→ Antropologia Definicje → Start Learning / Download MP3 Flashcards

Question		Answer
Antropologia kultury start learning		Nauka o człowieku jako istocie kulturowej - jako twórca i uczestnik kultury. Bada różnorodność form życia społecznego - jej celem jest zrozumienie źródeł odmienności.
Kultura - Edward Burnett Tylor (Cywilizacja pierwotna, 1871) start learning		pierwsza naukowa definicja. Kultura, czyli cywilizacja, to złożona całość obejmująca wiedzę, wierzenia, sztukę, prawo, moralność, obyczaje i wszystkie inne zdolności i nawyki nabyte przez człowieka jako członka społeczeństwa.
Kultura - Antonina Kłosowska start learning		Kultura to pewien ład, sposób życia ludzkiego ukształtowany historycznie przez grupę.
rozumienie kultury atrybutywne start learning		kultura w liczbie pojedynczej; jako cecha gatunkowa wyróżniająca człowieka ze świata zwierząt
rozumienie kultury dystrybutywne start learning		kultura w liczbie mnogiej; konkretne kultury określonych grup w określonym czasie (np. kultura polska, kultura Azteków)
Etnocentryzm start learning		postawa oceniania innych kultur przez pryzmat własnej, uznawanej za lepszą i jedyną właściwą
Relatywizm kulturowy start learning		założenie, że każda kultura jest unikalna i powinna być rozumiana przez pryzmat jej własnych wartości, a nie norm zewnętrznych
struktura społeczna start learning		Układ relacji, ról i pozycji społecznych wewnątrz grupy. Nadaje ona organizację życia grupowego, wyznacza hierarchię i reguluje podział władzy, statusów oraz zasobów, dzięki czemu możliwe jest funkcjonowanie społeczności i utrzymanie porządku społecznego
lewirat start learning		zwyczaj, w którym bezdzietna wdowa wychodzi za brata zmarłego męża (cel: opieka nad wdową i ciągłość majątku).
sororat start learning		zwyczaj małżeński polegający na tym, że mężczyzna po śmierci lub bezpłodności żony poślubia jej siostrę (najczęściej młodszą).
awunkulat start learning		szczególna więź między wujem (bratem matki) a siostrzeńcem w systemach matrylinearnych; wuj pełni rolę opiekuna i dysponenta majątku.
matrylinearyzm start learning		System dziedziczenia nazwiska, majątku i statusu w linii żeńskiej (od matki).
naród - ernest gellner start learning		Wspólnota historyczna ukształtowana przez uwarunkowania polityczne i gospodarcze, konstruowana przez ideę nacjonalizmu i wynikającą z niej kulturę narodową.
nacjonalizm - ernest gellner start learning		zasada głosząca, że jednostki polityczne (państwa) powinny pokrywać się z jednostkami narodowymi. Niespełnienie tej zasady jest często postrzegane jako niesprawiedliwość (np. Kurdowie).
wspólnota wyobrażona - benedict anderson start learning		naród jest budowany wokół tekstów, symboli, znaków - jest rezultatem działania zbiorowej wyobraźni, a nie obiektywnej konieczności historycznej
Osobowość podstawowa (Kardiner i Linton) start learning		Jest to zespół cech psychicznych wspólnych dla wszystkich członków danej społeczności, wynikający z tych samych doświadczeń we wczesnym dzieciństwie.
wielokulturowość start learning		współistnienie różnych grup kulturowych na jednym terytorium
multikulturalizm start learning		Ideologia postulująca aktywne wspieranie i ochronę odmienności kulturowej przez państwo.
kontrkultura start learning		Radykalna negacja dominującego systemu kulturowego.
folkloryzacja start learning		Sprowadzanie odmienności kulturowej do towaru turystycznego, sprzedawanie "autentycznych" doświadczeń, często poprzez inscenizowanie lub nawet wymyślanie tradycji.
redukcjonizm start learning		Próba wyjaśniania skomplikowanych zjawisk historycznych i politycznych (np. komunizm, nazizm, wojny) prostymi praktykami wychowawczymi (np. sposobem karmienia czy treningiem czystości).
subkultura start learning		Specyficzny sposób życia mniejszej grupy, wynikający z jej szczególnego położenia społecznego, który nie neguje kultury dominującej jako całości.
neoplemiona (Michel Maffesoli) start learning		Współczesne wspólnoty połączone chwilową emocją lub stylem życia, a nie stałą strukturą społeczną (terytorium).
