przykład: Prezydent ma pewne prerogatywy, których nie posiada parlament
pożoga start learning		wielki, niszczycielski ogień lub w przenośni ogromne zniszczenie, zwłaszcza wojenne Przykład: Wojna przyniosła krajowi ogromną pożogę
pokos start learning		pas skoszonej trawy lub zboża pozostawiony przez kosę albo kosiarkę; może też oznaczać dużą liczbę czegoś powalonego naraz Przykład: Rolnik zostawił za sobą równy pokos skoszonej trawy
popleczniczka start learning		kobieta, która wspiera czyjeś działania, poglądy lub władzę, często lojalnie i bezkrytycznie Przykład: Była wierną popleczniczką swojego lidera politycznego
manichejska start learning		odnosząca się do sposobu myślenia, który widzi świat jako podzielony na dwa przeciwstawne obozy: absolutne dobro i absolutne zło; pojęcie pochodzi od religii Manicheizm Przykład: Jego wizja konfliktu była bardzo manichejska — jedni byli całkowicie dobrzy, a drudzy całkowicie źli
stołeczne start learning		związane ze stolicą państwa lub z życiem w stolicy Przykład: Stołeczne władze zdecydowały o budowie nowej linii metra
koncesja start learning		oficjalne pozwolenie wydane przez państwo lub władzę na prowadzenie określonej działalności (np. wydobycia, handlu lub nadawania) Przykład: Firma otrzymała koncesję na wydobycie surowców
cenzus start learning		określony warunek, który trzeba spełnić, aby uzyskać jakieś prawa lub możliwość uczestnictwa w czymś (np. wiek, majątek, wykształcenie) Przykład: Dawniej w wielu krajach istniał cenzus majątkowy, który ograniczał prawo do głosowania
uzurpator start learning		osoba, która przejmuje władzę lub stanowisko bez prawnego tytułu, nie mając do tego uzasadnionego prawa Przykład: Wielu uważało go za uzurpatora, bo zdobył tron siłą
eunuch start learning		mężczyzna, który został wykastrowany (pozbawiony zdolności rozrodczych); w dawnych czasach często służył na dworach królewskich lub w haremach jako strażnik Przykład: Na dworach władców pracowali eunuchowie, którzy pilnowali haremu
karawele start learning		szybkie, zwrotne statki żaglowe używane przez Europejczyków w XV–XVI wieku podczas wielkich odkryć geograficznych Przykład: Na karawelach podróżowali żeglarze podczas wielkich wypraw oceanicznych
armada start learning		bardzo duża flota okrętów wojennych lub statków Przykład: Król wysłał potężną armadę przeciw wrogiej flocie

Polski 2

You must sign in to write a comment

More