→ Ćwiczenia III 10.11.2026 → Start Learning

Question		Answer
Ustawy powinny być zrozumiałe dla wszystkich. start learning		Leges ab omnibus intellegi debent.
To co jest jasne nie wymaga interpretacji. start learning		Clara non sunt interpretanda.
Gdy ustawa nie rozróżnia i naszą rzeczą nie jest rozróżnić. Gdy ustawa nie czyni rozróżnienia, tam nie możemy różnicować sytuacji na drodze wykładni. start learning		Lege non distinguente nec nostrum est distinguere.
tłumaczenie, interpretacja, wykładnia prawa start learning		interpretatio legis
zamysł prawodawcy, intencja start learning		mens legislatoris
prawodawca start learning		legislator
wyrok, orzeczenie sądowe, reguła, sentencja, zdanie, opinia start learning		sententia legis
brzmienie ustawy start learning		verba legis
słowo, wyraz, czasownik start learning		verbum, pl. verba
wykładnia przeciw prawu, sprzecznie z prawem, wbrew ustawie, wbrew normom prawnym start learning		contra legem
wykładnia mimo ustawy, obok ustawy (np. uzupełnienie luki prawnej) (szara strefa) start learning		praeter legem
wykładnia w celu obejścia ustawy, obejście prawa start learning		in fraudem legis
wykładnia zgodna z ustawą, według prawa start learning		iuxta legem, secundum legem
Przeciw ustawie postępuje ten, kto czyni to czego ustawa zabrania; omija ją natomiast ten, kto nie naruszając jej słów, obchodzi jej treść. start learning		Contra legem facit, qui id facit quod lex prohibet, in fraudem vero, qui salvis verbis legis sententiam eius circumvenit.
ustawa wyższego rzędu start learning		lex superior (f.)
ustawa niższego rzędu start learning		lex inferior (f.)
Akt prawny wyższej rangi uchyla akt prawny niższej rangi. Reguła hierarchiczna start learning		Lex superior derogat legi inferiori.
przepis szczególny, ustawa specjalna start learning		lex specialis (f.)
ustawa generalna, przepis ogólny start learning		lex generalis (f.)
Ustawa szczególna uchyla ustawę ogólną. Reguła merytoryczna start learning		Lex specialis derogat legi generali.
nowa ustawa, prawo później obowiązujące start learning		lex posterior
strasza ustawa, prawo wcześniej obowiązujące start learning		lex priori
Ustawa póżniejsza uchyla wcześniejszą ustawę. Reguła chronologiczna start learning		Lex posterior derogat legi priori.
argument z przeciwieństwa Jeśli ustawa stanowi coś w określonej sytuacji, to w sytuacji przeciwnej nie stanowi tego. start learning		argumentum a contrario
argument z podobieństwa sytuacji prawnie uregulowanej i sytuacji nieureulowanej start learning		argumentum a simili
argument powołany w oparciu o systematykę ustawy start learning		argumentum a rubrica
argument z silniejszego start learning		argumentum a fortiori
wnioskowanie z mniejszego na większe start learning		argumentum a minori ad maius
wnioskowanie z większego na mniejsze start learning		argumentum a maiori ad minus
apriotycznie, „z góry”, „z założenia”, „z wcześniejszego”, dedukcja Wychodzimy od ogólnych zasad lub założeń, aby dojść do wniosku dotyczącego konkretnego przypadku. start learning		a priori
po fakcie, „z dołu do góry”, „z późniejszego”, indukcja Z poszczególnych obserwacji wyciąga się wnioski ogólne. start learning		a posteriori
z definicji start learning		ex definitione
zgodnie z przypuszczeniem, zgodnie z założeniem start learning		ex hypothesi
Późniejsza ustawa ogólna nie znosi mocy obowiązującej wcześniejszej ustawy szczególnej. Reguła kolizyjna II stopnia start learning		lex posterior generalis non derogat legi priori speciali.