Powszechniki kulturowe (uniwersalia): start learning		elementy występujące w każdej kulturze (np. język, rodzina, zakaz kazirodztwa, wierzenia).
tabu start learning		bezwzględny, religijny lub społeczny zakaz dotyczący pewnych czynności, przedmiotów lub osób (np. tabu pokarmowe, tabu kazirodztwa).
kompetencja kulturowa start learning		umiejętność swobodnego poruszania się w obrębie kultury danej zbiorowości; obejmuje ona przede wszystkim znajomość obowiązujących reguł i wyznawanych wartości, a także znajomość oraz sprawność posługiwania się odpowiednimi systemami znaków i symboli.
symbol start learning		ma charakter umowny, związek między przedmiotem a jego znaczeniem jest nadany przez ludzi i nie wynika z właściwości fizycznych przedmiotu, występuje wyłącznie w świecie ludzkim
Dziedziny kultury (Antonina Kłosowska) start learning		bytu (materialna), społeczna (normatywna), symboliczna (nadaje sens istnieniu)
Wzory kultury (Ruth Benedict) start learning		Utrwalony w danej grupie sposób myślenia, działania i odczuwania, które regulują zachowania jednostek w danej kulturze. Tworzą one spójną, niepowtarzalną całość, nadając kulturze określony sens i odrębność wobec innych kultur.
etos kultury (R. Benedict) start learning		Podstawowa orientacja lub styl życia danej kultury, która organizuje wszystkie jej aspekty.
typ apoliński (R. Benedict) start learning		Wzór kultury oparty na umiarze, harmonii i opanowaniu emocji (np. Indianie Zuni).
typ dionizyjski (R. Benedict) start learning		Wzór kultury oparty na ekstazie, emocjonalności, rywalizacji i braku umiaru (np. Indianie Kwakiutlowie).
potlacz (u Indian Kwakiutlów) start learning		Jest obrzędową ucztą stanowiącą pretekst do pochwalenia się swoim bogactwem; jej celem jest zawstydzenie rywala i pokazanie swojej wyższości poprzez niszczenie własnego mienia
Enkulturacja (M. Herskovits) start learning		inaczej ontogeneza kultury - to nabywanie kompetencji kulturowych przez konkretną jednostkę w trakcie jej życia, synonim socjalizacji
filogeneza kultury start learning		Oznacza nabywanie zdolności kulturowych przez gatunek ludzki w toku ewolucji, to przejście od stanu natury (dzikości) do stanu kultury - dotyczy całej ludzkości jako gatunku
Transmisja kultury (Margaret Mead) start learning		postfiguratywna (tradycyjna), konfiguratywna (od równieśników), prerfiguratywna (nowoczesna)
Teoria kompensacyjna (J.G. Herder) start learning		Kultura kompensuje (wyrównuje) braki biologicznego wyposażenia człowieka.
transkulturacja start learning		Zrównoważona, wzajemna wymiana elementów kulturowych między systemami. W przeciwieństwie to akulturacji, tutaj wymiana jest partnerska i obustronna.
akulturacja start learning		Zmiana kultury danej grupy pod wpływem długotrwałego oddziaływania innej (zazwyczaj silniejszej) kultury.
amalgamacja start learning		Proces „wymieszania” dwóch kultur, prowadzący do powstania nowego, trzeciego systemu kulturowego (np. synkretyzm religijny, metysaż).
ewolucjonizm start learning		Teoria zakładająca, że kultura podlega ciągłemu rozwojowi, który przebiega w jednym kierunku - od form prostszych do bardziej złożonych (od dzikości przez barbarzyństwo do cywilizacji).
Kemalizm (okcydentalizacja) start learning		odgórna (narzucona przez władze) i radykalna modernizacja państwa poprzez upodobnienie go do wzorców zachodnich (np. Turcja Kemala Atatürka)
metoda terenowa start learning		To szeroka kategoria w badaniach, oznaczająca prowadzenie bezpośrednich badań w naturalnym środowisku badanej społeczności; to zbieranie materiałów „u źródła” za pomocą np. obserwacji, wywiadów.
obserwacja uczestnicząca start learning		To konkretna technika badawcza (jedna z najważniejszych w metodzie terenowej) polegająca na tym, że badacz żyje wśród badanych, uczestniczy w ich codzienności i rytuałach.
podejście idiograficzne start learning		Skupienie się na opisie tego, co unikalne i jednostkowe w danej kulturze
Podejście teoretyczne (nomotetyczne) start learning		poszukiwanie ogólnych praw rządzących rozwojem ludzkości i kultur

antropologia definicje

You must sign in to write a comment

More