matura z polskiego pojęcia 2026
0 29 flashcards dziubasek420
| Question | Answer | |||
|---|---|---|---|---|
|
ukazywanie świata poprzez subiektywne emocje, deformację rzeczywistości, silną ekspresję uczuć.
|
||||
|
uchwycenie chwili, wrażeń, nastrojów poprzez sugestywne obrazy i subtelne środki stylistyczne.
|
||||
|
posługiwanie się symbolami, alegoriami, odwołaniami do sfery metafizycznej oraz niedopowiedzeniem.
|
||||
|
prezentowanie rzeczywistości irracjonalnej, marzeń sennych, skojarzeń, fascynacja podświadomością.
|
||||
|
realizm socjalistyczny, przedstawiający rzeczywistość zgodnie z ideologią socjalistyczną, często z tendencją propagandową.
|
||||
|
określenie rzeczownika uwydatniające jego specjalne cechy (może to być rzeczownik, przymiotnik lub imiesłów); np. niska cena, słownik języka polskiego
|
||||
|
epitet sprzeczny, np. sucha woda
|
||||
|
zestawienie dwóch przedmiotów lub zjawisk, które mają wspólną cechę (często robi się to przy użyciu takich słów jak: jak, jakby, jak gdyby, niczym lub na kształt); np. leje jak z cebra, stoi dumna niczym pierwszy przebiśnieg na polanie
|
||||
|
rozbudowane porównanie, niezwykle szczegółowe, odnoszące się z reguły do opisu przyrody; np. na min. pięć wersów porównanie odnoszące się do przyrody
|
||||
|
zabieg polegający na skojarzeniu ze sobą nawet odległych pojęć; jest to zestawienie wyrazów w taki sposób, aby wydobyć nowe znaczenie; np. wiosłując skrzydłami. Przenośnia ma kilka swoich odmian:
|
||||
|
nadanie przedmiotom, zjawiskom lub pojęciom cech ludzkich; np. kamienie przemówiły
|
||||
|
nadanie martwej przyrodzie i zjawiskom cech istot żywych; np. liście latały
|
||||
|
wskazanie na cechę jakiegoś przedmiotu zamiast nazwania go wprost („gwiazda ognista” zamiast „słońce”, „z chińskich ziół ciągnione treści” zamiast „herbata”, „Jan z Czarnolasu” zamiast „Jan Kochanowski”, „kobieta z rybim ogonem” zamiast „syrena”)
|
||||
|
omówienie polegające na złagodzeniu tonu wypowiedzi, np. „mijać się z prawdą” zamiast „kłamać”, „nie wylewać za kołnierz” zamiast „pić dużo alkoholu”
|
||||
|
zwrot do adresata
|
||||
|
rozbudowana apostrofa o podniosłym charakterze; najczęściej zwracamy się do bóstw, muz lub ojczyzny
|
||||
|
odmiana powtórzenia, w której kolejne wersy tekstu poetyckiego zaczynają się od tego samego wyrazu
|
||||
|
odmiana powtórzenia, w której te same wyrazy pojawiają się na końcu wersu
|
||||
|
powtarzająca się konstrukcja zdania (np. w Biblii: „I stworzył Pan człowieka. I wiedział, że było to dobre”)
|
||||
|
(szyk przestawny)
|
||||
|
dodatnie do wyrazu formantu oznaczającego coś dużego, np. -isko, co ma za zadanie wyrazić niechęć, pogardę lub lekceważenie. Są to wyrazy o ujemnym zabarwieniu uczuciowym; np. psisko, nochal, staruch
|
||||
|
nowe słowo, np. siebiepewny
|
||||
|
wyraz dźwiękonaśladowczy
|
||||
|
taki dobór słów w tekście, które przez bliskie występowanie i podobne głoski tworzą odmienne brzmienie np. naśladują krople deszczu “O szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny”
|
||||
|
wyolbrzymienie, przesada; np. zjadłbym konia z kopytami
|
||||
|
coś nieprawdopodobnego, zaskakującego
|
||||
|
wyrazy o innym znaczeniu, a tym samym brzmieniu lub budowie np. klucz, zamek
|
||||
|
oprócz jednego znaczenia ma swój sens przenośny, a właściwie wiele sensów, zależy od interpretacji (czasami zmieniają sens alegorii, np. lis to nie tylko spryt, bo w “Małym Księciu”
|
||||
|
prócz jednego znaczenia ma swój sens przenośny JEDEN – utrwalony kulturowo np. kobieta z zawiązanymi oczami i wagą to alegoria sprawiedliwości; sowa – mądrość
|
||||