mocą samego prawa start learning		ipso iure
mocą samego faktu start learning		ipso facto
domniemanie prawa start learning		praesumptio iuris
zmiana na niekorzyść start learning		reformatio in peius
zmiana na korzyść start learning		reformatio in melius
wyraźnymi słowami, coś wyrażone jest wprost start learning		expressis verbis
wyraźnie, jasno (zwłaszcza w odniesieniu do tekstu prawnego) start learning		explicite
bez wyraźnego sformułowania, domyślnie start learning		implicite
w szerokim znaczeniu start learning		sensu largo
w wąskim znaczeniu start learning		sensu stricto
od teraz start learning		ex nunc
od wtedy, od początku start learning		ex tunc
ściśle, dokładnie start learning		stricte
tamże start learning		ibidem
ten sam/ta sama, tenże/taż, tegoż/tejże start learning		idem/eadem
na przykład start learning		exempli gratia (e. g.)
Każdy początek wydaje się trudny. start learning		Omne initium difficile videtur.
umowa przedwstępna start learning		pactum de contrahendo (n.)
zawierać dopełniacz! start learning		contraho contrahero
(o) zawieraniu, (o) zawarciu start learning		de contrahendo
umowa co do niezbywania rzeczy, umowne wykluczenie wyzbycia się rzeczy start learning		pactum de non alienando (n.)
zrzec się prawa, pozbyć się czegoś, sprzedać, odłączyć dopełniacz! start learning		alieno alienare
umowa co do niewyzbywania prawa, umowne wykluczenie przelewu (cesji) wierzytelno start learning		pactum de non cedendo (n.)
zrzec się, zrezygnować, odstąpić coś komuś dopełniacz! start learning		cedo cedere
umowa o niedochodzeniu roszczenia start learning		pactum de non petendo (n.)
rościć sobie prawo, dochodzić sądownie, usilnie prosić, żądać dopełniacz! start learning		peto petere
umowa na rzecz osoby trzeciej start learning		pactum in favorem tertii (n.)
dobro, korzyść start learning		favor (m.)
czynność prawna, umowa dopełniacz! start learning		negotium, negotia (n.) negotii
czynność prawna, czynność faktyczna dopełniacz! start learning		actus, actus (n.) actus
umowa, porozumienie, układ dopełniacz! start learning		pactum, pacta (n.) pacti
umowa, zobowiązanie z umowy, kontrakt, klauzula dopełniacz! start learning		contractus, contractus (n.) contractus
Umowa jest porozumieniem i zgodą dwóch lub więcej stron, co do tego samego. start learning		Et est pactio duorum pluriumve in idem placitum est consensus.
Umów należy dotrzymywać. start learning		Pacta servanda sunt/Pacta sunt servanda.
Kontrakt jest wzajemnym zobowiązaniem. start learning		Contractus est ultro citroque obligationem.
czynność prawna dwustronna Potrzeba oświadzenia woli minimum dwóch stron. start learning		negotium bilaterale
czynność prawna jednostronna Wystarczy oświadzenie woli jednej ze stron. start learning		negotium unilaterale
czynność prawna między żyjącymi Wywołuje sktuki prawne za życia obu stron. start learning		negotium inter vivos
czynność prawna na przypadek śmierci Wywołuje skutki prawne po śmierci jednej ze stron np. testament. start learning		negotium mortis causa
czynność prawna pomiędzy obecnymi start learning		negotium inter praesentes
czynność prawna pomiędzy nieobecnymi Jedna osoba złożyła oświadczenie woli jednego dnia, druga strona innego dnia, obie strony się nie spotkały. start learning		negotium inter absentes
czynność prawna nieistniejąca (gdy nie doszło do zawarcia czynności prawnej) np. orzeczenia TK wydane przez składy wybrane z naruszeniem prawa start learning		negotium non existens
czynność prawna (po polsku) start learning		oświadczenie woli, które zmierza do wywołania skutków prawnych np. testament i umowa
między, wśród start learning		inter
żywy we wszystkich rodzajach start learning		vivus (m.), viva (f.), vivum (n.)
