→ 11 Human Factors, CRM & TEM → Start Learning / Download MP3 Flashcards

Question		Answer
Jak wygląda podstawowy łańcuch TEM: threat → error → UAS? start learning		Threat zwiększa trudność operacji; error to błędne działanie lub brak działania; UAS to niepożądany stan samolotu, który zmniejsza margines bezpieczeństwa.
Jaki jest główny cel Threat and Error Management? start learning		Przewidywać threats, wychwytywać errors zanim zrobią problem i szybko wychodzić z UAS.
Czym różni się anticipated threat od unexpected threat? start learning		Anticipated można przewidzieć i omówić przed lotem. Unexpected pojawia się nagle i wymaga szybkiego dostosowania.
Czy każdy error oznacza od razu niebezpieczną sytuację? start learning		Nie. Kluczowe jest, czy zostanie szybko wykryty i poprawiony, zanim doprowadzi do UAS.
Co ma priorytet, gdy już powstał UAS? start learning		Najpierw przywrócić samolot do bezpiecznego stanu. Analiza przyczyny może poczekać.
Czym różni się slip/lapse od mistake? start learning		Slip/lapse to błąd wykonania lub pamięci mimo dobrego planu. Mistake wynika ze złego planu, oceny albo zrozumienia sytuacji.
Czym różni się violation od error? start learning		Violation to świadome odejście od reguły/procedury. Error jest niezamierzony.
Jakie są 3 poziomy situational awareness? start learning		Perception: co się dzieje. Comprehension: co to znaczy. Projection: co prawdopodobnie stanie się dalej.
Czym jest shared situational awareness? start learning		Wspólne rozumienie przez załogę sytuacji, planu, threats i tego, co może wydarzyć się dalej.
Po co mówić na głos o zagrożeniu, które obaj piloci widzą? start learning		Żeby upewnić się, że obaj rozumieją je tak samo i mają wspólny mental model.
Czym jest attention tunnelling? start learning		Skupienie uwagi na jednej rzeczy tak mocno, że przestajemy zauważać ważne informacje wokół.
Czym jest fixation? start learning		Uparte trzymanie uwagi na jednym problemie, rozwiązaniu lub hipotezie mimo sygnałów, że trzeba spojrzeć szerzej.
Czym jest confirmation bias? start learning		Szukamy informacji potwierdzających naszą wersję i ignorujemy dane, które jej przeczą.
Czym jest plan-continuation bias? start learning		Kontynuowanie pierwotnego planu mimo że sytuacja coraz wyraźniej przemawia za jego zmianą.
Jak ograniczać confirmation i plan-continuation bias? start learning		Aktywnie szukać argumentów przeciw własnej decyzji i regularnie pytać: „czy nadal to jest najlepszy plan?”.
Dlaczego monitoring jest aktywnym zadaniem PM? start learning		PM porównuje rzeczywisty flight path i aircraft state z planem i reaguje, zanim odchylenie zrobi się duże.
Co PM powinien monitorować poza checklistą? start learning		Flight path, energy, automation modes, clearance, configuration, threats i działania PF.
Dlaczego deviations powinno się callować wcześnie? start learning		Bo małe odchylenie łatwiej poprawić. Czekanie może pozwolić, żeby rozwinęło się w UAS.
Po co są standard callouts? start learning		Żeby obaj piloci dostawali ten sam, przewidywalny sygnał do cross-check i reakcji.
Czym jest authority gradient? start learning		Różnica w odczuwanym autorytecie między członkami załogi, która wpływa na gotowość do zabierania głosu i challenge.
Dlaczego zbyt duży authority gradient jest niebezpieczny? start learning		FO może nie zakwestionować błędnej decyzji kapitana.
Dlaczego zbyt mały authority gradient też może być problemem? start learning		Może osłabić leadership, podział ról i szybkość podejmowania decyzji.
Jak wygląda dobra assertiveness w cockpit? start learning		Jasno powiedzieć, co jest nie tak, dlaczego to jest ryzyko i czego oczekujemy. Jeśli trzeba — eskalować.
Czym jest graded assertiveness? start learning		Stopniowe wzmacnianie komunikatu: od zwrócenia uwagi, przez wyraźny challenge, aż do zdecydowanej interwencji.
Czym jest closed-loop communication? start learning		Nadawca przekazuje informację, odbiorca ją potwierdza, a nadawca wie, że została poprawnie zrozumiana.
Dlaczego assumptions są groźne w multi-crew cockpit? start learning		Bo jeden pilot może zakładać, że drugi rozumie plan lub przejął zadanie, choć w rzeczywistości tak nie jest.
Na czym polega dobre delegation przy dużym workload? start learning		Jasno rozdzielić zadania, ale nadal zachować overall awareness i sprawdzić najważniejsze wyniki.
Dlaczego warto poprosić o pomoc wcześnie? start learning		Bo dodatkowe zasoby są najbardziej przydatne zanim workload przekroczy możliwości załogi.