śmierć, zgon, bogini śmierci dopełniacz! start learning		mors (f.) mortis
istnieć, powstać, wystąpić, pokazać się start learning		existo, existere
istniejący start learning		existens
istotne elementy (części składowe) czynność prawnej Niezbędne, decydujące o przynależności czynności do danego typu. start learning		essentialia negotii
naturalne elementy (części składowe) czynność prawnej Naturalne, ale niekonieczne. start learning		naturalia negotii
uboczne elementy (części składowe) czynność prawnej Postanowienia szczególne, umożliwiające bardziej elastyczne ukształtowanie czynności prawnej, bazujące na przyszłych zdarzeniach. start learning		accidentalia negotii
termin, dzień, oznaczona chwila dopełniacz! start learning		dies (m. f.) diei
termin zawieszający (dosł. dzień od którego) Początkowy termin, z którego nadejściem zaczynają się skutki czynności prawnej. start learning		dies a quo
termin rozwiązujący (dosł. dzień do którego) Końcowy termin, z którego nadejściem ustają skutki czynności prawnej. start learning		dies ad quem
termin zawarcia czynności prawnej, dzień przypadający start learning		dies cedens
termin wymagalności spełnienia zobowiązania, dzień nadchodzący start learning		dies veniens
warunek, zastrzeżenie umowne, położenie (w tym prawne położenie osób lub rzeczy) start learning		condicio (f.)
warunek prawny Przesłanka wynikająca z mocy samego prawa. start learning		conditio iuris
warunek możliwy do spełnienia start learning		conditio possibilis
warunek niemożliwy do spełnienia start learning		conditio impossibilis
warunek konieczny do spełnienia, nieodzowny start learning		conditio sine qua non
warunek zawieszający Czynność prawna zacznie wywoływać skutki, jeśli ziścić się dany warunek. start learning		conditio suspensiva
warunek rozwiązujący Czynność prawna zaprzestanie wywoływać skutki w chwili, kiedy ziści się warunek. start learning		conditio resolutiva
sposób postępowania, polecenie (klauzula w czynności prawnej), miara, sposób Obowiązek ten jednak nie rodzi zobowiązania pod względem prawa (nie czyni nikogo wierzycielem.) Jako polecenie w czynności prawnej oparty jest na nałożeniu na otrzymującego nieodpłatne przysporzenie (np. darowiznę czy spadek) obowiązku określonego zachowania się. start learning		modus (m.)
sposób nabycia start learning		modus acquirendi
sposób działania, wykonywania start learning		modus faciendi
sposób działania, funkcjonowania start learning		modus operandi
sposób obradowania, postępowania start learning		modus procedendi
sposób życia, postępowania, układania stosunków międzyludzkich start learning		modus vivendi
ważność czynności prawnej start learning		validitas negotii
nieważność czynności prawnej start learning		invaliditas negotii
ważna czynność prawna start learning		negotium validum (n.)
nieważna czynność prawna start learning		negotium invalidum (n.)
czynność prawna nieważna start learning		negotium nullum (n.)
godziwa, dozwolona czynność prawna start learning		negotium licitum (n.)
niegodziwa, niedozwolona czynność prawna start learning		negotium illicitum (n.)
udawanie, symulacja, pozór, czynność prawna zawarta dla pozoru start learning		simulatio (f.)
udawanie, ukrywanie, utajnianie, czynność prawna przemilczana zawarta dla ukryci start learning		dissimulatio (f.)
oświadczenie złożone nie na serio np. aktorzy grający scenę ślubu nie stają się małżeństwem. start learning		per oicum
zastrzeżenie potajemne Ktoś składa komuś oświadczenie woli, ale w głowie ma jakieś zaostrzenie, zakłada, że umowa jest ważna pod jakimś warunkiem o czym nie informuje drugiej strony. start learning		reservatio mentalis
unieważnienie czynności prawnej start learning		convaliatio negotii
uzdrowienie czynności prawnej Czynność prawna normalnie jest nieważna, ale wyjątkowo, na mocy konkretnego przepisu zyskuje moc prawną. start learning		sanatio negotii
czynność prawna kulejąca, czynność dokonywana przez niedojrzałego bez współdziałania opiekuna Mamy z nią doczynienia gdy jej skuteczność zależna jest od jej potwierdzenia; do tego czasu pozostaje w zawieszeniu; potwierdzana jest zawsze z mocą wsteczną. start learning		negotium claudicans (n.)

Ćwiczenia III 10.11.2026

You must sign in to write a comment

More