Czym jest task saturation? start learning		Sytuacja, gdy zadań jest więcej niż jesteśmy w stanie poprawnie przetworzyć i zaczyna cierpieć monitoring, priorytety i decyzje.
Co zrobić przy excessive workload? start learning		Ustalić priorytety, uprościć automation, delegować, odłożyć rzeczy niepilne i przede wszystkim chronić flight path.
Dlaczego „aviate, navigate, communicate” nadal ma sens w nowoczesnym samolocie? start learning		Bo przypomina kolejność priorytetów, gdy workload lub abnormal situation zaczyna odciągać uwagę od sterowania.
Dlaczego interruptions zwiększają ryzyko błędów? start learning		Przerywają working memory i łatwo potem pominąć albo powtórzyć krok.
Co zrobić po przerwaniu checklisty lub procedury? start learning		Świadomie ustalić, gdzie przerwaliśmy, i dopiero potem kontynuować.
Czym jest automation complacency? start learning		Spadek czujności, bo zakładamy, że automation „na pewno zrobi dobrze”.
Czym jest automation overreliance? start learning		Używanie automation mimo że jej nie rozumiemy albo manual/simple mode byłby bezpieczniejszy i czytelniejszy.
Co zrobić, gdy automation zwiększa confusion? start learning		Zmniejszyć poziom automation aż znowu rozumiemy, co samolot robi.
Czym różni się surprise od startle? start learning		Surprise to zaskoczenie sytuacją. Startle to natychmiastowa fizjologiczna i poznawcza reakcja na nagłe zagrożenie.
Jak startle wpływa na pilota? start learning		Może zawęzić uwagę, pogorszyć working memory i opóźnić lub zaburzyć reakcję.
Co jest najważniejsze po silnym startle w abnormal situation? start learning		Najpierw opanować flight path, potem zrozumieć sytuację i dopiero wykonywać procedure.
Czym jest resilience w CRM? start learning		Zdolność do zauważenia zmiany sytuacji, dostosowania się i powrotu do bezpiecznej operacji.
Jak duży stress może pogorszyć performance? start learning		Zawęża uwagę, pogarsza working memory, elastyczność myślenia, komunikację i judgement.
Czy zbyt mały workload też może być problemem? start learning		Tak. Underload zmniejsza vigilance i sprzyja complacency oraz przeoczeniom.
Jak fatigue wpływa na performance? start learning		Pogarsza vigilance, reaction time, judgement, memory i monitoring.
Dlaczego własne odczucie zmęczenia nie jest w pełni wiarygodne? start learning		Bo człowiek może nie zauważać, jak bardzo jego performance już się pogorszył.
Czym jest sleep debt? start learning		Narastający deficyt snu i związane z nim pogorszenie funkcji poznawczych.
Dlaczego circadian rhythm ma znaczenie mimo odpowiedniej ilości snu? start learning		Bo alertness naturalnie zmienia się z porą doby i w pewnych godzinach biologicznie spada.
Czym jest microsleep? start learning		Bardzo krótki, mimowolny epizod snu lub utraty uwagi, nawet tylko na kilka sekund.
Dlaczego caffeine nie zastępuje snu? start learning		Może chwilowo poprawić alertness, ale nie przywraca pełnych funkcji, które daje prawidłowy sen.
Dlaczego hypoxia jest groźna z punktu widzenia human factors? start learning		Pogarsza judgement, attention i coordination, zanim pilot może zauważyć, że sam działa gorzej.
Dlaczego nie można polegać tylko na własnych objawach hypoxia? start learning		Bo hypoxia sama pogarsza zdolność do rozpoznania, że coś jest nie tak.
Dlaczego zmysł równowagi jest zawodny bez visual references? start learning		Inner ear dobrze wykrywa zmiany ruchu, ale słabo rozpoznaje ruch stały i może tworzyć fałszywe wrażenie attitude.
Czym jest somatogravic illusion? start learning		Silne acceleration może dawać wrażenie nose-up, a deceleration — nose-down.
Jaka jest podstawowa obrona przed spatial disorientation w IMC? start learning		Ufać sprawnym instruments, nie własnym odczuciom.
Jak narrow i wide runway mogą oszukiwać podczas approach? start learning		Narrow runway może dawać wrażenie, że jesteśmy za wysoko; wide runway — że jesteśmy za nisko.
Jak runway slope może oszukiwać podczas approach? start learning		Upslope może dawać wrażenie bycia za wysoko, downslope — za nisko.
Czym jest black-hole approach illusion? start learning		Nocne podejście z małą liczbą visual cues może dawać wrażenie, że jesteśmy za wysoko i prowadzić do zbyt niskiego approach.
Jaka jest obrona przed visual approach illusions? start learning		Porównywać obraz z zewnątrz z obiektywnym vertical path i instruments.

11 Human Factors, CRM & TEM

You must sign in to write a comment

More